ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਦਾ ਟਾਪੂ ਸ਼ਿਸ਼ਿਰਾ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਨਾਰਦ ਜੀ ਦਾ ਸੁਖੋਦਯਾ ਹੈ। ਵ੍ਰਿਸ਼ਭ ਦਾ ਟਾਪੂ ਕ੍ਸ਼ੇਮਕਾ ਅਤੇ ਵੈਭ੍ਰਾਜਾ ਦਾ ਧ੍ਰੁਵਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਭ ਦੇਵਤਾਵਾਂ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਟਾਪੂਆਂ 'ਤੇ ਘੁੰਮਦੇ ਹਨ, ਆਨੰਦ ਮਾਣਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਅਕਸਰ ਇਕੱਠੇ ਵੀ ਨਜ਼ਰ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਉਹਨਾਂ ਸੱਤ ਗੰਗਾਵਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ, ਜੋ ਤਪੱਸਿਆ ਵਿੱਚ ਮਹਾਨ ਹਨ। ਇਹ ਸੱਤ ਨਦੀਆਂ ਅਮਰ ਅਤੇ ਧਰਮੀ ਹਨ, ਸਭ ਨਦੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਪ੍ਰਚੁਰ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਗਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਇੰਦਰ ਜੀ ਮੀਂਹ ਵਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਨਦੀਆਂ ਮੰਗਲਮਈ, ਸ਼ਾਂਤ, ਨਿਰਭੈ, ਪ੍ਰਸੰਨ, ਠੰਢੀਆਂ ਅਤੇ ਸਭ ਨੂੰ ਲਾਭ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਹਨ। ਉਥੇ ਦੇ ਲੋਕ ਆਪਣੇ ਵਰਣ ਅਤੇ ਆਸ਼ਰਮ ਦੇ ਕਰਤਵਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਥਿਰ ਹਨ। ਉਥੇ ਨਾ ਹੀ ਉਤਰਾਅਵਸਥਾ ਹੈ, ਨਾ ਚੜ੍ਹਦੀਆਂ ਕਲਾਂ; ਸਮਾਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਤ੍ਰੇਤਾ ਯੁੱਗ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੀ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਉਥੇ ਸਮੇਂ ਦੀਆਂ ਵੰਡਾਂ ਭੂਮੀ ਦੀਆਂ ਹੱਦਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹੀ ਮੰਨੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਉਥੇ ਦੇ ਲੋਕ ਸੁੰਦਰ, ਚੰਗੇ ਵਸਤ੍ਰਾਂ ਵਾਲੇ, ਰੋਗ ਰਹਿਤ ਅਤੇ ਬਲਸ਼ਾਲੀ ਹਨ। ਇਹ ਗੁਣ ਪਲਕਸ਼ ਅਤੇ ਸ਼ਾਕ ਟਾਪੂਆਂ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਟਾਪੂਆਂ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦੇ ਹਨ। ਉਥੇ ਦੇ ਸਾਰੇ ਰੁੱਖਾਂ 'ਤੇ ਦਿਵ੍ਯ ਜੜੀਆਂ-ਬੂਟੀਆਂ ਅਤੇ ਫਲ ਲੱਗਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਹਰ ਪੌਦਾ ਔਸ਼ਧੀਗੁਣਾਂ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਹੇ ਦ੍ਵਿਜੋਤਮ, ਉਥੇ ਜੰਬੂ ਰੁੱਖ ਨੂੰ ਉਸ ਸਥਾਨ ਦੇ ਬਿਲਕੁਲ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਰੁੱਖ ਉਥੇ, ਇਲਾਕੇ ਦੇ ਬਿਲਕੁਲ ਵਿਚਕਾਰ, ਵੱਡੀ ਭਕਤੀ ਨਾਲ ਪੂਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸ਼ਾਲਮਲ ਟਾਪੂ ਆਕਾਰ ਅਤੇ ਚੌੜਾਈ ਵਿੱਚ ਪਲਕਸ਼ ਟਾਪੂ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੈ। ਹੁਣ ਤੁਸੀਂ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣੋ, ਮੈਂ ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਲਮਲ ਟਾਪੂ ਬਾਰੇ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ। ਇਸ ਟਾਪੂ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦਾ ਸਮੁੰਦਰ ਗੰਨੇ ਦੇ ਰੱਸ ਵਰਗਾ ਮਿੱਠਾ ਪਾਣੀ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਉਥੇ ਵੀ ਸੱਤ ਪਹਾੜ ਹਨ, ਜਿਹੜੇ ਕੀਮਤੀ ਰਤਨਾਂ ਦੇ ਸਰੋਤ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਪਹਿਲਾ ਪਹਾੜ, ਜੋ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਹੈ, ਕੁਮੁਦਾ ਕਹਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਦੂਜਾ ਉੱਤਮਾ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ। ਤੀਜਾ ਬਲਾਹਕਾ, ਚੌਥਾ ਦ੍ਰੋਣ ਪਹਾੜ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਮਹਾਨ ਔਸ਼ਧੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਪੰਜਵਾਂ ਕੰਗਕਾ ਪਹਾੜ ਮਹਾਨ ਮਹਿਮਾ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਛੇਵਾਂ ਮਹੀਸ਼ਾ ਪਹਾੜ ਹੈ, ਜੋ ਬੱਦਲਾਂ ਵਰਗਾ ਦਿਸਦਾ ਹੈ। ਸੱਤਵਾਂ ਪਹਾੜ ਕਕੁਦਮਾਨ ਹੈ। ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਨੂੰ ਆਦਿ ਮੰਨਦੇ ਹੋਏ, ਉਸ ਨੇ ਸਹੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਵੰਸ਼ ਦੀ ਵਾਧੂ ਲਈ ਇਹ ਵੰਡ ਕੀਤੀ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਖੇਤਰ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ, ਜੋ ਸੱਪਾਂ ਵਾਂਗ ਸ਼ੁਭ ਹਨ। ਬਲਾਹਕਾ ਦਾ ਖੇਤਰ ਜੀਮੂਤਾ ਹੈ, ਦ੍ਰੋਣ ਦਾ ਹਰਾ ਖੇਤਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕਕੁਦਾ ਦਾ ਖੇਤਰ ਸੁਪ੍ਰਦਾ ਕਹਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸੱਤ ਖੇਤਰ ਵੀ ਸੱਤ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਉਥੇ ਜੋਤਿ, ਸ਼ਾਂਤੀ, ਤੁਸ਼ਟਾ, ਚੰਦ੍ਰ, ਸ਼ੁਕ੍ਰ, ਵਿਮੋਚਨੀ ਆਦਿ ਵਸਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨੇੜੇ ਸੈਂਕੜਿਆਂ ਤੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਹੋਰ ਲੋਕ ਵੀ ਵਸਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼ਾਲਮਲ ਟਾਪੂ ਦੀ ਵਿਆਸਥਾ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸਮਝਾਈ ਗਈ ਹੈ। ਸ਼ਾਲਮਲ, ਜਿਸ ਦਾ ਤਣਾ ਵਿਸ਼ਾਲ ਹੈ, ਆਪਣੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਹੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਆਕਾਰ ਵਿੱਚ ਇਹ ਟਾਪੂ ਪੂਰਾ ਬਰਾਬਰ ਹੈ, ਪਰ ਹਰ ਪਾਸੇ ਨਹੀਂ। ਹੁਣ ਤੁਸੀਂ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣੋ, ਜਿਵੇਂ ਮੈਂ ਸੁਣਿਆ ਅਤੇ ਜਿਵੇਂ ਠੀਕ ਹੈ, ਵਾਂਗ ਮੈਂ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ। ਸੁਰੋਦਕਾ ਸਮੁੰਦਰ ਹਰ ਪਾਸੇ ਕੁਸ਼ ਟਾਪੂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਉਥੇ ਵੀ ਸੱਤ ਪਹਾੜ ਹਨ, ਹੁਣ ਮੈਂ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ। ਉਸ ਟਾਪੂ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਪਹਾੜ ਅਤੇ ਦੂਜਾ ਹੇਮਪਹਾੜ ਕਹਾਉਂਦੇ ਹਨ।