ਕੈਲਾਸ ਪਹਾੜ ਦੇ ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬ ਵੱਲ, ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਮੂਲ ਤੱਤ ਅਤੇ ਚੰਗੀਆਂ ਔਸ਼ਧੀਆਂ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਪਹਾੜ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਹੀ ਮਹਾਨ ਲੋਹਿਤ ਪਹਾੜ ਖੜਾ ਹੈ, ਜਿਸਦੇ ਸੋਨੇ ਵਾਲੇ ਚੋਟੀਾਂ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਪਹਾੜ ਤੋਂ ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਲੌਹਿਤਯਾ ਨਦੀ ਵਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ ਯਕਸ਼ ਮਣਿਧਰ ਵਸਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਾਬਲ ਯਕਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਕੈਲਾਸ ਦੇ ਸਿੱਧੇ ਦੱਖਣ ਪਾਸੇ, ਇੱਕ ਹੋਰ ਪਹਾੜ ਹੈ ਜੋ ਤਿੱਖੇ ਤੱਤ ਅਤੇ ਔਸ਼ਧੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਾਲ ਪਹਾੜ ਖੜਾ ਹੈ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਧਾਤਾਂ ਨਾਲ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਤੇ ਬਿਜਲੀ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਹੈ। ਇੱਥੋਂ ਹੀ ਪਵਿੱਤਰ ਸਾਰਯੂ ਨਦੀ, ਜੋ ਸਾਰੀਆਂ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ, ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਕੁਬੇਰ ਦਾ ਸੇਵਕ ਵਸ਼ੀ, ਜੋ ਪ੍ਰਹੇਤੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਹੈ, ਵੱਸਦਾ ਹੈ। ਉਸਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਤਿੱਖੇ ਹਵਾਈ ਜੀਵ ਅਤੇ ਡਰਾਉਣੇ ਯਕਸ਼ਾਂ ਦੀਆਂ ਸੈਂਕੜੀਆਂ ਟੋਲੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਪਾਸੇ, ਅਰੁਣਾ ਪਹਾੜ ਵੀ ਖੜਾ ਹੈ, ਜੋ ਸੋਨੇ ਦੀ ਧਾਤ ਨਾਲ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਤੇ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਹੈ। ਇਹ ਪਹਾੜ ਸੁੰਦਰ ਚਟਾਨਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜੋ ਸਾਫ ਸ਼ਤਕੁੰਭ ਧਾਤ ਨਾਲ ਬਣੀਆਂ ਹਨ। ਇੱਥੇ ਇੱਕ ਮਹਾਨ, ਦਿਵਯ ਕਿਲਾ-ਪਹਾੜ ਵੀ ਹੈ, ਜੋ ਮੁੰਜਾ ਘਾਸ ਤੇ ਬਰਫ ਨਾਲ ਢੱਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਸ ਪਹਾੜ ਦੇ ਪਿੰਡ ਤੋਂ ਸ਼ੈਲੋਦਾ ਨਾਮਕ ਝੀਲ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਝੀਲ ਸੀਤਾ ਅਤੇ ਲੂਣੀ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਦੋ ਕੰਢਿਆਂ ਵਿਚਕਾਰ ਆ ਗਈ। ਕੈਲਾਸ ਦੇ ਖੱਬੇ ਅਤੇ ਉੱਤਰ ਪਾਸੇ, ਸ਼ਿਵ ਦਾ ਪਹਾੜ ਹੈ ਜੋ ਚੰਗੀਆਂ ਔਸ਼ਧੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਹੀ ਹਿਰਣਯਸ਼੍ਰਿੰਗਾ ਪਹਾੜ ਹੈ, ਜੋ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ, ਵਿਸ਼ਾਲ ਤੇ ਦਿਵਯ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਬਿੰਦੁਸਰਾ ਨਾਮਕ ਸੁਹਾਵਣੀ ਝੀਲ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਰਾਜਾ ਭਾਗੀਰਥ ਵੱਸਦਾ ਸੀ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਪਿਤਰਾਂ ਨੇ ਗੰਗਾ ਦੇ ਪਾਣੀਆਂ ਵਿਚ ਵਿਗਣ ਕੀਤਾ, ਉਹ ਸੁਰਗ ਨੂੰ ਚਲੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਸੋਮਾ ਦੇ ਪੈਰ ਤੋਂ ਗੰਗਾ ਜਨਮ ਲੈਂਦੀ ਹੈ ਤੇ ਸੱਤ ਧਾਰਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਇੰਦਰ ਨੇ ਯਜਨ ਕਰਕੇ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਸਮੇਤ, ਸਿਧੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਰਾਤ ਨੂੰ, ਤ੍ਰਿਪਥਾਗਾ ਨਾਮਕ ਚਮਕਦਾਰ ਦੇਵੀ ਇੱਥੇ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਭਵ ਦੇ ਉੱਤਮ ਸਰੀਰ ਉੱਤੇ ਆ ਕੇ, ਉਹ ਯੋਗਮਾਇਆ ਦੁਆਰਾ ਰੋਕੀ ਗਈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਬਿੰਦੁਸਰਾ ਝੀਲ ਬਣੀ, ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਬਿੰਦੁਸਰਾ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੋ ਗਿਆ। ਭਾਗੀਰਥ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿਚ ਸ਼ੰਕਰ ਦੇ ਰੁਕਾਵਟ ਬਾਰੇ ਸੋਚਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਦੇਵੀ ਦੀ ਕਾਲੀ ਇੱਛਾ ਅਤੇ ਕਠੋਰ ਉਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਸਮਝ ਲਿਆ। ਉਸ ਦੀ ਅਹੰਕਾਰਤਾ ਜਾਣ ਕੇ, ਸ਼ੰਕਰ ਨੇ ਨਦੀ ਉੱਤੇ ਗੁੱਸਾ ਕੀਤਾ। ਉਸੇ ਸਮੇਂ, ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜਾ ਦੇਖ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਮੈਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਉਸ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਹਾਂ, ਨਦੀ ਦੇ ਲਈ।" ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਸ਼ਬਦ ਸੁਣ ਕੇ, "ਸੋਨੇ ਦੀ ਨਦੀ ਨੂੰ ਸਹਿਣ," ਭਾਗੀਰਥ ਦੀ ਤਪस्या ਦੇ ਕਾਰਨ, ਨਦੀ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਗਈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਤਿੰਨ ਧਾਰਾਵਾਂ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਵਹੀਆਂ, ਤੇ ਤਿੰਨ ਪੱਛਮ ਵੱਲ। ਨਲਿਨੀ, ਹਲਾਦਿਨੀ ਅਤੇ ਪਾਵਨੀ, ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਵਹਿਣ ਵਾਲੀਆਂ ਨਦੀਆਂ ਹਨ। ਸੱਤਵੀਂ ਨਦੀ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਭਾਗੀਰਥ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਵਹੀ। ਇਹ ਸੱਤ ਨਦੀਆਂ, ਹਿਮਾਹਵਾ ਨਾਮਕ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਦੇ ਕੇ, ਵਰਖਾ ਲਿਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਨਦੀਆਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਖੇਤਰਾਂ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਭਰ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਵੱਸਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਖੇਤਰਾਂ ਹਨ: ਸ਼ਿਲਿੰਦ੍ਰ, ਕੁੰਤਲ, ਚੀਨ, ਬਰਬਰ, ਯਵਨ ਅਤੇ ਆਧਰਕ। ਸਿੰਹਵੰਤ ਪਹਾੜ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਭਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡ ਕੇ, ਸੀਤਾ ਪੱਛਮੀ ਸਮੁੰਦਰ ਵੱਲ ਚਲੀ ਗਈ। ਹੋਰ ਖੇਤਰ ਹਨ: ਭਦਰਾ, ਤੁਸ਼ਾਰ, ਲਾਮਯਾਕ, ਬਾਹਲਵ, ਪਾਰਟ ਅਤੇ ਖਸ਼। ਦਰਦ, ਕਸ਼ਮੀਰ ਵਾਲੇ, ਗਾਂਧਾਰ, ਰੌਰਸ ਅਤੇ ਕੁਹਾ। ਸੈਂਧਵ, ਰੰਧਰਕਰਕ, ਚਮਠ, ਅਭੀਰ ਅਤੇ ਰੋਹਕ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਕੈਲਾਸ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ, ਪਵਿੱਤਰ ਪਹਾੜਾਂ, ਝੀਲਾਂ, ਨਦੀਆਂ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਜੀਵ-ਜੰਤੂਆਂ ਦੀ ਵਸਨੀਕਾ ਹੈ, ਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਕਥਾਵਾਂ, ਸਨਾਤਨ ਧਰਮ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਨੂੰ ਵਿਆਪਕ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।