ਸੁਨੋ, ਕੈਲਾਸ ਪਹਾੜ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਨੌਂ ਸ਼੍ਵేత ਖੇਤਰ ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਹਰ ਇੱਕ ਆਪਣੀ ਵੱਖਰੀ ਮਹਿਮਾ ਅਤੇ ਵਿਭਾਗ ਨਾਲ ਸਥਾਪਿਤ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਆਮ ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਸੋਚ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹੈ—ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਹੀ ਸਮਝ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਜੋ ਸੱਚੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਪਵਿੱਤਰ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਮਹਾਨ ਕੁਬੇਰ ਆਪਣੇ ਰਾਕਸ਼ਸ ਸਾਥੀਆਂ ਸਮੇਤ ਨਿਵਾਸ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਕੈਲਾਸ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਤੋਂ ਇੱਕ ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਸ਼ੁਭ ਨਦੀ ਨਿਕਲਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਜਲ ਠੰਢਾ ਤੇ ਸੁਚੱਜਾ ਹੈ। ਇਥੋਂ ਹੀ ਸੁੰਦਰ ਮੰਦਾਕਿਨੀ ਨਦੀ ਵਗਦੀ ਹੈ। ਕੈਲਾਸ ਦੇ ਉੱਤਰੀ-ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ, ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਔਸ਼ਧੀਆਂ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਦਿਵ੍ਯ ਪਹਾੜ ਹੈ। ਉੱਥੇ ਚੰਦਰਪ੍ਰਭਾ ਨਾਂ ਦਾ ਪਹਾੜ ਹੈ, ਜੋ ਚਾਂਦ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਤੇ ਮਣੀਆਂ ਵਰਗਾ ਰੌਸ਼ਨ ਹੈ। ਇਸ ਦਿਵ੍ਯ ਪਹਾੜ ਤੋਂ ਸਾਫ਼ ਪਾਣੀ ਵਾਲੀ ਨਦੀ ਸਵਛੋਦਾ ਵਗਦੀ ਹੈ। ਇਥੇ ਮਣਿਭਦ੍ਰਾ ਆਪਣੇ ਸੰਗੀਆਂ ਸਮੇਤ ਵੱਸਦਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਪਹਾੜਾਂ 'ਤੇ ਮੰਦਾਕਿਨੀ ਤੇ ਸਵਛੋਦਾ, ਦੋਵੇਂ ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਸੁੱਚੀਆਂ ਨਦੀਆਂ ਵਗਦੀਆਂ ਹਨ। ਕੈਲਾਸ ਦੇ ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬ ਵੱਲ, ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਦੀ ਤੱਤ ਅਤੇ ਔਸ਼ਧੀਆਂ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਹੋਰ ਪਹਾੜ ਹੈ। ਉੱਥੇ ਲੋਹਿਤਾ ਨਾਂ ਦਾ ਮਹਾਨ ਪਹਾੜ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਚੋਟੀਆਂ ਸੋਨੇ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੀਆਂ ਹਨ, ਤੇ ਉਹ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਉਜਲਾ ਹੈ। ਇਥੋਂ ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਲੌਹਿਤਯਾ ਨਦੀ ਨਿਕਲਦੀ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਯਕ੍ਸ਼ ਮਣਿਧਰ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਨਿਪੁੰਨ ਹੈ, ਵੱਸਦਾ ਹੈ। ਕੈਲਾਸ ਦੇ ਦੱਖਣ ਪਾਸੇ, ਇੱਕ ਉੱਤਮ ਤੇ ਉੱਤਪਾਤੀ ਤੱਤ ਅਤੇ ਔਸ਼ਧੀਆਂ ਵਾਲਾ ਪਹਾੜ ਹੈ। ਉੱਥੇ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਾਲ ਪਹਾੜ ਹੈ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਧਾਤੂਆਂ ਨਾਲ ਬਣਿਆ ਹੈ ਤੇ ਬਿਜਲੀ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਹੈ। ਇਥੋਂ ਹੀ ਸਰਯੂ ਨਦੀ, ਜੋ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ, ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਥੇ ਕੁਬੇਰ ਦਾ ਸਹਾਇਕ ਵਸ਼ੀ, ਜੋ ਪ੍ਰਹੇਤੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਹੈ, ਰਿਹਾਇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਭਿਆਨਕ ਵਾਤਾਵਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਵਿਦ੍ਯੁਤੀਆਂ ਅਤੇ ਸੈਂਕੜਿਆਂ ਡਰਾਉਣੇ ਯਕ੍ਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਸੇ ਪਾਸੇ ਅਰੁਣ ਨਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਪਹਾੜ ਹੈ, ਜੋ ਸੋਨੇ ਦੀ ਖਣਿਜ਼ ਨਾਲ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਤੇ ਬੜੀ ਸ਼ਾਨ ਨਾਲ ਖੜਾ ਹੈ। ਇਹ ਪਹਾੜ ਸੁੰਦਰ ਸ਼ੁੱਧ ਸ਼ਤਕੁੰਭ ਧਾਤੂ ਨਾਲ ਬਣੀਆਂ ਚੱਟਾਨਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਤੇ ਦਿਵ੍ਯ ਕਿਲਾ ਪਹਾੜ ਹੈ, ਜਿਸ ਉੱਤੇ ਮੁੰਜਾ ਘਾਹ ਤੇ ਬਰਫ਼ ਲੱਗੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਤੋਂ ਸ਼ੈਲੋਦਾ ਨਾਂ ਦੀ ਝੀਲ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਝੀਲ ਸੀਤਾ ਅਤੇ ਲੂਣ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਦੋ ਕੰਢਿਆਂ ਵਿਚਕਾਰ ਵਗਦੀ ਹੈ। ਕੈਲਾਸ ਦੇ ਖੱਬੇ ਤੇ ਉੱਤਰੀ ਪਾਸੇ, ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਦਾ ਇੱਕ ਹੋਰ ਪਹਾੜ ਹੈ ਜੋ ਔਸ਼ਧੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੈ। ਉੱਥੇ ਹੀਰਣਯਸ਼੍ਰਿੰਗ ਨਾਂ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾਲ ਤੇ ਦਿਵ੍ਯ ਪਹਾੜ ਹੈ, ਜੋ ਮਣੀਆਂ ਨਾਲ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਥੇ ਬਿੰਦੁਸਾਰਾ ਨਾਂ ਦੀ ਸੁੰਦਰ ਝੀਲ ਹੈ, ਜਿਥੇ ਰਾਜਾ ਭਾਗੀਰਥ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ। ਜਿਹੜੇ ਪਿਤਰ ਗੰਗਾ ਦੇ ਜਲ ਵਿੱਚ ਨ੍ਹਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਸੋਮ ਦੇ ਚਰਨ ਤੋਂ ਗੰਗਾ ਜਨਮ ਲੈਂਦੀ ਹੈ ਤੇ ਸੱਤ ਧਾਰਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਥੇ ਇੰਦਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਸਮੇਤ ਯਜਨ ਕਰਕੇ ਸਿੱਧੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਰਾਤ ਦੇ ਸਮੇਂ, ਤ੍ਰਿਪਥਗਾ ਨਾਂ ਦੀ ਚਮਕਦਾਰ ਦੇਵੀ ਉਥੇ ਵਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਜਦ ਉਹ ਭਵ ਦੇ ਪਰਮ ਸ਼ਰੀਰ ਉੱਤੇ ਗਿਰੀ, ਤਾਂ ਯੋਗਮਾਇਆ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਰੋਕ ਲਿਆ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਾਰਨ ਝੀਲ ਬਿੰਦੁਸਾਰਾ ਬਣੀ, ਅਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਿੰਦੁਸਾਰਾ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਈ। ਰਾਜਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਸੋਚਿਆ ਕਿ ਸ਼ੰਕਰ ਵਲੋਂ ਹੋ ਰਹੀ ਦੇਰੀ ਦਾ ਕਾਰਨ ਕੀ ਹੈ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਦੇਵੀ ਦੀ ਮਨਸਾ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਕਠੋਰ ਇਰਾਦੇ ਨੂੰ ਜਾਣ ਲਿਆ। ਉਸਦੀ ਅਹੰਕਾਰਤਾ ਨੂੰ ਸਮਝ ਕੇ, ਸ਼ੰਕਰ ਜੀ ਨਦੀ ਉੱਤੇ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਹੋ ਗਏ। ਇਸ ਸਮੇਂ, ਜਦੋਂ ਰਾਜਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜਾ ਸੀ, ਤਾਂ ਸ਼ੰਕਰ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਮੈਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਇਸ ਨਦੀ ਦੀ خاطر ਇਸ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਇਆ ਸੀ।” ਫਿਰ, ਜਦੋਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਦੇ ਇਹ ਬਚਨ ਸੁਣੇ, “ਸੋਨੇ ਦੀ ਨਦੀ ਨੂੰ ਧਾਰਨ ਕਰੋ,” ਤਾਂ ਭਾਗੀਰਥ ਦੀ ਉਗਰ ਤਪੱਸਿਆ ਦੇ ਕਾਰਨ ਨਦੀ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਗਈ।