ਭਾਰਤ ਖੰਡ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਅਨੂਪ, ਤੁੰਡਿਕੇਰ, ਵਿਤਿਹੋਤ੍ਰ ਅਤੇ ਅਵੰਤੀ ਦੇ ਵਾਸੀ ਵਸਦੇ ਸਨ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਹਾੜੀ ਖੇਤਰਾਂ ਅਤੇ ਉਥੇ ਵੱਸਦੇ ਲੋਕਾਂ ਬਾਰੇ ਦੱਸਾਂਗਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਅਪਾਪ੍ਰ, ਰਣ, ਉਰਣਾ, ਦਰਵਾ ਅਤੇ ਸਾਹੂਕਾ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਭਾਰਤ ਭੂਮੀ ਵਿੱਚ ਚਾਰ ਯੁੱਗਾਂ ਦੀ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਉਹਨਾਂ ਯੁੱਗਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਤੇ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਦੱਸਾਂਗਾ। ਸੰਵਾਦਕ ਪੁੱਛਦੇ ਹਨ, "ਜੋ ਕੁਝ ਤੁਸੀਂ ਭਾਰਤ ਬਾਰੇ ਦੱਸਿਆ, ਉਹ ਸਾਨੂੰ ਸੱਚ-ਮੁੱਚ ਵਿਆਖਿਆ ਕਰਕੇ ਦੱਸੋ।" ਇਸ ਉੱਤੇ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਕਿ ਕਿੰਪੁਰੁਸ਼ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਪਲਕਸ਼ ਖੰਡ ਵੱਡਾ ਹੈ, ਜੋ ਨੰਦਨ ਵਾਨ ਵਰਗਾ ਹੈ। ਉਥੇ ਪੁਰਸ਼ ਸੋਨੇ ਵਰਗੇ ਚਮਕਦਾਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਥੇ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਜਿਹੀਆਂ ਸੁੰਦਰ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਉਥੇ ਮਨੁੱਖ ਸੋਨੇ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾਰ ਤੇਜ ਨਾਲ ਜੰਮਦੇ ਹਨ। ਸਾਰੇ ਕਿੰਪੁਰੁਸ਼ ਉਥੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਰਸ ਪੀਂਦੇ ਹਨ। ਉਥੇ ਮਨੁੱਖ ਚਾਂਦੀ ਵਰਗੇ ਮਹਾਨ ਚਮਕ ਨਾਲ ਜੰਮਦੇ ਹਨ। ਹਰੀਵਰਸ਼ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਪੁਰਸ਼ ਸੁੱਧ ਗੰਨੇ ਦਾ ਰਸ ਪੀਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਥੇ ਸਾਰੇ ਮਨੁੱਖ ਹਮੇਸ਼ਾ ਖੁਸ਼ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਜਿਸ ਕੇਂਦਰੀ ਖੇਤਰ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਉਹ ਇਲਾਵ੍ਰਿਤਾ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਥੇ ਚੰਦ੍ਰਮਾ, ਸੂਰਜ ਅਤੇ ਤਾਰੇ ਆਪਣੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਚਮਕਦੇ। ਉਥੇ ਮਨੁੱਖ ਕਮਲ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਵਰਗੀ ਸੁਗੰਧ ਨਾਲ ਜੰਮਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਬਹੁਤ ਗਿਆਨੀ, ਭੋਗਾਂ ਦਾ ਆਨੰਦ ਮਾਣਣ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਚੰਗੇ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਫਲ ਭੋਗਣ ਵਾਲੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਉਥੇ ਦੇ ਉਤਕ੍ਰਿਸ਼ਟ ਮਨੁੱਖ ਤੀਹ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਜੀਊਂਦੇ ਹਨ। ਇਲਾਵ੍ਰਿਤਾ ਖੇਤਰ ਮੇਰੂ ਪਹਾੜ ਤੋਂ ਹਰ ਪਾਸੇ ਨੌ ਹਜ਼ਾਰ ਵਿਸਥਾਰ ਵਿੱਚ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਹ ਚਾਰ ਪਾਸਿਆਂ ਤੋਂ ਚੌਕੋਣ ਅਤੇ ਪਾਤਰੇ ਪਿਆਲੇ ਵਰਗਾ ਆਕਾਰ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਗੰਧਮਾਦਨ ਪਹਾੜ ਚੌਂਤੀ ਹਜ਼ਾਰ ਇਕਾਈਆਂ ਦੇ ਵਿਸਥਾਰ ਵਿੱਚ ਹੈ ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਦੀ ਸਤ੍ਹਾ ਤੋਂ ਚਾਲੀ ਹਜ਼ਾਰ ਉਚਾਈ ਤੱਕ ਵਧ ਚੁੱਕਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਮਾਲਯਵਾਨ ਪਹਾੜ ਹੈ, ਜੋ ਸਮਾਨ ਮਾਪ ਦਾ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਮਹਾਨ ਮੇਰੂ ਪਹਾੜ ਆਪਣੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਆਕਾਰ ਨਾਲ ਅਡਿੱਗ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਚੌੜਾਈ ਵੀ ਉਤਨੀ ਹੀ ਹੈ ਅਤੇ ਲੰਬਾਈ ਇੱਕ ਨਿਯੁਤ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਪਹਾੜਾਂ ਦੀਆਂ ਲੰਬਾਈਆਂ ਘੱਟਦੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਇਹ ਚੌਕੋਣ ਆਕਾਰ ਵਾਲੇ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉਥੇ ਜੰਬੂ ਨਦੀ ਵਗਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਟੁੱਟੀ ਹੋਈ ਅਤੇ ਕਾਜਲ ਵਾਂਗ ਕਾਲੀ ਦਿਸਦੀ ਹੈ। ਉਥੇ ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਅਤੇ ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਜੰਬੂ ਰੁੱਖ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਸੁਦਰਸ਼ਨ ਹੈ। ਉਸ ਰੁੱਖ ਦੇ ਨਾਮ ਤੇ ਹੀ ਇਹ ਧਰਤੀ ਜੰਬੂਦਵੀਪ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਈ। ਰੁੱਖਾਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਦੀ ਉਚਾਈ ਹਰ ਪਾਸੇ ਆਕਾਸ਼ ਨੂੰ ਛੂਹਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਫਲ ਦਾ ਮਾਪ ਸਤਿਆਨੁਭਵੀ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਗਿਣਿਆ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ ਫਲ ਦਾ ਰਸ ਇੱਕ ਨਦੀ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਵਗਦਾ ਹੈ। ਜਿੰਨੇ ਲੋਕ ਜੰਬੂ ਰੁੱਖ ਕੋਲ ਵੇਖੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਇਹ ਰਸ ਪੀਂਦੇ ਹਨ। ਉਥੇ ਨਾ ਭੁੱਖ, ਨਾ ਥਕਾਵਟ, ਨਾ ਮੌਤ, ਨਾ ਨੀਂਦ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਇਹ ਰਸ ਟਪਕਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇੰਦਰਗੋਪ ਕੀੜਿਆਂ ਵਾਂਗ ਲਾਲ ਰੰਗ ਦਾ ਚਮਕਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਇਹ ਟਪਕ ਕੇ ਵਗਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਸੋਨੇ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾਰ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀਆਂ ਭੂਸ਼ਣਾਂ ਵਾਂਗ ਹੈ। ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਕ੍ਰਿਪਾ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਉਥੇ ਮਰੇ ਹੋਏ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਸਮਾ ਲੈਂਦੀ ਹੈ। ਹੇਮਕੂਟ ਪਹਾੜ 'ਤੇ ਗੰਧਰਵ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਦੇ ਗਣ ਵੱਸਦੇ ਹਨ। ਮੇਰੂ ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ ਤੈਂਤੀਸ ਦੇਵੀ-ਦੇਵਤੇ, ਜੋ ਯਜਨਾ ਯੋਗ ਹਨ, ਖੇਡਦੇ ਤੇ ਆਨੰਦ ਮਾਣਦੇ ਹਨ। ਦੈਤ ਅਤੇ ਦਾਨਵਾਂ ਵਿੱਚ, ਸ਼੍ਵੇਤ ਨਾਮਕ ਪਹਾੜ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ।