ਇਹ ਧਰਤੀ ਦਾ ਉਹ ਹਿੱਸਾ ਸੀ, ਜਿੱਥੇ ਹਰੇਕ ਰੁੱਤ ਦੀਆਂ ਆਰਾਮਦਾਇਕ ਸੁਖ-ਸੁਵਿਧਾਵਾਂ ਵਿਆਪਕ ਸਨ। ਉਹ ਧਰਤੀ ਚਿੱਟੀ, ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਸ਼ੁਭ ਸੀ, ਮਿੱਟੀ ਜਾਂ ਗੰਦਗੀ ਤੋਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰਹਿਤ। ਉਥੇ ਵੱਸਦੇ ਲੋਕ ਉੱਚੀ ਕੁਲ ਦੇ, ਧਨ-ਸੰਪੰਨ ਅਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਜਵਾਨੀ ਦੇ ਜੋਸ਼ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸਨ। ਉਹ ਲੋਕ ਆਪਣੀਆਂ ਗਾਵਾਂ ਦੇ ਦੁੱਧ ਨੂੰ ਪੀਂਦੇ, ਜੋ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਅੰਬਰ ਦੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵਰਗਾ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚਰਿੱਤਰ, ਸ਼ਕਲ-ਸੂਰਤ ਅਤੇ ਪਿਆਰ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਵੱਖਰਾ ਨਹੀਂ ਸੀ—ਸਭ ਇਕੋ ਜਿਹੇ ਤੇ ਸਮਾਨ ਸਨ। ਇਹ ਲੋਕ ਰੋਗਾਂ ਅਤੇ ਦੁੱਖਾਂ ਤੋਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੁਕਤ ਰਹਿੰਦੇ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਖੁਸ਼ੀ ਵਿੱਚ ਰਮਣ ਕਰਦੇ। ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਬੜਾ ਬਲ ਅਤੇ ਉਮਰ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਹ ਹੋਰ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦੇ। ਇਹ ਸਾਰਾ ਦਰਸ਼ਨ ਉਹੀ ਲੋਕ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਪਰਮ ਤੱਤ ਨੂੰ ਜਾਣਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੋਰ ਕੀ ਵਰਣਨ ਕਰੀਏ? ਇਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚੋਂ ਚੌਦ੍ਹਾਂ ਮਨੂ ਦੁਬਾਰਾ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੇ ਆਰੰਭਕ ਪਿਤਾ ਬਣੇ। ਇਹ ਸਭ ਸੁਣ ਕੇ, ਰੋਮਹਰਸ਼ਣ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਖਿਆ: "ਹੁਣ ਇਹ ਮੱਧਲੇ ਖੇਤਰ ਬਹੁਤ ਵਿਭਿੰਨ ਹਨ, ਇੱਥੇ ਸ਼ੁਭ ਤੇ ਅਸ਼ੁਭ ਦੋਹਾਂ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਫਲ ਮਿਲਦੇ ਹਨ।" ਇਹੀ ਧਰਤੀ ਭਾਰਤ ਵਜੋਂ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਭਾਰਤ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਲੋਕ ਵੱਸਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਨਾਮ ਦਾ ਕਾਰਨ ਵੀ ਇਹੀ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਭਾਰਤ ਨਾਮ ਨਾਲ ਯਾਦ ਰੱਖੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਥਾਂ ਮਨੁੱਖਾਂ ਲਈ ਕਰਮ ਨਿਰਧਾਰਤ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਇਹ ਭੂਮੀ ਸਮੁੰਦਰਾਂ ਨਾਲ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹੋਈ ਹੋਈ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਹ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਤੋਂ ਦੂਰ ਹਨ। ਨਾਗ-ਦੀਪ, ਸੌਮ੍ਯ, ਗਾਂਧਰਵ ਅਤੇ ਵਾਰੁਣ—ਇਹਨਾਂ ਦਾ ਨਾਮ ਇੰਝ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ। ਇਹ ਟਾਪੂ ਦੱਖਣ ਤੋਂ ਉੱਤਰ ਤੱਕ ਹਜ਼ਾਰ ਯੋਜਨ ਲੰਬਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਪੂਰਬ ਤੋਂ ਪੱਛਮ ਤੱਕ ਨੌ ਹਜ਼ਾਰ ਯੋਜਨ ਚੌੜਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਪੂਰਬੀ ਛੋਰ ਉੱਤੇ ਕਿਰੀਆਤ ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਪੱਛਮੀ ਛੋਰ ਉੱਤੇ ਯਵਨ ਵੱਸਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਲੋਕ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਧੰਧਿਆਂ—ਪੂਜਾ, ਯੁੱਧ ਅਤੇ ਵਪਾਰ—ਵਿੱਚ ਲਗਾਤਾਰ ਜੁਟੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਥੇ ਹਰ ਵਰਣ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਧਰਮ, ਅਰਥ ਅਤੇ ਕਾਮ ਅਨੁਸਾਰ ਕਰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇੱਥੇ ਮਨੁੱਖੀ ਕਰਮ ਸਵਰਗ ਅਤੇ ਮੋਖਸ਼ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਲਈ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜੋ ਸਾਰੀ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਮਰਾਟ ਕਹਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਆਪਣੇ ਹੀ ਰਾਜ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚਲਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸੁਤੰਤਰ ਰਾਜਾ ਕਹਾਉਂਦਾ ਹੈ—ਇਸ ਬਾਰੇ ਮੈਂ ਅੱਗੇ ਹੋਰ ਵੀ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਦੱਸਾਂਗਾ। ਇਸ ਭੂਮੀ ਉੱਤੇ ਮਹੇਂਦਰ, ਮਲਯ, ਸਹਯ, ਸ਼ੁਕਤਿਮਾਨ ਅਤੇ ਰਿਕਸ਼ਾ ਵੱਡੇ ਪਹਾੜ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਹੋਰ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਪਹਾੜ ਹਨ, ਕੁਝ ਨੇੜੇ-ਨੇੜੇ, ਕੁਝ ਦੂਰ। ਸੰਦਰਾ, ਵੈਹਾਰਾ ਅਤੇ ਦੁਰਦੁਰਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਹਨ। ਵਾਤੰਧਾਮਾ, ਨਾਗਗਿਰੀ, ਤੇ ਪਾਂਡੁਰਾ ਪਹਾੜ ਵੀ ਉਥੇ ਹਨ। ਪੁਸ਼ਪਗਿਰੀ, ਉੱਜਯੰਤ ਅਤੇ ਰੈਵਤਕਾ ਪਹਾੜ ਵੀ ਉਥੇ ਹਨ। ਹੋਰ ਵੀ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਛੋਟੇ-ਛੋਟੇ ਪਹਾੜ ਹਨ, ਜੋ ਥੋੜ੍ਹੀ ਜਿਹੀ ਜੀਵਨ-ਸਮਰੱਥਾ ਰੱਖਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਪਹਾੜਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਨਦੀਆਂ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਜਲ ਲੋਕ ਪੀਂਦੇ ਹਨ—ਗੰਗਾ, ਸਿੰਧੂ, ਸਰਸਵਤੀ, ਇਰਾਵਤੀ, ਵਿਤਸਤਾ, ਵਿਪਾਸ਼ਾ, ਦੇਵਿਕਾ, ਕਹੁ, ਕੌਸ਼ਕੀ, ਤ੍ਰਿਦਿਵਾ, ਨਿਸ਼ਠੀਵੀ, ਗੇਡਕੀ, ਵੇਦਾ, ਸਮ੍ਰਿਤੀ, ਵੇਦਵਤੀ, ਵ੍ਰਿਤਰਘਨੀ, ਸਿੰਧੂ, ਰੇਵਾ, ਪਾਸ਼ਾ, ਚਰਮਣਵਤੀ, ਨੂਪਾ, ਵਿਦਿਸ਼ਾ, ਵੈਤ੍ਰਵਤੀ, ਸੋਣਾ, ਮਹਾਨਦਾ, ਨਰਮਦਾ, ਸੁਰਸਾ, ਕ੍ਰਿਆ, ਤਮਸਾ, ਪਿੱਪਲਾ, ਸ਼ੇਨਾ, ਕਰਮੋਦਾ, ਪਿਸਾਚਿਕਾ, ਸਨੇਰੂ, ਸ਼ੁਕਤਿਮਤੀ, ਮੰਕੁਟੀ, ਤ੍ਰਿਦਿਵ, ਕ੍ਰਤੁ, ਤਪੀ, ਪਯੋਸ਼ਣੀ, ਨਿਰਵਿੰਧਿਆ, ਸ੍ਰਿਪਾ, ਨਿਸ਼ਾਧਾ, ਤੋਯਾ, ਮਹਾਗੌਰੀ, ਦੁਰਗਾ, ਵੰਨਸ਼ੀਲਾ, ਗੋਦਾਵਰੀ, ਭੀਮਰਥੀ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਵੇਨਾ ਅਤੇ ਬੰਜੁਲਾ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇਹ ਧਰਤੀ ਆਪਣੇ ਪਹਾੜਾਂ, ਨਦੀਆਂ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ, ਭਾਰਤ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਕਰਮਾਂ ਰਾਹੀਂ ਉੱਚੇ ਲਕੜਾਂ ਨੂੰ ਹਾਸਲ ਕਰਦੇ ਹਨ।