ਸੁਣੋ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਬ੍ਰਹ్మੰਡ ਦੀ ਵਿਆਪਕ ਕਥਾ ਸੁਣਾਉਂਦਾ ਹਾਂ। ਹਰ ਪਾਸੇ, ਉਸ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਪਰਿਵ੍ਰਤ ਦਾ ਘੇਰਾ ਚਾਲੀ ਹਜ਼ਾਰ ਯੋਜਨ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਇਸਨੂੰ ਚਤੁਰਭੁਜ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮਾਪਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਹਰ ਪਾਸੇ ਇੱਕੋ ਜਿਹਾ ਹੈ। ਉਹ ਪਹਾੜ, ਮਹਾਨ ਅਤੇ ਦਿਵ੍ਯ, ਆਕਾਸ਼ੀਕ ਔਸ਼ਧੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੈ। ਉਥੇ ਦੇਵਤਾ, ਗੰਧਰਵ, ਸੱਪ ਅਤੇ ਰਾਖਸ਼ਸ ਦੇ ਸਮੂਹ ਵਸਦੇ ਹਨ। ਮੈਰੂ ਪਹਾੜ, ਜਗਤਾਂ ਅਤੇ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਰਚਨਹਾਰਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਭਦ੍ਰਾਸ਼ਵ, ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਕੇਤੁਮਾਲਾ ਹਨ। ਗੰਧਮਾਦਨ ਦੇ ਨੇੜੇ ਪਰਾ-ਈਸ਼ਾ-ਪਰਗੰਡਿਕਾ ਨਾਮਕ ਖੇਤਰ ਹੈ। ਉਥੇ ਪੂਰਬ ਤੋਂ ਪੱਛਮ ਤੱਕ ਬਤੀਹ ਹਜ਼ਾਰ ਯੋਜਨ ਦੀ ਦੂਰੀ ਹੈ। ਉਥੇ ਕੇਤੁਮਾਲਾ ਵਸਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਸਤਕਰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹਨ। ਉਥੇ ਦੀਆਂ ਸਤਰੀਆਂ ਸਭ ਸੁੰਦਰ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਚਿਹਰਾ ਕਮਲ ਦੀ ਪੰਖੜੀ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਹੈ। ਉਥੇ ਦੇਵਤਾਵਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਹੈ, ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਅਤੇ ਵਿਚਾਰ ਦੀ ਗਤੀ ਨਾਲ ਚਲਦਾ ਹੈ। ਮਾਲ੍ਯਵਤ ਦੇ ਨੇੜੇ, ਪੂਰਬ ਵੱਲ, ਅਪੂਰਵਾ ਗੰਡਿਕਾ ਨਾਮਕ ਖੇਤਰ ਹੈ। ਉਥੇ ਭਦ੍ਰਾਸ਼ਵ ਵਸਦੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮਨ ਸਦਾ ਆਨੰਦਮਈ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਉਥੇ ਦੇ ਪੁਰਖੇ ਚਿੱਟੇ ਰੰਗ ਦੇ, ਉਤਸ਼ਾਹ ਅਤੇ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹਨ। ਉਹ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਰੰਗ ਤੇ ਚਿਹਰਾ ਪੂਰਨਮਾਸੀ ਦੇ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਵਾਂਗ ਹੈ। ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਉਮਰ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਹ ਰੋਗ ਰਹਿਤ ਹਨ। ਸ਼੍ਵੇਤ ਦੇ ਦੱਖਣ ਅਤੇ ਨੀਲਾ ਦੇ ਉੱਤਰ ਵੱਲ, ਉਥੇ ਦੀਆਂ ਸਤਰੀਆਂ ਸੁਖ-ਵਿਲਾਸ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ, ਪਵਿੱਤਰ ਅਤੇ ਬੁਢ਼ਾਪੇ ਦੀ ਗੰਧ ਅਤੇ ਨਾਸ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹਨ। ਉਥੇ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਾਲ ਅਤੇ ਲਾਲ ਰੰਗ ਦਾ ਨਯਗਰੋਧ (ਵਟ) ਰੁੱਖ ਖੜਾ ਹੈ, ਜਿਸਦੀ ਉਮਰ ਦਸ ਗੁਣਾ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ, ਉਪਰੰਤ ਪੰਜ ਸੌ ਸਾਲ ਹੈ। ਸ਼੍ਰਿੰਗਵਤ ਦੇ ਦੱਖਣ ਅਤੇ ਸ਼੍ਵੇਤ ਦੇ ਉੱਤਰ ਵੱਲ, ਉਥੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਅਤੇ ਚਮਕਦਾਰ ਉਰਜਾ ਵਾਲੇ ਪੁਰਖੇ ਜਨਮ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਉਮਰ ਗਿਆਰਾਂ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਹੈ। ਉਸ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਲਕੁਚਾ ਰੁੱਖ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਛੇ ਰਸ ਹਨ। ਸ਼੍ਰਿੰਗਵਤ ਦੇ ਤਿੰਨ ਚੋਟੀਾਂ ਉੱਚੀਆਂ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਅਤੇ ਮਹਲਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਉਸ ਪਵਿੱਤਰ ਭੂਮੀ ਵਿੱਚ, ਜਿਸਨੂੰ ਸਿਧ ਲੋਕ ਸੇਵਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਥੇ ਕੁਰੁ ਵਸਦੇ ਹਨ। ਉਥੇ ਦਰੱਖਤਾਂ ਉੱਤੇ ਕਪੜੇ ਅਤੇ ਗਹਿਣੇ ਉਗਦੇ ਹਨ। ਉਤਮ ਮਧੂ, ਜੋ ਸੁਗੰਧ, ਰੰਗ ਅਤੇ ਰਸ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੈ, ਉਥੇ ਵਗਦਾ ਹੈ। ਉਥੇ ਦੁੱਧ ਹਮੇਸ਼ਾ ਵਗਦਾ ਹੈ, ਛੇ ਰਸਾਂ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵਾਂਗ। ਉਹ ਭੂਮੀ ਹਮੇਸ਼ਾ ਹਰ ਰੁੱਤ ਦੇ ਸੁਖ-ਸਾਧਨ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਕੀਚੜ ਰਹਿਤ, ਸਾਫ ਅਤੇ ਸ਼ੁਭ ਹੈ। ਉਥੇ ਸਭ ਲੋਕ ਉੱਚ ਵੰਸ਼ ਅਤੇ ਧਨ ਨਾਲ ਸੰਪੰਨ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਨੌਜਵਾਨ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਦੁੱਧ ਵਾਲੀਆਂ ਗਾਂਵਾਂ ਦਾ ਦੁੱਧ ਪੀਂਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵਾਂਗ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਆਦਤਾਂ, ਰੂਪ ਅਤੇ ਸਨੇਹ ਸਭ ਇਕੋ ਜਿਹੇ ਹਨ। ਉਹ ਰੋਗ ਅਤੇ ਦੁੱਖ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਸਦਾ ਸੁਖ-ਵਿਲਾਸ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਵੱਡੀ ਉਰਜਾ ਵਾਲੇ, ਲੰਬੀ ਉਮਰ ਵਾਲੇ ਹਨ ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਸਤਰੀ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ। ਇਹ ਸਭ ਉਹ ਲੋਕ ਜਾਣਦੇ ਹਨ ਜੋ ਉੱਚਤਮ ਸਤ ਨੂੰ ਤੱਤਵ-ਜਾਨਦੇ ਹਨ—ਹੋਰ ਮੈਂ ਕੀ ਵਰਣਨ ਕਰਾਂ? ਇਹ ਚੌਦਾਂ ਮਨੂ ਮੁੜ ਰਚਨਾ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਬਣੇ। ਇਹ ਸਭ ਸੁਣ ਕੇ, ਰੋਮਹਰਸ਼ਣ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਕਹੇ। ਹੁਣ, ਇਹ ਮੱਧ ਖੇਤਰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਸ਼ੁਭ ਅਤੇ ਅਸ਼ੁਭ ਦੋਹਾਂ ਪਰਿਨਾਮ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।