ਸੁਣੋ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸਤ ਜ਼ਮੀਨਾਂ ਦੀਆਂ ਅਦਭੁਤ ਕਥਾਵਾਂ ਸੁਣਾਉਂਦਾ ਹਾਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਟਾਪੂਆਂ ਦੀਆਂ ਵੰਡਾਂ ਹਨ। ਇਹ ਸਤ ਟਾਪੂਆਂ, ਚੰਦ੍ਰਮਾ, ਸੂਰਜ ਅਤੇ ਗ੍ਰਹਾਂ ਸਮੇਤ, ਸਭ ਕੁਝ ਵਿਸ਼ਾਲ ਹਨ। ਪਰ ਸੱਚ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਕੁਝ ਹਕੀਕਤਾਂ ਅਜਿਹੀਆਂ ਹਨ, ਜੋ ਮਨੁੱਖੀ ਸੋਚ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸਿਰਫ਼ ਤਰਕ ਨਾਲ ਸਮਝਾਈ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦੀਆਂ। ਫਿਰ ਵੀ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਜੰਬੂਦਵੀਪ ਦੇ ਨੌਂ ਖੇਤਰਾਂ ਦੀ ਯਥਾਰਥ ਵਰਣਨਾ ਕਰਾਂਗਾ। ਜੰਬੂਦਵੀਪ ਦਾ ਆਕਾਰ ਹਰ ਪਾਸੇ ਤੋਂ ਇੱਕ ਲੱਖ ਯੋਜਨ ਹੈ। ਇਹ ਥਾਂ ਸਿੱਧਿਆਂ ਅਤੇ ਚਾਰਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ ਹੈ ਅਤੇ ਵੱਡੇ ਪਹਾੜਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਚਾਰਾਂ ਪਾਸਿਆਂ ਨੂੰ ਪਹਾੜਾਂ ਤੋਂ ਨਿਕਲਣ ਵਾਲੀਆਂ ਨਦੀਆਂ ਘੇਰੇ ਹੋਈਆਂ ਹਨ। ਪੂਰੇ ਜੰਬੂਦਵੀਪ ਨੂੰ ਨੌਂ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਘੇਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜੋ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਵਾਸ ਸਥਾਨ ਹਨ। ਇਸ ਦੀ ਚੌੜਾਈ ਅਤੇ ਲੰਬਾਈ ਹਰ ਪਾਸੇ ਇੱਕੋ ਜਿਹੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਦੱਖਣ ਅਤੇ ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਮਸੁਦ੍ਰਾ ਸਮੁੰਦਰ ਵਗਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਦੋਹਾਂ ਪਾਸਿਆਂ ਤੋਂ ਇਸ ਨੂੰ ਘੇਰੇ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਜੰਬੂਦਵੀਪ ਵਿੱਚ ਨਿਸ਼ਧਾ ਨਾਮਕ ਮਹਾਂਪਹਾੜ ਸਾਰੇ ਰੁੱਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸੁਹਾਵਣਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਪਹਾੜ ਦੀ ਚੋਟੀ 32,000 ਯੋਜਨ ਲੰਮੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਪਾਸੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੰਗਾਂ ਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਹ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਦੇ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਪੂਰਬੀ ਪਾਸਾ ਚਿੱਟਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਉੱਥੇ ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਵੱਸਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇਸ ਦੀ ਕਸ਼ਤਰੀਏ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਮੈਰੂ ਪਹਾੜ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈ ਹੈ। ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਇਹ ਮਧੁਮੱਖੀ ਦੇ ਪੰਖਾਂ ਵਾਂਗ ਘੇਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਸ ਪਹਾੜ ਦੀ ਆਕਾਰ ਅਤੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਗੋਲਾਈ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਰੰਗ ਮੋਰ ਦੇ ਪੰਖ ਵਰਗਾ, ਸੋਨੇ ਵਰਗਾ ਤੇ ਚੋਟੀਆਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਵਿਆਸ ਨੂੰ ਨੌਂ ਹਜ਼ਾਰ ਯੋਜਨ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਹਰ ਪਾਸੇ ਨੌਂ ਹਜ਼ਾਰ ਯੋਜਨ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਮੈਰੂ ਦੇ ਦੱਖਣ ਵਿੱਚ ਅਰਧ ਹਵਨਕੁੰਡ ਹੈ ਤੇ ਅਰਧ ਉੱਤਰ ਵੱਲ। ਦੋਵੇਂ ਪਾਸਿਆਂ ਦਾ ਚੌੜਾ ਅਤੇ ਉਚਾ ਹਿੱਸਾ ਦੋ-ਦੋ ਹਜ਼ਾਰ ਯੋਜਨ ਹੈ। ਇਹ ਦੋ ਪਹਾੜ ਲੰਬਾਈ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਲੱਖ ਯੋਜਨ ਤੱਕ ਫੈਲੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਵੇਤ, ਹੇਮਕੂਟ, ਹਿਮਵਤ ਅਤੇ ਸ਼੍ਰਿੰਗਵਤ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਪਹਾੜ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਵਸਦੇ ਖੇਤਰ ਸੱਤ ਰੰਗਾਂ ਵਾਲੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਖੇਤਰਾਂ ਨੂੰ ਨਦੀਆਂ ਦੀਆਂ ਸ਼ਾਖਾਵਾਂ ਵੰਡਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਇਹ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹਨ। ਹਿਮਵਤ ਖੇਤਰ ਭਾਰਤ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ। ਹੇਮਕੂਟ ਤੋਂ ਨਿਸ਼ਧਾ ਖੇਤਰ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਹਰੀਵਰਸ਼ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਲਾਵ੍ਰਿਤ ਤੋਂ ਪਿਸ਼ਾ, ਅਤੇ ਨੀਲ ਪਹਾੜ ਤੋਂ ਸਮ੍ਯਕ ਖੇਤਰ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ। ਹਿਰਣਮਯ ਅਤੇ ਸ਼੍ਰਿੰਗਵਤ ਤੋਂ ਪਰੇ, ਇਹ ਖੇਤਰ ਕੁਰੂ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਚਾਰ ਲੰਬੇ ਖੇਤਰ ਹਨ ਅਤੇ ਮੱਧ ਵਿੱਚ ਇਲਾਵ੍ਰਿਤ ਹੈ। ਨੀਲ ਪਹਾੜ ਤੋਂ ਪਰੇ ਅਤੇ ਅਰਧ ਹਵਨਕੁੰਡ ਦੇ ਉੱਤਰ, ਉੱਤਰੀ ਖੇਤਰ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋਹਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਮੈਰੂ ਪਹਾੜ ਇਲਾਵ੍ਰਿਤ ਦੇ ਬਿਲਕੁਲ ਮੱਧ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਪਹਾੜ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਮਾਲ੍ਯਵਤ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਲੰਬਾਈ ਵੀ 32,000 ਯੋਜਨ ਦੱਸੀ ਗਈ ਹੈ। ਮਾਲ੍ਯਵਤ ਆਪਣੀ ਲੰਬਾਈ ਅਤੇ ਚੌੜਾਈ ਦੇ ਮਾਪ ਲਈ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ। ਇਹ ਚਤੁਰਵਰਣ, ਸੋਨੇ ਵਰਗਾ, ਚੌਕੋਣ ਅਤੇ ਉੱਚਾ ਹੈ। ਇਹ ਨਵੇਂ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਬਿਨਾ ਧੂੰਏਂ ਵਾਲੀ ਅੱਗ। ਇਹ ਹੋਰ ਵੀ 16 ਯੋਜਨ ਹੇਠਾਂ ਅਤੇ 16 ਯੋਜਨ ਉਪਰ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਘੇਰਾ-ਬੰਦੀ, ਚੌੜਾਈ ਤੋਂ ਤਿੰਨ ਗੁਣਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜੰਬੂਦਵੀਪ ਦੇ ਅੰਦਰਲੇ ਪਹਾੜ, ਖੇਤਰ ਅਤੇ ਨਦੀਆਂ ਦੀ ਇਹ ਵਿਅਕਤ ਵਰਣਨਾ, ਉਸ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਾਲਤਾ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਦਰਸ਼ਨ ਅਤੇ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਹੀ ਸਮਝਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।