ਕਾਲ ਦੇ ਛੇ ਭਾਗ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਹੀਨੇ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸਾਰੇ ਤੱਤ ਟਿਕੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਰਿਤੂਆਂ ਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਜਾਣੋ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਪੂਰਨਤਾ ਰੱਖਦੇ ਹਨ। ਸਿਰਫ ਥਾਵਾਂ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਪਰ ਜਿਹੜੇ ਥਾਵਾਂ ਦੇ ਅਧਿਪਤੀ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਸਮਝਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਸਾਲ ਵੀ, ਜਿਹੜੇ ਆਪਣੇ ਆਪਣੇ ਖੇਤਰਾਂ ਉੱਤੇ ਮਾਣ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਥਾਵਾਂ ਵਾਂਗ ਹੀ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਹਨਾਂ ਸਭ ਦੀ ਅਸਲ ਸੁਰਤ ਅਤੇ ਤੱਤ ਦੱਸਾਂਗਾ, ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣੋ। ਪਲ, ਕਲਾ, ਕਸਟਾ, ਮੁਹੂਰਤ, ਦਿਨ ਅਤੇ ਰਾਤ—ਇਹ ਸਭ ਸਮੇਂ ਦੇ ਮਾਪ ਹਨ। ਤਿੰਨ ਰਿਤੂ, ਅਯਨ, ਦੱਖਣੀ ਤੇ ਉੱਤਰੀ, ਅਤੇ ਸੰਕ੍ਰਾਂਤੀਆਂ—ਇਹ ਸਮੇਂ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਭਾਗ ਹਨ। ਰਿਤੂਆਂ ਨੂੰ ਪਲ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਮੰਨੋ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਛੇ ਰਿਤੂ ਬਣਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਰਿਤੂਆਂ ਤੋਂ ਸਾਰੇ ਚਲਣ ਵਾਲੇ ਤੇ ਅਚਲ ਜੀਵ ਜਨਮ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਇਹ ਰਿਤੂਆਂ ਮਿਲਦੀਆਂ ਹਨ, ਤਾਂ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਦੇ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਉਤਪत्ति ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਰੇ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਥਾਵਾਂ ਦੇ ਸਵਰੂਪ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜਿਸ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਕੇ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਸਾਲ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਰਿਤੂ ਤੋਂ ਹੋਰ ਰਿਤੂਆਂ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਿਤੂ ਰਿਤੂ ਤੋਂ ਹੀ ਹੋਂਦ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਦੋ ਪੈਰ ਵਾਲੇ, ਚਾਰ ਪੈਰ ਵਾਲੇ, ਪੰਛੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਾਰੇ ਜੀਵ—ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਮੌਸਮੀ ਸਥਿਤੀ, ਰਿਤੂ ਦਾ ਸੁਭਾਵ ਅਤੇ ਪਿਤਰਾਂ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਇਥੇ ਵਰਣਿਤ ਹੈ। ਸਾਰੇ ਜੀਵ, ਰਿਤੂ ਦੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਹੀ ਜਨਮੇ ਹਨ। ਹਰ ਇਕ ਮਨਵੰਤਰਾ ਵਿੱਚ, ਸਮੇਂ ਦੇ ਇਹ ਅਧਿਪਤੀ ਇੱਥੇ ਸਥਾਪਿਤ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਥਾਵਾਂ ਦੇ ਅਧਿਪਤੀ ਵੀ ਆਪਣੇ ਜੋੜ ਨਾਲ ਇੱਥੇ ਟਿਕੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਸੁਧਾ ਅਤੇ ਪਿਤਰਾਂ ਤੋਂ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਦੋ ਧੀਆਂ ਪੈਦਾ ਹੋਈਆਂ। ਦੋਵੇਂ ਬ੍ਰਹਮ-ਵਾਦੀ ਅਤੇ ਯੋਗਿਨੀਆਂ ਸਨ। ਅਗ્નਿਸ਼ਵਾਤ ਪਿਤਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ, ਮੈਨਾਂ ਮਨ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈ। ਓਹਨਾ ਨੇ ਮੇਰੂ ਲਈ ਧਾਰਣੀ ਨਾਂ ਦੀ ਪਤਨੀ ਬਣਾਈ। ਅਗ्नਿਸ਼ਵਾਤ ਪਿਤਰਾਂ ਨੇ ਮੈਨਾਂ ਨੂੰ ਹਿਮਾਵਤ ਨੂੰ ਪਤਨੀ ਵਜੋਂ ਦਿੱਤਾ। ਮੈਨਾਂ, ਹਿਮਾਵਤ ਦੀ ਪਤਨੀ, ਨੇ ਮੈਨਾਕਾ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ। ਮੈਨਾਕਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਕ੍ਰੌਚਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਕ੍ਰੌੰਚ ਦਵੀਪ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੋਇਆ। ਉਸ ਨੇ ਮੰਦਰ ਪਹਾੜ ਨੂੰ ਪੁੱਤਰ ਵਜੋਂ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਧੀਆਂ ਹੋਈਆਂ। ਧਾਤੂ ਦੀ ਪਤਨੀ ਆਯਤੀ ਹੈ ਅਤੇ ਵਿਧਾਤਾ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨਿਯਤੀ ਆਖੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਸਮੁੰਦਰ ਤੋਂ ਵੇਲਾ ਨੇ ਇੱਕ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਧੀ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ। ਸਵਰਨਾ ਵਿੱਚ, ਪ੍ਰਾਚੀਨਬਰ੍ਹੀ ਨੂੰ ਦਸ ਪੁੱਤਰ ਹੋਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਦਕ੍ਸ਼, ਜੋ ਸਵਾਇੰਭੂਵ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਹਨ, ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਹੋ ਕੇ ਜਨਮ ਲਿਆ। ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਸ਼ਾਂਸ਼ਪਾਇਨੀ ਨੇ ਸੂਤ ਜੀ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ ਕਿ ਚਾਕਸ਼ੁਸ਼ ਮਨਵੰਤਰਾ ਦੇ ਅੰਤਰਾਲ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕੀ ਹੋਇਆ, ਸਾਨੂੰ ਦੱਸੋ। ਸ਼ਾਂਸ਼ਪਾਇਨੀ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ, ਸੂਤ ਨੇ ਤ੍ਰਯੰਬਕ ਦੇ ਸ਼ਾਪ ਦਾ ਕਾਰਣ ਦੱਸਿਆ। ਪਿਤਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਘਰੋਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਲਿਆ ਕੇ, ਘਰ ਵਿੱਚ ਆਦਰ ਦਿੱਤਾ। ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ, ਸਤੀ, ਤ੍ਰਯੰਬਕ ਦੀ ਪਤਨੀ ਬਣੀ। ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਨੇ ਕਦੇ ਵੀ ਦਕ੍ਸ਼ ਵੱਲ ਨਮਰਤਾ ਨਹੀਂ ਦਿਖਾਈ। ਇਹ ਜਾਣ ਕੇ, ਸਤੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਭ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਘਰ ਰਹੇ। ਪਿਤਾ ਨੇ ਸਤੀ ਲਈ ਹੋਰਾਂ ਤੋਂ ਵੱਖਰੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ, ਜੋ ਮਨਜੂਰ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਛੋਟੀਆਂ ਧੀਆਂ ਨਾਲੋਂ ਘੱਟ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ, ਪਰ, "ਮੈਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਮਾਣਯੋਗ ਹਾਂ; ਤੁਹਾਨੂੰ ਮੈਨੂੰ ਆਦਰ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਸੀ,"—ਇਹ ਗੱਲ ਸਤੀ ਨੇ ਕਹੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸਮੇਂ, ਰਿਤੂਆਂ, ਪਿਤਰਾਂ ਅਤੇ ਵੰਸ਼ਾਂ ਦੀ ਇਹ ਪਵਿੱਤਰ ਕਥਾ ਅੱਗੇ ਵਧਦੀ ਹੈ।