ଦଶଭାଗାଧିକଂ ଚାପି ଭୂତାଦିପରିମାଣକମ୍
ଭୂତ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଉପାଦାନର ମାପ ଦଶ ଅଂଶ ଅଧିକ ଅଟେ।
ଯଦଭେଦ୍ଯତମଂ ଲୋକେ ଵିଜ୍ଞେଯଂ ପରମାଣୁଵତ୍
ଏହି ସଂସାରରେ ଯାହା ସବୁଠୁ ଅଖଣ୍ଡ, ତାହାକୁ ପରମାଣୁ ପରି ଜଣାଯିବା ଉଚିତ।
ପ୍ରଥମଂ ତତ୍ପ୍ରମାଣାନାଂ ପରମାଣୁଂ ପ୍ରଚକ୍ଷତେ
ସମସ୍ତ ମାପ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରଥମେ ପରମାଣୁକୁ ଉଲ୍ଲେଖ କରାଯାଏ।
ତ୍ରସରେଣୁଃ ସମାଖ୍ଯାତସ୍ତତ୍ପଦ୍ମରଜ ଉଚ୍ଯତେ
ତ୍ରସରେଣୁ ନାମରେ ପରିଚିତ, ଏହାକୁ ପଦ୍ମର ଧୂଳି ଭାବରେ କୁହାଯାଏ।
ତେ ଽପ୍ଯଷ୍ଟୌ ସମଵାଯସ୍ଥା ବାଲାଗ୍ରଂ ତତ୍ସ୍ମୃତଂ ବୁଧୈଃ
ଏହାର ଆଠଟି ଏକସାଥି ହେଲେ, ପଣ୍ଡିତମାନେ ଏହାକୁ କେଶର ଟିପ୍ ଭାବରେ ସ୍ମରଣ କରନ୍ତି।
ଯୂକାଷ୍ଟକଂ ଯଵପ୍ରାହୁରଙ୍ଗୁଲଂ ତୁ ଯଵାଷ୍ଟକମ୍
ଆଠଟି ଯୁକା ଏକ ଯବ ହୁଏ, ଆଠଟି ଯବ ଏକ ଅଙ୍ଗୁଳ ହୁଏ।
ରତ୍ନିଶ୍ଚାଗୁଲିପର୍ଵାଣି ଵିଜ୍ଞେଯୋ ହ୍ଯେକଵିଂଶତିଃ
ଏକ ରତ୍ନି ଏକାଇଶ ଅଙ୍ଗୁଳ ଯୋଡ଼ାକୁ ମାନାଯିବ।
କିଷ୍କୁର୍ଦ୍ଵିରତ୍ନିର୍ଵିଜ୍ଞେଯୋ ଦ୍ଵିଚତ୍ଵାରିଂଶଦଙ୍ଗୁଲଃ
ଏକ କିଷ୍କୁରୁ ଦୁଇ ରତ୍ନି ଓ ଚଉଵାଳିଶି ଅଙ୍ଗୁଳ ହୁଏ।
ଏତଦ୍ଗଵ୍ଯୂତିସଂଖ୍ଯାଯାମାଦାନଂ ଧନୁଷଃ ସ୍ମୃତମ୍
ଏହି ଗବ୍ୟୁତି ଗଣନାରେ ଧନୁଷର ମାପ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ।
ଧନୁଷାଂ ତ୍ରିଶତଂ ନଲ୍ଵମାହୁଃ ସଂଖ୍ଯାଵିଦୋ ଜନାଃ
ଯେଉଁମାନେ ଗଣନା ଜାଣନ୍ତି, ସେମାନେ କହନ୍ତି ତିନିଶ ଧନୁଷ ଏକ ନଳ ହୁଏ।
ଅଷ୍ଟୌ ଧନୁଃ ସହସ୍ରାଣି ଯୋଜନଂ ତୁ ଵିଧୀଯତେ
ଆଠ ହଜାର ଧନୁଷ ଏକ ଯୋଜନ ଭାବରେ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ।
ଏତତ୍ସହସ୍ରଂ ଵିଜ୍ଞେଯଂ ଶକ୍ରକୋଶାନ୍ତରଂ ତଥା
ଏହି ଯୋଜନର ହଜାରଟି ଇନ୍ଦ୍ରର ନିବାସ ମଧ୍ୟର ଦୂରତା ଭାବରେ ଜଣାଯିବ।
ଏତେନ ଯୋଜନାଗ୍ରେଣ ଶୃଣୁଧ୍ଵଂ ବ୍ରହ୍ମଣୋଂଽତରେ
ଏହି ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ ଯୋଜନ ଦ୍ୱାରା, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ମଧ୍ୟର ଦୂରତା ବିଷୟରେ ଶୁଣନ୍ତୁ।
ଦିଵାକରାତ୍ସହସ୍ରେ ତୁ ଶତେ ଚୌର୍ଦ୍ଧ୍ଵଂ ନିଶାକରଃ
ସୂର୍ଯ୍ୟ ଉପରେ ହଜାର ଶତ ଗୁଣା ଦୂରରେ ଚନ୍ଦ୍ର ଅଛି।
ନକ୍ଷତ୍ରମଣ୍ଡଲଂ କୃତ୍ସ୍ନମୁପରିଷ୍ଟାତ୍ପ୍ରକାଶତ
ତାହାଠାରୁ ଉପରେ ସମସ୍ତ ନକ୍ଷତ୍ରମଣ୍ଡଳ ଚମକୁଛି।
ଗ୍ରହାନ୍ତରମଥୈକୈକମୂର୍ଦ୍ଧ୍ଵଂ ନକ୍ଷତ୍ରମଣ୍ଡରାତ୍
ନକ୍ଷତ୍ରମଣ୍ଡଳ ଉପରେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଗ୍ରହ ପର୍ଯ୍ୟାୟକ୍ରମରେ ଅଛି।
ତସ୍ଯୋର୍ଦ୍ଧ୍ଵଂ ଚରତେ ଶୁକ୍ରସ୍ତସ୍ମାଦୂର୍ଦ୍ଧ୍ଵଂ ଚ ଲୋହିତଃ
ତାହାଠାରୁ ଉପରେ ଶୁକ୍ର ଚଳିଛି, ଶୁକ୍ର ଉପରେ ମଙ୍ଗଳ ଅଛି।
ଉର୍ଦ୍ଧ୍ଵଂ ଶତସହସ୍ରଂ ତୁ ଯୋଜନାନାଂ ଶନୈଶ୍ଚରାତ୍
ମଙ୍ଗଳ ଉପରେ ଏକ ଲକ୍ଷ ଯୋଜନ ଦୂରରେ ଶନି ଅଛି।
ଋଷିଭ୍ଯସ୍ତୁ ସହସ୍ରାଣାଂ ଶତାଦୂର୍ଦ୍ଧ୍ଵଂ ଵିଭାଷ୍ଯତେ
ଏହି ସ୍ଥାନଟି ହଜାର ହଜାର ଋଷିଙ୍କୁ ଉପରେ ବର୍ଣ୍ଣିତ ହୋଇଛି।
ଉତ୍ତାନପାଦପୁତ୍ରୋ ଽସୌ ମେଢୀଭୂତୋ ଧ୍ରୁଵୋ ଦିଵି
ଉତ୍ତାନପାଦଙ୍କ ପୁଅ ଧ୍ରୁବ ଆକାଶରେ ଅଟଳ ହୋଇ ରହିଛନ୍ତି।
ମନ୍ଵନ୍ତରେଷୁ ଦେଵାନାମିଜ୍ଯା ଯତ୍ରୈଵ ଲୌକିକୀ
ମନ୍ବନ୍ତରମାନେ ଦେବତାମାନଙ୍କର ସାଧାରଣ ପୂଜା ଏଠାରେ ହୁଏ।
ସର୍ଵାସାଂ ଦେଵଯୋନୀନାଂ ସ୍ଥିତିହେତୁଃ ସ ଵୈ ସ୍ମୃତଃ
ସମସ୍ତ ଦେବ ଯୋନିର ଟିକି ରହିବାର କାରଣ ତାଙ୍କୁ ମନେ କରାଯାଏ।
ଧ୍ରୁଵାଦୂର୍ଦ୍ଧ୍ଵଂ ମହର୍ଲୋକୋ ଯସ୍ମିଂସ୍ତେ କଲ୍ପଵାସିନଃ
ଧ୍ରୁବଙ୍କୁ ଉପରେ ମହର୍ଲୋକ ଅଛି, ଯେଉଁଠି କଳ୍ପ ସମୟ ରହୁଥିବା ଲୋକମାନେ ବାସ କରନ୍ତି।
ଦ୍ଵୀକୋଟ୍ଯାଂ ତୁ ମହର୍ଲୋକାଜ୍ଜନଲୋକୋ ଵ୍ଯଵସ୍ଥିତଃ
ମହର୍ଲୋକରୁ ଦୁଇ କୋଟି ଦୂରରେ ଜନଲୋକ ଅବସ୍ଥିତ।
ଯତ୍ର ତେ ବ୍ରହ୍ମଣଃ ପୁତ୍ରା ଦକ୍ଷାଦ୍ଯାଃ ସାଧକାଃ ସ୍ମୃତାଃ
ଏଠାରେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ପୁଅମାନେ, ଦକ୍ଷ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସାଧକମାନେ ସ୍ମୃତିରେ ଅଛନ୍ତି।
ଷଡ୍ଗୁଣଂ ତୁ ତପୋଲୋକାତ୍ସତ୍ଯଲୋକାନ୍ତରଂ ସ୍ମୃତମ୍
ତପୋଲୋକ ଓ ସତ୍ୟଲୋକ ମଧ୍ୟରେ ଛଉ ଗୁଣ ଦୂର ଅଛି ବୋଲି ମନେ କରାଯାଏ।
ଯସ୍ମିନ୍ନ ଚ୍ଯଵତେ ଭୂଯୋ ବ୍ରହ୍ମଣଂ ଯ ଉପାସତେ
ଏଠାରେ ଯେମାନେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ଉପାସନା କରନ୍ତି, ସେମାନେ ପୁନି ବିନାଶ ନହନ୍ତି।
ଊର୍ଦ୍ଧ୍ଵଭାଗସ୍ତତୋଂଽଡସ୍ଯ ବ୍ରହ୍ମଲୋକାତ୍ପରଃ ସ୍ମୃତଃ
ଏହା ପରେ ଡାଣ୍ଡର ଉପର ଭାଗରେ ବ୍ରହ୍ମଲୋକ ଅଛି, ଯାହା ସବୁଠୁ ଉଚ୍ଚ।
ସ ଚୌର୍ଦ୍ଧ୍ଵ ସଂପ୍ରଚାରୋ ଽସ୍ଯ ଗତ୍ଯନ୍ତଶ୍ଚପରଃ ସ୍ମୃତଃ
ଏହାର ଗତି ସଦା ଉପରକୁ, ଏହାର ଶେଷ ଗମ୍ୟସ୍ଥାନ ଅତିତରେ ବୋଲି ମନେ କରାଯାଏ।
ଅଧୋଗତୀନାଂ ଵକ୍ଷ୍ଯାମି ଭୂତାନାଂ ସ୍ଥାନକଲ୍ପନାମ୍
ଏବେ ମୁଁ ନିମ୍ନଗତି ଭୂତମାନଙ୍କର ବାସସ୍ଥାନର ବ୍ୟବସ୍ଥା ବର୍ଣ୍ଣନା କରିବି।