ସହସ୍ରଂ ତୁ ସହସ୍ରାଣାଂ କୋଟୀନାଂ ପଦ୍ମମୁଚ୍ଯତେ
ହଜାର ଥର ହଜାର ଦଶ ଲକ୍ଷର କୁହାଯାଏ ପଦ୍ମ।
ଗୁଣିତାନି ସମୁଦ୍ରଂ ଵୈ ପ୍ରାହୁଃ ସଂଖ୍ଯାଵିଦୋ ଜନାଃ
ଯେଉଁମାନେ ସଂଖ୍ୟା ଜାଣନ୍ତି, ସେମାନେ କହନ୍ତି ଏହା ଗୁଣିଲେ ସମୁଦ୍ର ହୁଏ।
କୋଟୀସହସ୍ରପ୍ରଯୁତଂ ମଧ୍ଯମିତ୍ଯଭିସଂଜ୍ଞିତମ୍
କୋଟି ସହସ୍ର ପ୍ରୟୁତ ଯୋଗ ମଧ୍ୟମ ଭାବରେ ଜଣାଯାଏ ।
ପରାର୍ଦ୍ଧଂ ଦ୍ଵିଗୁଣଂ ଚାପି ପରମାହୁର୍ମନୀଷିଣଃ
ଏହାର ଦୁଇ ଗୁଣ ଯାହାକୁ ଜ୍ଞାନୀମାନେ 'ପରାର୍ଦ୍ଧ' ଭାବରେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଭାବନା କରନ୍ତି ।
ଵିଜ୍ଞେଯମଯୁତଂ ତସ୍ମାନ୍ନିଯୁତଂ ପ୍ରଯୁତଂ ତତଃ
ଏହାଠାରୁ 'ଅୟୁତ' ଜଣାଯିବା ଉଚିତ, ତାପରେ 'ନିୟୁତ', ତାପରେ 'ପ୍ରୟୁତ' ।
ଖର୍ଵଂ ଚୈଵ ନିଖର୍ଵଂ ଚ ଶଙ୍କୁଃ ପଦ୍ମନ୍ତଥୈଵ ଚ
'ଖର୍ବ', 'ନିଖର୍ବ', 'ଶଙ୍କୁ' ଏବଂ 'ପଦ୍ମ' ମଧ୍ୟ ଏହିପରି ।
ଏଵମଷ୍ଟାଦଶୈତାନି ସ୍ଥାନାନି ଗଣନାଵିଧୌ
ଏଭଳି ଏଠି ଅଠାର ଗଣନା ପଦ୍ଧତିର ଥାନ ଅଟେ ।
କଲ୍ପସଂଖ୍ଯାପ୍ରଵୃତ୍ତସ୍ଯ ପରାର୍ଦ୍ଧୋ ବ୍ରହ୍ମମଃ ସ୍ମୃତଃ
କଳ୍ପ ଗଣନାରେ ଲାଗିଥିବା ପାଇଁ 'ପରାର୍ଦ୍ଧ' ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ମାପ ଭାବରେ ସ୍ମରଣ କରାଯାଏ ।
ପର ଏଵ ପରାର୍ଦ୍ଧଶ୍ଚ ସଂଖ୍ଯାତଃ ସଂଖ୍ଯାଯା ମଯା
‘ପର’ ଏବଂ ‘ପରାର୍ଦ୍ଧ’ ମୁଁ ଗଣନାରେ ଉଲ୍ଲେଖ କରିଛି ।
ପରା ଶକ୍ତିଃ ପରୋ ଧର୍ମଃ ପରାଵିଦ୍ଯା ପରା ଧୃତିଃ
ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଶକ୍ତି, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଧର୍ମ, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଜ୍ଞାନ ଏବଂ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଧୃତି ।
ତସ୍ମାତ୍ପରତରଂ ଭୂତଂ ବ୍ରହ୍ମଣୋ ଯନ୍ନ ଵିଦ୍ଯତେ
ଏହିପରି, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଅଟେ, ତାଠାରୁ ଉପରେ କିଛି ନାହିଁ ।
ସଂଖ୍ଯାତସ୍ତୁ ପରୋ ବ୍ରହ୍ମା ତସ୍ଯାର୍ଦ୍ଧସ୍ଯ ପରାର୍ଦ୍ଧତା
ଗଣନାରେ ବ୍ରହ୍ମା ସର୍ବୋଚ୍ଚ, ତାହାର ଅର୍ଦ୍ଧକୁ 'ପରାର୍ଦ୍ଧ' କୁହାଯାଏ ।
ସଂଖ୍ଯେଯଂ ସଂଖ୍ଯଯା ଦୃଷ୍ଟମପରାର୍ଦ୍ଧାଦ୍ଵିଭାଷ୍ଯତେ
ଏହି ଗଣନା ଗଣନା ଦ୍ୱାରା ଦେଖାଯାଏ ଏବଂ 'ପରାର୍ଦ୍ଧ' ପରେ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରାଯାଏ ।
ଆନନ୍ତ୍ଯଂ ସିକତା ଦ୍ଯେଷୁ ହୃଷ୍ଟଂ ଚାନ୍ଯଂ ତ୍ଵଲକ୍ଷଣମ୍
ଅନନ୍ତତା ଆକାଶରେ ଥିବା ବାଳି ଦାଣା ପରି, ଅନ୍ୟଟି ଚିହ୍ନ ହୀନ ।
ଏଵଂ ଜ୍ଞାନପ୍ରତିଷ୍ଠତ୍ଵାତ୍ସର୍ଵଂ ବ୍ରହ୍ମାନୁପଶ୍ଯତି
ଏଭଳି ଜ୍ଞାନରେ ଅଟୁଆ ହେଇ, ସମସ୍ତକୁ ବ୍ରହ୍ମା ଭାବରେ ଦେଖିବେ ।
ବାଷ୍ପପର୍ଯାକୁଲାକ୍ଷାସ୍ତୁ ପ୍ରହର୍ଷାଦ୍ଗଦ୍ଗଦସ୍ଵରାଃ
ଆଖିରେ ଲୁହ ଭରି ଯାଇଛି, ଆନନ୍ଦରେ କଣ୍ଠ ଅଟୁଆ ।
ବ୍ରହ୍ମଲୋକସ୍ତୁ ଭଗଵନ୍ଯାଵନ୍ମାତ୍ରାନ୍ତରେ ପ୍ରଭୋ
ହେ ପ୍ରଭୁ, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ଲୋକ ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତର ମାପରେ ଅଟେ ।
କ୍ରୋଶସ୍ଯ ଚ ପରୀମାଣଂ ଶ୍ରୋତୁମୀଚ୍ଛାମ ତତ୍ତ୍ଵତଃ
ମୁଁ ସତ୍ୟରେ ଜାଣିବାକୁ ଚାହେଁ, କ୍ରୋଶର ମାପ କଣ ।
ଉଵାଚ ମଧୁରଂ ଵାକ୍ଯଂ ଯଥାଦୃଷ୍ଟଂ ଯଥାକ୍ରମମ୍
ସେ ମଧୁର କଥା କହିଲେ, ଯେପରି ଦେଖିଥିଲେ ଏବଂ ଯଥାକ୍ରମ ।
ଅଵ୍ଯକ୍ତାଦ୍ଵ୍ଯକ୍ତଭାଗୋ ଵୈ ମହାନ୍ସ୍ଥୂଲୋ ଵିଭାଷ୍ଯତେ
ଅପ୍ରକାଶ ଠାରୁ ପ୍ରକାଶ ଅଂଶ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ, ଯାହା ବଡ଼ ଏବଂ ଦୃଢ଼ ଭାବରେ ଜଣାଯାଏ ।
ଦଶଭାଗାଧିକଂ ଚାପି ଭୂତାଦିପରିମାଣକମ୍
ଭୂତ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଉପାଦାନର ମାପ ଦଶ ଅଂଶ ଅଧିକ ଅଟେ।
ଯଦଭେଦ୍ଯତମଂ ଲୋକେ ଵିଜ୍ଞେଯଂ ପରମାଣୁଵତ୍
ଏହି ସଂସାରରେ ଯାହା ସବୁଠୁ ଅଖଣ୍ଡ, ତାହାକୁ ପରମାଣୁ ପରି ଜଣାଯିବା ଉଚିତ।
ପ୍ରଥମଂ ତତ୍ପ୍ରମାଣାନାଂ ପରମାଣୁଂ ପ୍ରଚକ୍ଷତେ
ସମସ୍ତ ମାପ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରଥମେ ପରମାଣୁକୁ ଉଲ୍ଲେଖ କରାଯାଏ।
ତ୍ରସରେଣୁଃ ସମାଖ୍ଯାତସ୍ତତ୍ପଦ୍ମରଜ ଉଚ୍ଯତେ
ତ୍ରସରେଣୁ ନାମରେ ପରିଚିତ, ଏହାକୁ ପଦ୍ମର ଧୂଳି ଭାବରେ କୁହାଯାଏ।
ତେ ଽପ୍ଯଷ୍ଟୌ ସମଵାଯସ୍ଥା ବାଲାଗ୍ରଂ ତତ୍ସ୍ମୃତଂ ବୁଧୈଃ
ଏହାର ଆଠଟି ଏକସାଥି ହେଲେ, ପଣ୍ଡିତମାନେ ଏହାକୁ କେଶର ଟିପ୍ ଭାବରେ ସ୍ମରଣ କରନ୍ତି।
ଯୂକାଷ୍ଟକଂ ଯଵପ୍ରାହୁରଙ୍ଗୁଲଂ ତୁ ଯଵାଷ୍ଟକମ୍
ଆଠଟି ଯୁକା ଏକ ଯବ ହୁଏ, ଆଠଟି ଯବ ଏକ ଅଙ୍ଗୁଳ ହୁଏ।
ରତ୍ନିଶ୍ଚାଗୁଲିପର୍ଵାଣି ଵିଜ୍ଞେଯୋ ହ୍ଯେକଵିଂଶତିଃ
ଏକ ରତ୍ନି ଏକାଇଶ ଅଙ୍ଗୁଳ ଯୋଡ଼ାକୁ ମାନାଯିବ।
କିଷ୍କୁର୍ଦ୍ଵିରତ୍ନିର୍ଵିଜ୍ଞେଯୋ ଦ୍ଵିଚତ୍ଵାରିଂଶଦଙ୍ଗୁଲଃ
ଏକ କିଷ୍କୁରୁ ଦୁଇ ରତ୍ନି ଓ ଚଉଵାଳିଶି ଅଙ୍ଗୁଳ ହୁଏ।
ଏତଦ୍ଗଵ୍ଯୂତିସଂଖ୍ଯାଯାମାଦାନଂ ଧନୁଷଃ ସ୍ମୃତମ୍
ଏହି ଗବ୍ୟୁତି ଗଣନାରେ ଧନୁଷର ମାପ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ।
ଧନୁଷାଂ ତ୍ରିଶତଂ ନଲ୍ଵମାହୁଃ ସଂଖ୍ଯାଵିଦୋ ଜନାଃ
ଯେଉଁମାନେ ଗଣନା ଜାଣନ୍ତି, ସେମାନେ କହନ୍ତି ତିନିଶ ଧନୁଷ ଏକ ନଳ ହୁଏ।