ପୌଲସ୍ତ୍ଯସ୍ଯ ଚ ବ୍ରହ୍ମର୍ଷେଃ ପ୍ରୀତିପୁତ୍ରସ୍ଯ ଧୀମତଃ
ପୌଲସ୍ତ୍ୟ ବ୍ରହ୍ମର୍ଷି, ପ୍ରୀତିଙ୍କ ପ୍ରଜ୍ଞାନ ଓ ଧୀର ପୁଅ।
ପୌଲସ୍ତ୍ଯା ଇତି ଵିଖ୍ଯାତାଃ ସ୍ମୃତାଃ ସ୍ଵାଯଂଭୁଵେ ଽନ୍ତରେ
ସେମାନେ ପୌଲସ୍ତ୍ୟ ଭାବେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଏବଂ ସ୍ୱାୟମ୍ଭୁବ ମନ୍ବନ୍ତରରେ ସ୍ମରଣ କରାଯାଇଥିଲେ।
ତ୍ରେତାଗ୍ନିଵର୍ଚସଃ ସର୍ଵେ ଯେଷାଂ କୀର୍ତ୍ତିଃ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତା
ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ତ୍ରେତାଅଗ୍ନି ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଏବଂ ତାଙ୍କର କୀର୍ତ୍ତି ସ୍ଥିର ଅଛି।
ଋଷିଃ କନକପୀଠଶ୍ଚ ଶୁଭା କନ୍ଯା ଚ ପୀଵରୀ
ଋଷି କନକପୀଠ ଏବଂ ଶୁଭା ଝିଅ ପୀବରୀ।
ପୁତ୍ରଂ ଶଙ୍ଖପଦଂ ନାମ କନ୍ଯାଂ କାମ୍ଯାଂ ତଥୈଵ ଚ
ଏକ ପୁଅ ଶଂଖପଦ ଏବଂ ଏକ ଝିଅ କାମ୍ୟା।
ଦକ୍ଷିଣସ୍ଯାଂ ଦିଶି ରତଃ କାମ୍ଯା ଦତ୍ତା ପ୍ରିଯଵ୍ରତେ
ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗରେ ଆନନ୍ଦ ପାଉଥିବା କାମ୍ୟାଙ୍କୁ ପ୍ରିୟବ୍ରତଙ୍କୁ ବିବାହ କରାଯାଇଥିଲା।
ଦଶ କନ୍ଯାଦ୍ଵଯଂ ଚୈଵ ଯୈଃ କ୍ଷତ୍ରଂ ସମ୍ପ୍ରଵର୍ତ୍ତିତମ୍
ଦଶ ଓ ଦୁଇ ଝିଅ, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ରାଜସ୍ୟ ପ୍ରଚଳିତ ହୋଇଥିଲା।
ଯଶୋଧରା ଵିଜଜ୍ଞେ ଵୈ କାମଦେଵଂ ସୁମଧ୍ଯାମା
ଯଶୋଧରା କାମଦେବଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦେଇଥିଲେ, ସେ ଅତି ସୁନ୍ଦର ଦେହୀ।
ତେଷାଂ ନ ଭାର୍ଯା ପୁତ୍ରୋ ଵା ସର୍ଵେ ତେ ଉର୍ଦ୍ଧରେତସଃ
ସେମାନଙ୍କର କେହି ଭାର୍ଯ୍ୟା କିମ୍ବା ପୁଅ ନଥିଲେ; ସମସ୍ତେ ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱରେତା।
ଅରୁଣସ୍ଯାଗ୍ରତୋ ଯାନ୍ତି ପରିଵାର୍ଯ ଦିଵାକରମ୍
ସେମାନେ ଅରୁଣଙ୍କ ଆଗରେ ଯାଆନ୍ତି, ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ଘେରି ରହନ୍ତି।
ସ୍ଵସାରୌ ତଦ୍ଯଵୀଯସ୍ଯୌ ପୁଣ୍ଯା ସତ୍ଯଵତୀ ଚତେ
ତାଙ୍କର ଦୁଇ ଛୋଟ ଭଉଣୀ ହେଲେ ପୁଣ୍ୟବତୀ ସତ୍ୟବତୀ ଓ ଚାତେ।
ଊର୍ଜାଯାଂ ତୁ ଵସିଷ୍ଠସ୍ଯ ଵାସିଷ୍ଠାଃ ସପ୍ତ ଜଜ୍ଞିରେ
ଉର୍ଜାଙ୍କୁ ଠାରୁ ବସିଷ୍ଠଙ୍କର ସାତିଜଣ ପୁଅ ଜନ୍ମ ନେଲେ, ସେମାନେ ବସିଷ୍ଠ ପରିବାରରୁ ପରିଚିତ।
ଜନନୀ ସା ଦ୍ଯୁତିମତଃ ପ୍ରାଣସ୍ଯ ମହିଷୀ ପ୍ରିଯାଃ
ସେ ଡ୍ୟୁତିମତଙ୍କର ମା' ହେଲେ, ପ୍ରାଣଙ୍କର ପ୍ରିୟ ରାଣୀ ଥିଲେ।
ରକ୍ଷୋ ଗର୍ତ୍ତୋର୍ଦ୍ଧବା ହୁଶ୍ଚ ସଵନଃ ପଵନଶ୍ଚ ଯଃ
ତାଙ୍କଠାରୁ ରକ୍ଷ, ଗର୍ତ୍ତ, ଉର୍ଧ୍ୱବାହୁ, ସବନ ଓ ପବନ ଜନ୍ମ ନେଲେ।
ରତ୍ନୋ ଵରାଙ୍ଗ୍ଯଜନଯନ୍ମାର୍କଣ୍ଡେଯୀ ଯଶସ୍ଵିନୀ
ମାର୍କଣ୍ଡେୟୀ ନାମକ ମହାନ ରତ୍ନା ଭଲ ଶ୍ରୀମତୀ ବରାଙ୍ଗୀଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ।
ଗୋତ୍ରାଣି ନାମଭିସ୍ତେଷାଂ ଵାସିଷ୍ଠାନାଂ ମହାତ୍ମନାମ୍
ସେହି ମହାତ୍ମା ବସିଷ୍ଠମାନଙ୍କର ଗୋତ୍ରଗୁଡ଼ିକ ତାଙ୍କ ନାମରେ ପରିଚିତ।
ଇତ୍ଯେଷ ଋଷିସର୍ଗସ୍ତୁ ସାନୁବନ୍ଧଃ ପ୍ରକୀର୍ତ୍ତିତଃ
ଏଭଳି ଋଷିମାନଙ୍କ ସୃଷ୍ଟି ଓ ତାଙ୍କ ସନ୍ତାନମାନଙ୍କ ସହିତ ବିବରଣୀ ଦିଆଯାଇଛି।
ବ୍ରହ୍ମଣୋ ମାନସଃ ପୁତ୍ରସ୍ତସ୍ମାତ୍ସ୍ଵାହା ଵ୍ଯଜାଯତ
ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ମନରୁ ଜନ୍ମିଥିବା ପୁଅଠାରୁ ସ୍ୱାହା ଜନ୍ମ ନେଲେ।
ନିର୍ମଥ୍ଯଃ ପଵମାନସ୍ତୁ ଵୈଦ୍ଯୁତଃ ପାଵକଃ ସ୍ମୃତଃ
ନିର୍ମଥ୍ୟ, ପବମାନ ଓ ବୈଦ୍ୟୁତ ଏମାନେ ଅଗ୍ନିଙ୍କ ରୂପରେ ପରିଚିତ।
ନିର୍ମଥ୍ଯଃ ପଵମାନସ୍ତୁ ଶୁଚିଃ ସୌରସ୍ତୁ ଯଃ ସ୍ମୃତଃ
ନିର୍ମଥ୍ୟ, ପବମାନ, ଶୁଚି ଓ ସୌର ମଧ୍ୟ ଅଗ୍ନିଙ୍କ ରୂପରେ ଜଣାଶୁଣା।
ପଵମାନାତ୍ମଜଶ୍ଚୈଵ କଵ୍ଯଵାହନ ଉଚ୍ଯତେ
ପବମାନଙ୍କର ପୁଅ କବ୍ୟବାହନ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
ଦେଵାନାଂ ହଵ୍ଯଵାହୋ ଽଗ୍ନିଃ ପିତୄଣାଂ କଵ୍ଯଵାହନଃ
ଦେବତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅଗ୍ନି ହବ୍ୟବାହକ, ପିତୃମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କବ୍ୟବାହନ।
ଏତେଷାଂ ପୁତ୍ରପୌତ୍ରାସ୍ତୁ ଚତ୍ଵାରିଂଶନ୍ନ ଵୈଵ ତୁ
ଏମାନଙ୍କର ପୁଅ ଓ ପଉତାମାନେ ଚାଳିଶି ଜଣ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
ଵିଶ୍ରୁପ୍ତୋ ଲୌକିକୋ ଽଗ୍ନିସ୍ତୁ ପ୍ରଥମୋ ବ୍ରହ୍ମଣଃ ସୁତଃ
ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ପ୍ରଥମ ପୁଅ ହେଉଛନ୍ତି ବିଶ୍ରୁପ୍ତ ନାମକ ଲୋକିକ ଅଗ୍ନି।
ଵୈଶ୍ଵାନରଃ ସୁତସ୍ତସ୍ଯ ଵହନ୍ ହଵ୍ଯଂ ସମାଃ ଶତମ୍
ତାଙ୍କର ପୁଅ ବୈଶ୍ୱାନର, ଯିଏ ଶତ ବର୍ଷ ଧରି ହବ୍ୟ ବହନ କଲେ।
ସୋଥର୍ଵା ଲୌକିକୋ ଽଗ୍ନିସ୍ତୁ ଦର୍ପହାଥର୍ଵଣଃ ସ୍ମୃତଃ
ତାପରେ ଲୋକିକ ଅଗ୍ନି ଅଥର୍ବା, ଦର୍ପହା ଅଥର୍ବଣ ବୋଲି ପରିଚିତ।
ତସ୍ମାତ୍ସ ଲୌକିକୋ ଽଗ୍ନିସ୍ତୁ ଦଧ୍ଯଙ୍ଙାଥର୍ଵଣୋ ମତଃ
ତାଙ୍କଠାରୁ ଲୋକିକ ଅଗ୍ନି ଦଧ୍ୟଙ୍ଙଅଥର୍ବଣ ବୋଲି ମନାଯାଏ।
ସ ଜ୍ଞେଯୋ ଗାର୍ହପତ୍ଯୋ ଽଗ୍ନିସ୍ତସ୍ଯ ପୁତ୍ରଦ୍ଵଯଂ ସ୍ମୃତମ୍
ସେ ଗୃହପତ୍ୟ ଅଗ୍ନି ଭାବେ ଜଣାଯାନ୍ତି, ତାଙ୍କର ଦୁଇଜଣ ପୁଅ ଥିବା କୁହାଯାଏ।
ଦ୍ଵିତୀଯସ୍ତୁ ସୁତଃ ପ୍ରୋକ୍ତଃ ଶୁକୋ ଽଗ୍ନିର୍ଯଃ ପ୍ରଣୀଯତେ
ଦ୍ୱିତୀୟ ପୁଅଙ୍କୁ ଶୁକ ଭାବେ କୁହାଯାଏ, ସେହିଏ ଅଗ୍ନି ଯାହାକୁ ପୂର୍ବକୁ ନେଇଯାଯିଥାଏ।
ଶଂସ୍ଯସ୍ତୁ ଷୋଡଶ ନଦୀଶ୍ଚକମେ ହଵ୍ଯଵାହନଃ
ଶଂସିଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କରାଯାଏ; ଯେଉଁ ଅଗ୍ନି ହବ୍ୟ ନେଇଯାଏ, ସେ ଛଉଦଶଟି ନଦୀକୁ ଆକାଂକ୍ଷା କଲେ।