ସୂର୍ଯସ୍ଯ ଯତ୍ପ୍ରକାଶେନ ଵୀକ୍ଷନ୍ତେ ଚକ୍ଷୁଷା ପ୍ରଜାଃ
ସୂର୍ଯ୍ୟର ଆଲୋକରେ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ନିଜର ଚକ୍ଷୁ ଦ୍ୱାରା ଦେଖନ୍ତି।
ଅଦ୍ଯତେ ପୀଯତେ ଚୈଵ ହ୍ଯନ୍ନପାନାଦିକାମ୍ଯଯା
ତାଙ୍କର ଇଚ୍ଛା ଦ୍ୱାରା ଖାଦ୍ୟ ଓ ପାନୀୟ ଭୋଜନ ଓ ପାନ କରାଯାଏ।
ଯଯା ଧତ୍ତେ ପ୍ରଜାଃ ସର୍ଵାଃ ସ୍ଥିରୀଭୂତେନ ତେଜସା
ସେଉଁଠି ଥିବା ଦୃଢ଼ ତେଜସ୍ୱୀ ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ସେ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କୁ ଧାରଣ କରନ୍ତି।
ଯା ଚ ସ୍ଥିତା ଶରୀରେଷୁ ଭୂତାନାଂ ପ୍ରାଣଵୃତ୍ତିଭିଃ
ଯେଉଁ ଶକ୍ତି ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କ ଦେହରେ ପ୍ରାଣର ଚଳନା ଭାବେ ବସିଛି,
ପୀତାଶିତାନି ପଚତି ଭୂତାନାଂ ଜଠରେଷ୍ଵିହ
ଏଠାରେ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କ ଜଠରରେ ଯାହା ଖାଇଯାଏ ଓ ପିଇଯାଏ, ସେହି ସବୁ ସେ ପାଚନ କରନ୍ତି।
ଯାନୀହ ଶୁଷିରାଣି ସ୍ଯୁର୍ଦେହେଷ୍ଵନ୍ତର୍ଗତାନି ଵୈ
ଏଠାରେ ଦେହମାନେ ଭିତରେ ଯେଉଁ ସବୁ ଖାଲି ସ୍ଥାନ ଅଛି, ସେଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କ ଅନ୍ତର୍ଗତ।
ଵୈତାନ୍ଯାଦୀକ୍ଷିତାନାଂ ତୁ ଯା ସ୍ଥିତିର୍ବ୍ରହ୍ମଵାଦିନାମ୍
ଭୈତାନ୍ୟ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଦୀକ୍ଷିତ, ଯେଉଁମାନେ ବ୍ରହ୍ମତତ୍ତ୍ୱ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କର ଅବସ୍ଥା—
ଯତ୍ତୁ ସଂକଲ୍ପକଂ ତସ୍ଯ ପ୍ରଜାସ୍ଵିହ ସମାସ୍ଥିତମ୍
ଏଠାରେ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଯାହା ଦୃଢ଼ ସଂକଳ୍ପର ଉତ୍ସ, ସେହିଠାରେ ଏହା ଅବସ୍ଥିତ ଅଛି।
ନଵୋନଵୋ ଯୋ ଭଵତି ଜାଯମାନଃ ପୁନଃପୁନଃ
ଯେଉଁଠି ପୁନିପୁନି ନୂତନ ଭାବେ ଉଦ୍ଭବ ହୁଏ, ସେଠି ସେ ନିତନୂତନ ରହିଥାଏ।
ମହାଦେଵୋ ଽମୃତାତ୍ମା ସ ଚନ୍ଦ୍ରମା ଅମ୍ମଯଃ ସ୍ମୃତଃ
ମହାଦେବଙ୍କର ଆତ୍ମା ଅମୃତ, ସେ ଚନ୍ଦ୍ରମା ଭାବେ ପରିଚିତ, ଯେଉଁଠି କୌଣସି ମଳ ନାହିଁ।
ପତ୍ନୀ ସୁଵର୍ଚ୍ଚଲା ତସ୍ଯାଃ ପୁତ୍ରଶ୍ଚାସ୍ଯ ଶନୈଶ୍ଚରଃ
ତାଙ୍କର ଜଣେ ପତ୍ନୀ ସୁବର୍ଚ୍ଚଳା ଓ ପୁଅ ହେଉଛନ୍ତି ଶନୈଶ୍ଚର।
ତସ୍ଯା ଧାତ୍ରୀ ସ୍ମୃତା ପତ୍ନୀ ପୁତ୍ରଶ୍ଚ ଉଶନା ସ୍ମୃତଃ
ସୁବର୍ଚ୍ଚଳାଙ୍କର ପତ୍ନୀ ଧାତ୍ରୀ ଭାବେ ପରିଚିତ, ତାଙ୍କର ପୁଅ ହେଉଛନ୍ତି ଉଶନା।
ତସ୍ଯାଃ ପତ୍ନୀ ଵିକେଶୀ ତୁ ପୁତ୍ରୋ ଽସ୍ଯାଙ୍ଗାରକଃ ସ୍ମୃତଃ
ଧାତ୍ରୀଙ୍କର ପତ୍ନୀ ହେଉଛନ୍ତି ବିକେଶୀ, ତାଙ୍କର ପୁଅ ଅଙ୍ଗାରକ ଭାବେ ପରିଚିତ।
ତସ୍ଯାଃ ପତ୍ନୀ ଶିଵା ନାମ ପୁତ୍ରଶ୍ଚାସ୍ଯା ମନୋଜଵଃ
ବିକେଶୀଙ୍କର ପତ୍ନୀ ନାମ ହେଉଛି ଶିବା, ତାଙ୍କର ପୁଅ ମନୋଜବ।
ନାମ୍ନା ପଶୁପତେର୍ଯା ତୁ ତନୁରଗ୍ନିର୍ଦ୍ଵିଜୈଃ ସ୍ମୃତା
ପଶୁପତିଙ୍କ ନାମରେ ତାଙ୍କର ଏକ ରୂପ ଦ୍ୱିଜମାନେ ଅଗ୍ନି ଭାବେ ସ୍ମରଣ କରନ୍ତି।
ନାମ୍ନା ଷଷ୍ଠସ୍ଯ ଯା ଭୀମା ତନୁରାକାଶମୁଚ୍ଯତେ
ଷଷ୍ଠଙ୍କର ଭୟଙ୍କର ରୂପକୁ ଆକାଶ ଭାବେ କୁହାଯାଏ।
ଅଗ୍ରା ତନୁଃ ସପ୍ତମୀ ଯା ଦୀକ୍ଷିତୋ ବ୍ରାହ୍ମଣଃ ସ୍ମୃତଃ
ସପ୍ତମ ଏବଂ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ରୂପଟିକୁ ଦୀକ୍ଷିତ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଭାବେ ସ୍ମରଣ କରାଯାଏ।
ନାମ୍ନାଷ୍ଟମସ୍ଯ ମହସ୍ତନୁର୍ଯା ଚନ୍ଦ୍ରମାଃ ସ୍ମୃତଃ
ଅଷ୍ଟମଙ୍କର ମହାନ ରୂପଟିକୁ ଚନ୍ଦ୍ରମା ଭାବେ ସ୍ମରଣ କରାଯାଏ।
ଇତ୍ଯେତାସ୍ତନଵସ୍ତସ୍ଯ ନାମଭିଃ ସହ କୀର୍ତିତାଃ
ଏଭଳି ତାଙ୍କର ଏହି ସମସ୍ତ ରୂପ ନାମ ସହିତ ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଛି।
ସୂର୍ଯେପ୍ସୂର୍ଵ୍ଯାଂ ତଥା ଵାଯାଵଗ୍ନୌ ଵ୍ଯୋମ୍ନ୍ଯଥ ଦୀକ୍ଷିତେ
ସୂର୍ଯ୍ୟ, ପୃଥିବୀ, ବାୟୁ, ଅଗ୍ନି, ଆକାଶ ଓ ଦୀକ୍ଷିତମାନେ—ଏହି ସମସ୍ତ ଠାରେ,
ଏଵଂ ଯୋ ଵେତ୍ତି ତଂ ଦେଵଂ ତନୁଭିର୍ନାମଭିଶ୍ଚ ହ
ଯେଉଁଠି ଏହି ଦେବତାଙ୍କୁ ତାଙ୍କର ରୂପ ଓ ନାମ ଦ୍ୱାରା ଜାଣିଥାଏ,
ଇତ୍ଯେତଦ୍ଵୋ ମଯା ପ୍ରୋକ୍ତଂ ଗୁହ୍ଯଂ ଭୀମାସ୍ଯ ଯଦ୍ଯଶଃ
ଏହି ଗୁପ୍ତ ତଥ୍ୟ, ଭୀମାସ୍ୟଙ୍କର ଯଶ, ମୁଁ ତୁମକୁ କହିଦେଲି।
ମହାଦେଵସ୍ଯ ଦେଵସ୍ଯ ଭୃଗୋସ୍ତୁ ଶୃଣୁତ ପ୍ରଜାଃ
ଭୃଗୁବଂଶୀମାନେ, ମହାଦେବଙ୍କ ବିଷୟରେ ଶୁଣ।
ଶୁଭାଶୁଭପ୍ରଦାତାରୌ ସର୍ଵପ୍ରାଣଭୃତାମିହ
ଏଠାରେ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କୁ ଶୁଭ ଓ ଅଶୁଭ ଫଳ ଦେଇଥିବା ଦୁଇଜଣ ଅଛନ୍ତି।
ତଯାର୍ଜ୍ଯେଷ୍ଠା ତୁ ଭଗିନୀ ଦେଵୀ ଶ୍ରୀର୍ଲୋକଭାଵିନୀ
ତାଙ୍କଠାରୁ ଜନ୍ମ ନେଲେ ବଡ଼ଭଉଣୀ ଦେବୀ ଶ୍ରୀ, ଯିଏ ସମସ୍ତ ଜଗତକୁ ସୃଷ୍ଟି କରନ୍ତି।
ନାରାଯଣାତ୍ମଜୌ ତସ୍ଯାଂ ବଲୋନ୍ମାଦୌଵ୍ଯଜାଯତାମ୍
ସେଇ ଦେବୀଠାରୁ ନାରାୟଣଙ୍କ ଦୁଇ ଝିଅ ପୁଅ ବାଳ ଓ ଉନ୍ମାଦ ଜନ୍ମ ନେଲେ।
ତସ୍ଯାନ୍ଯେ ମାନସାଃ ପୁତ୍ରା ଆସନ୍ ଵ୍ଯୋମଵିଚାରିଣଃ
ତାଙ୍କର ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପୁଅମାନେ ମନରୁ ଜନ୍ମିଥିଲେ, ସେମାନେ ଆକାଶରେ ଚଳାଚଳ କରୁଥିଲେ।
ମେରୁକଲ୍ପେ ସ୍ମୃତେ ଭାର୍ଯେ ଵିଧାତୁର୍ଧାତୁରେଵ ଚ
ମେରୁ କଳ୍ପରେ ବିଧାତୃ ଓ ଧାତୃଙ୍କ ଭାର୍ଯ୍ୟାମାନଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରାଯାଏ।
ପ୍ରାଣଶ୍ଚୈଵ ମୃକଣ୍ଡଶ୍ଚ ବ୍ରହ୍ମକୋଶୌ ସନାତନୌ
ପ୍ରାଣ ଓ ମୃକଣ୍ଡ, ଏହି ଦୁଇଯଣେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଚିରକାଳୀନ ଧାରକ।
ସୁତୋ ଵେଦଶିରାସ୍ତସ୍ଯ ଧୂମ୍ରପତ୍ନ୍ଯାମଜାଯତ
ତାଙ୍କର ପୁଅ ବେଦଶିରା, ଧୂମ୍ରା ନାମକ ଭାର୍ଯ୍ୟାଠାରୁ ଜନ୍ମିଥିଲେ।