କର୍ମଣାଶ୍ଚର୍ଯଭୂତସ୍ଯ ଵିଷ୍ଣୋଃ ସତ୍ତ୍ଵମିହୋଚ୍ଯତେ
ଏଠାରେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କର ସ୍ୱଭାବ ଅଦ୍ଭୁତ ବୋଲି କୁହାଯାଉଛି।
ଅହଂ ଵଃ କୀର୍ତ୍ତଯିଷ୍ଯାମି ପ୍ରାଦୁର୍ଭାଵଂ ମହାତ୍ମନଃ
ମୁଁ ତୁମମାନେଙ୍କୁ ସେ ମହାତ୍ମାଙ୍କର ଅବତାର କଥା କହିବି।
ଭୃଗୁସ୍ତ୍ରୀଵଧଦୋଷେଣ ଭୃଗୁଶାପେନ ମାନୁଷେ
ସ୍ତ୍ରୀହତ୍ୟାର ପାପ ଓ ଭୃଗୁଙ୍କର ଶାପ ଦ୍ୱାରା ମନୁଷ୍ୟଲୋକରେ—
ତସ୍ଯ ଦିଵ୍ଯାଂ ତନୁଂ ଵିଷ୍ଣୋର୍ଗଦତୋ ମେ ନିବୋଧତ
ସେ ସମୟରେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର ଦିବ୍ୟ ରୂପ ବିଷୟରେ ମୋ ପାଖରୁ ଶୁଣ।
ଭୃଗୋଃ ଶାପନିମିତ୍ତେନ ଦେଵାସୁରକୃତେନ ଚ
ଭୃଗୁଙ୍କର ଶାପ ଓ ଦେବତା-ଅସୁରଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ୱାରା—
ଏତଦ୍ଵେଦିତୁମିଚ୍ଛାମୋ ଵୃତ୍ତଂ ଦେଵାସୁରଂ କଥମ୍
ଦେବତା ଓ ଅସୁରଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କିପରି ଘଟଣା ଘଟିଲା, ଆମେ ଏହା ଜାଣିବାକୁ ଚାହୁଁଛୁ।
ଦେଵାସୁରଂ ଯଥାଵୃତ୍ତଂ ବ୍ରୁଵତସ୍ତନ୍ନିବୋଧତ
ମୁଁ ଯେପରି ଘଟିଥିଲା, ଦେବତା ଓ ଅସୁରଙ୍କ କଥା ତୁମେ ମୋ ପାଖରୁ ଶୁଣ।
ବଲିନାଧିଷ୍ଠିତଂ ରାଜ୍ଯଂ ପୁନର୍ଲୋକତ୍ରଯେ କ୍ରମାତ୍
ବଳିଙ୍କ ଶାସନରେ ରାଜ୍ୟ ଦିରେଦିରେ ତିନି ଲୋକରେ ପ୍ରସାରିତ ହେଲା।
ଯୁଗାଖ୍ଯା ଦଶ ସଂପୂର୍ଣା ହ୍ଯାସୀଦଵ୍ଯାହତଂ ଜଗତ୍
ଦଶଟି ଯୁଗ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲା, ସମସ୍ତ ଜଗତ ଶାନ୍ତ ଓ ଅବିଘ୍ନ ରହିଲା।
ବଦ୍ଧେ ବଲୌ ଵିଵାଦୋ ଽଥ ସଂପ୍ରଵୃତ୍ତଃ ସୁଦାରୁଣଃ
ତାପରେ ବଳି ବନ୍ଧି ଦିଆଯିବା ପରେ ଏକ ଭୟଙ୍କର ବିବାଦ ଆରମ୍ଭ ହେଲା।
ତେଷାଂ ଦ୍ଵୀପନିମିତ୍ତଂ ଵୈ ସଂଗ୍ରାମା ବହଵୋ ଽଭଵେନ୍
ଦ୍ୱୀପଗୁଡ଼ିକୁ ନେଇ ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅନେକ ଯୁଦ୍ଧ ହେଲା।
ନାମତସ୍ତୁ ସମାସେନ ଶୃଣୁଧ୍ଵଂ ତାନ୍ଵିଵକ୍ଷତଃ
ଏବେ ମୁଁ ସେମାନଙ୍କର ନାମ ସଂକ୍ଷିପ୍ତରେ କହିବି, ଶୁଣ।
ତୃତୀଯଃ ସ ତୁ ଵାରାହଶ୍ଚତୁର୍ଥୋ ଽମୃତମନ୍ଥନଃ
ତୃତୀୟ ହେଉଛି ବରାହ ଅବତାର, ଚତୁର୍ଥ ହେଉଛି ଅମୃତ ମନ୍ଥନ।
ଷଷ୍ଠୋ ହ୍ଯାଡୀବକସ୍ତେଷାଂ ସପ୍ତମସ୍ତ୍ରୈପୁରଃ ସ୍ମୃତଃ
ଛଠଠା ହେଉଛି ଆଡିବକ ଯୁଦ୍ଧ, ସପ୍ତମ ହେଉଛି ତ୍ରିପୁର ଯୁଦ୍ଧ।
ଵାର୍ତ୍ରଶ୍ଚ ଦଶମୋ ଘୋରସ୍ତତୋ ହାଲାହଲଃ ସ୍ମୃତଃ
ଦଶମ ଯୁଦ୍ଧ ହେଉଛି ଭୟଙ୍କର ବୃତ୍ର, ତାପରେ ହାଳାହଳ ଯୁଦ୍ଧ ମନେ ପକାଯାଏ।
ହିରଣ୍ଯକଶିପୁର୍ଦୈତ୍ଯୋ ନରସିଂହେନ ସୂଦିତଃ
ହିରଣ୍ୟକଶିପୁ ଦାନବକୁ ନରସିଂହ ଅବତାର ହତ୍ୟା କଲେ।
ହିରଣ୍ଯାକ୍ଷୋ ହତୋ ଦ୍ଵନ୍ଦ୍ଵେ ପ୍ରତିଵାଦେ ଚ ଦୈଵତେ
ହିରଣ୍ୟାକ୍ଷ ଦେବତାଙ୍କ ସହ ଏକାଏକି ଯୁଦ୍ଧରେ ବଧ୍ୟ ହେଲେ।
ଦଂଷ୍ଟ୍ରଯା ତୁ ଵରାହେଣ ସ ଦୈତ୍ଯସ୍ତୁ ଦ୍ଵିଧାକୃତଃ
ବରାହ ଅବତାରଙ୍କ ଦାଁତରେ ସେ ଦାନବ ଦୁଇ ଭାଗରେ ଭାଗି ଯାଇଥିଲେ।
ଵିରୋଚନସ୍ତୁ ପ୍ରାହ୍ଲାଦିର୍ନିତ୍ଯମିନ୍ଦ୍ରଵଧୋଦ୍ଯତଃ
ପ୍ରହ୍ଲାଦଙ୍କ ପୁଅ ବିରୋଚନ ସଦା ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ମାରିବା ପାଇଁ ଚେଷ୍ଟାରତ ଥିଲେ।
ଭଵାଦଵଧ୍ଯତାଂ ପ୍ରାପ୍ଯ ଵିଶେଷାସ୍ତ୍ରାଦିଭିସ୍ତୁ ଯଃ
ତୁମଠାରୁ ବିଶେଷ ଅସ୍ତ୍ର ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଶକ୍ତି ଲଭି, ସେ ଅଜୟ ହୋଇଯାଇଥିଲେ।
ଅଶକ୍ନୁଵତ୍ସୁ ଦେଵେଷୁ ପରଂ ସୋଢୁମଦୈଵତମ୍
ଦେବତାମାନେ ଯେତେବେଳେ ଦାନବମାନଙ୍କର ଶକ୍ତି ସହିପାରୁନଥିଲେ,
ଅଥ ଦୈତ୍ଯାଃ ସୁରାଶ୍ଚୈଵ ରାକ୍ଷସାସ୍ତ୍ଵନ୍ଧକାରିକେ
ସେତେବେଳେ ଦୈତ୍ୟ, ସୁର, ରାକ୍ଷସ ଓ ଅନ୍ଧକମାନେ,
ସଵୃତ୍ରାନ୍ଦାନଵାଂଶ୍ଚୈଵ ସଂଗତାନ୍କୃତ୍ସ୍ନଶଶ୍ଚ ତାନ୍
ବୃତ୍ର ଓ ଦାନବମାନଙ୍କ ସହିତ, ସମସ୍ତେ ଏକଠା ହୋଇଥିଲେ।
ହତୋ ଧ୍ଵଜେ ମହେନ୍ଦ୍ରେଣ ମଯାଛତ୍ରଶ୍ଚ ଯୋଗଵିତ୍
ମହେନ୍ଦ୍ର ଓ ଯୋଗଜ୍ଞାନୀ ମୟାଛତ୍ର ଯୁଦ୍ଧରେ ସେମାନଙ୍କୁ ବଧ କରିଥିଲେ।
ଦୈତ୍ଯାଂଶ୍ଚ ଦାନଵାଂଶ୍ଚୈଵ ସଂହତାନ୍କୃତ୍ସ୍ନଶଶ୍ଚ ତାନ୍
ଦୈତ୍ୟ ଓ ଦାନବମାନେ, ସମସ୍ତେ ଏକଠା ହୋଇଥିଲେ,
ରଜିଃ କୋଲାହଲେ ସର୍ଵାନ୍ଦୈତ୍ଯାନ୍ପରିଵୃତୋ ଽଜଯତ୍
କୋଳାହଳ ମଧ୍ୟରେ ରଜି ସମସ୍ତ ଦୈତ୍ୟଙ୍କୁ ପରାଜିତ କରିଥିଲେ।
ଏତେ ଦେଵାସୁରା ଵୃତ୍ତାଃ ସଂଗ୍ରାମା ଦ୍ଵାଦଶୈଵ ତୁ
ଏହିପରି ଦ୍ୱାଦଶଟି ଦେବ-ଅସୁର ଯୁଦ୍ଧ ଘଟିଥିଲା।
ହିରଣ୍ଯକଶିପୂ ରାଜା ଵର୍ଷାଣାମର୍ବୁଦଂ ବଭୌ
ହିରଣ୍ୟକଶିପୁ ରାଜା ଦଶ ହଜାର ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଦୀପ୍ତିମାନ ଥିଲେ।
ଅଶୀତିଶ୍ଚ ସହସ୍ରାଣି ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯସ୍ଯେଶ୍ଵରୋ ଽଭଵତ୍
ସେ ଅଶୀ ହଜାର ବର୍ଷ ତିନି ଲୋକର ଏକମାତ୍ର ଶାସକ ଥିଲେ।
ଷଷ୍ଟିଶ୍ଚୈଵ ସହସ୍ରାଣି ତ୍ରିଂଶଚ୍ଚ ନିଯୁତାନି ଚ
ଏହାସହିତ ଷଷ୍ଟି ହଜାର ଓ ତିରିଶି ନିୟୁତ ବର୍ଷ ମଧ୍ୟ ହୋଇଥିଲା।