ସ ପଞ୍ଚଧା ଶରୀରସ୍ଥୋ ଵିଦ୍ଯତେ ଵର୍ଦ୍ଧଯେତ୍ପୁନଃ
ସେ, ଦେହରେ ପାଞ୍ଚଭିନ୍ନ ଭାବରେ ଅବସ୍ଥିତ ହୋଇ, ପୁଣିଥରେ ବୃଦ୍ଧି ପାଉଛି।
ପ୍ରାଣୋ ଽସ୍ଯ ପରମାତ୍ମାନଂ ଵର୍ଦ୍ଧଯନ୍ପରିଵର୍ତ୍ତତେ
ତାଙ୍କର ପ୍ରାଣ, ପରମାତ୍ମାକୁ ପୋଷଣ କରି, ଦେହରେ ଘୂରିବାକୁ ଲାଗିଥାଏ।
ଵ୍ଯାନୋ ଵ୍ଯାନୀଯତେ ଯେନ ସମାନଃ ସର୍ଵସଂଧିଷୁ
ଯାହା ଦ୍ୱାରା ବ୍ୟାନ ପ୍ରସାରିତ ହୁଏ, ଏବଂ ସମାନ ସମସ୍ତ ସନ୍ଧିରେ ଅବସ୍ଥିତ ରହେ।
ପୃଥିଵୀ ଵାଯୁରାକାଶମାପୋ ଜ୍ଯୋତିଶ୍ଚ ପଞ୍ଚମମ୍
ମାଟି, ପବନ, ଆକାଶ, ପାଣି ଏବଂ ଆଲୋକ — ଏହି ପାଞ୍ଚଟି ମୂଳ ତତ୍ତ୍ୱ।
ପାର୍ଥିଵଂ ଦେହମାହୁସ୍ତୁ ପ୍ରାଣାତ୍ମାନଂ ଚ ମାରୁତମ୍
ଦେହକୁ 'ପୃଥିବୀ' ସ୍ୱଭାବର ବୋଲି କୁହନ୍ତି, ଏବଂ ପ୍ରାଣକୁ 'ବାୟୁ' ସ୍ୱଭାବର ବୋଲି କୁହନ୍ତି।
ଜ୍ଯୋତିଶ୍ଚକ୍ଷୁଷି କୋଷ୍ଠୋ ଽସ୍ମାତ୍ତେଷାଂ ଯନ୍ନାମତଃ ସ୍ମୃତମ୍
ଆଲୋକ ଚକ୍ଷୁରେ ଅଛି, ଶରୀରରେ ଗୁହା ଅଛି; ଏହିଗୁଡ଼ିକୁ ତାଙ୍କର ନାମରେ ସ୍ମରଣ କରାଯାଏ।
ଇତ୍ଯେତାନ୍ପୁରୁଷଃ ସର୍ଵାନ୍ସୃଜତ୍ଯେକଃ ସନାତନଃ
ଏଭଳି, ଏକ ଶାଶ୍ୱତ ପୁରୁଷ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ସୃଷ୍ଟି କରନ୍ତି।
ଏଷ ନଃ ସଂଶଯୋ ଧୀମନ୍ନେଷ ଵୈ ଵିସ୍ମଯୋ ମହାନ୍
ଏହି ଆମର ସନ୍ଦେହ, ହେ ବୁଦ୍ଧିମାନ; ଏହା ଏକ ବଡ଼ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ।
ଶ୍ରୋତୁମିଚ୍ଛାମହେ ଵିଷ୍ଣୋଃ କର୍ମାଣି ଚ ଯଥାକ୍ରମମ୍
ଆମେ ବ୍ୟବସ୍ଥିତ ଭାବେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟଗୁଡ଼ିକୁ ଶୁଣିବାକୁ ଚାହୁଁଛୁ।
ଵିଷ୍ଣୋରୁତ୍ପତ୍ତିମାଶ୍ଚଯ କଥଯସ୍ଵ ମହାମତେ
ହେ ମହାବୁଦ୍ଧିମାନ, ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର ଉତ୍ପତ୍ତି ବିଷୟରେ ଆମକୁ କୁହ।
କର୍ମଣାଶ୍ଚର୍ଯଭୂତସ୍ଯ ଵିଷ୍ଣୋଃ ସତ୍ତ୍ଵମିହୋଚ୍ଯତେ
ଏଠାରେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କର ସ୍ୱଭାବ ଅଦ୍ଭୁତ ବୋଲି କୁହାଯାଉଛି।
ଅହଂ ଵଃ କୀର୍ତ୍ତଯିଷ୍ଯାମି ପ୍ରାଦୁର୍ଭାଵଂ ମହାତ୍ମନଃ
ମୁଁ ତୁମମାନେଙ୍କୁ ସେ ମହାତ୍ମାଙ୍କର ଅବତାର କଥା କହିବି।
ଭୃଗୁସ୍ତ୍ରୀଵଧଦୋଷେଣ ଭୃଗୁଶାପେନ ମାନୁଷେ
ସ୍ତ୍ରୀହତ୍ୟାର ପାପ ଓ ଭୃଗୁଙ୍କର ଶାପ ଦ୍ୱାରା ମନୁଷ୍ୟଲୋକରେ—
ତସ୍ଯ ଦିଵ୍ଯାଂ ତନୁଂ ଵିଷ୍ଣୋର୍ଗଦତୋ ମେ ନିବୋଧତ
ସେ ସମୟରେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର ଦିବ୍ୟ ରୂପ ବିଷୟରେ ମୋ ପାଖରୁ ଶୁଣ।
ଭୃଗୋଃ ଶାପନିମିତ୍ତେନ ଦେଵାସୁରକୃତେନ ଚ
ଭୃଗୁଙ୍କର ଶାପ ଓ ଦେବତା-ଅସୁରଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ୱାରା—
ଏତଦ୍ଵେଦିତୁମିଚ୍ଛାମୋ ଵୃତ୍ତଂ ଦେଵାସୁରଂ କଥମ୍
ଦେବତା ଓ ଅସୁରଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କିପରି ଘଟଣା ଘଟିଲା, ଆମେ ଏହା ଜାଣିବାକୁ ଚାହୁଁଛୁ।
ଦେଵାସୁରଂ ଯଥାଵୃତ୍ତଂ ବ୍ରୁଵତସ୍ତନ୍ନିବୋଧତ
ମୁଁ ଯେପରି ଘଟିଥିଲା, ଦେବତା ଓ ଅସୁରଙ୍କ କଥା ତୁମେ ମୋ ପାଖରୁ ଶୁଣ।
ବଲିନାଧିଷ୍ଠିତଂ ରାଜ୍ଯଂ ପୁନର୍ଲୋକତ୍ରଯେ କ୍ରମାତ୍
ବଳିଙ୍କ ଶାସନରେ ରାଜ୍ୟ ଦିରେଦିରେ ତିନି ଲୋକରେ ପ୍ରସାରିତ ହେଲା।
ଯୁଗାଖ୍ଯା ଦଶ ସଂପୂର୍ଣା ହ୍ଯାସୀଦଵ୍ଯାହତଂ ଜଗତ୍
ଦଶଟି ଯୁଗ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲା, ସମସ୍ତ ଜଗତ ଶାନ୍ତ ଓ ଅବିଘ୍ନ ରହିଲା।
ବଦ୍ଧେ ବଲୌ ଵିଵାଦୋ ଽଥ ସଂପ୍ରଵୃତ୍ତଃ ସୁଦାରୁଣଃ
ତାପରେ ବଳି ବନ୍ଧି ଦିଆଯିବା ପରେ ଏକ ଭୟଙ୍କର ବିବାଦ ଆରମ୍ଭ ହେଲା।
ତେଷାଂ ଦ୍ଵୀପନିମିତ୍ତଂ ଵୈ ସଂଗ୍ରାମା ବହଵୋ ଽଭଵେନ୍
ଦ୍ୱୀପଗୁଡ଼ିକୁ ନେଇ ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅନେକ ଯୁଦ୍ଧ ହେଲା।
ନାମତସ୍ତୁ ସମାସେନ ଶୃଣୁଧ୍ଵଂ ତାନ୍ଵିଵକ୍ଷତଃ
ଏବେ ମୁଁ ସେମାନଙ୍କର ନାମ ସଂକ୍ଷିପ୍ତରେ କହିବି, ଶୁଣ।
ତୃତୀଯଃ ସ ତୁ ଵାରାହଶ୍ଚତୁର୍ଥୋ ଽମୃତମନ୍ଥନଃ
ତୃତୀୟ ହେଉଛି ବରାହ ଅବତାର, ଚତୁର୍ଥ ହେଉଛି ଅମୃତ ମନ୍ଥନ।
ଷଷ୍ଠୋ ହ୍ଯାଡୀବକସ୍ତେଷାଂ ସପ୍ତମସ୍ତ୍ରୈପୁରଃ ସ୍ମୃତଃ
ଛଠଠା ହେଉଛି ଆଡିବକ ଯୁଦ୍ଧ, ସପ୍ତମ ହେଉଛି ତ୍ରିପୁର ଯୁଦ୍ଧ।
ଵାର୍ତ୍ରଶ୍ଚ ଦଶମୋ ଘୋରସ୍ତତୋ ହାଲାହଲଃ ସ୍ମୃତଃ
ଦଶମ ଯୁଦ୍ଧ ହେଉଛି ଭୟଙ୍କର ବୃତ୍ର, ତାପରେ ହାଳାହଳ ଯୁଦ୍ଧ ମନେ ପକାଯାଏ।
ହିରଣ୍ଯକଶିପୁର୍ଦୈତ୍ଯୋ ନରସିଂହେନ ସୂଦିତଃ
ହିରଣ୍ୟକଶିପୁ ଦାନବକୁ ନରସିଂହ ଅବତାର ହତ୍ୟା କଲେ।
ହିରଣ୍ଯାକ୍ଷୋ ହତୋ ଦ୍ଵନ୍ଦ୍ଵେ ପ୍ରତିଵାଦେ ଚ ଦୈଵତେ
ହିରଣ୍ୟାକ୍ଷ ଦେବତାଙ୍କ ସହ ଏକାଏକି ଯୁଦ୍ଧରେ ବଧ୍ୟ ହେଲେ।
ଦଂଷ୍ଟ୍ରଯା ତୁ ଵରାହେଣ ସ ଦୈତ୍ଯସ୍ତୁ ଦ୍ଵିଧାକୃତଃ
ବରାହ ଅବତାରଙ୍କ ଦାଁତରେ ସେ ଦାନବ ଦୁଇ ଭାଗରେ ଭାଗି ଯାଇଥିଲେ।
ଵିରୋଚନସ୍ତୁ ପ୍ରାହ୍ଲାଦିର୍ନିତ୍ଯମିନ୍ଦ୍ରଵଧୋଦ୍ଯତଃ
ପ୍ରହ୍ଲାଦଙ୍କ ପୁଅ ବିରୋଚନ ସଦା ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ମାରିବା ପାଇଁ ଚେଷ୍ଟାରତ ଥିଲେ।
ଭଵାଦଵଧ୍ଯତାଂ ପ୍ରାପ୍ଯ ଵିଶେଷାସ୍ତ୍ରାଦିଭିସ୍ତୁ ଯଃ
ତୁମଠାରୁ ବିଶେଷ ଅସ୍ତ୍ର ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଶକ୍ତି ଲଭି, ସେ ଅଜୟ ହୋଇଯାଇଥିଲେ।