ଯଶ୍ଚକ୍ରଂ ଵର୍ତ୍ତଯତ୍ଯେକୋ ମନୁଷ୍ଯାଣାଂ ମନୋମଯମ୍
ଯିଏ ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କର ମନରୁ ତିଆରି ହୋଇଥିବା ଚକ୍ରକୁ ଏକାଠି ଘୁଞ୍ଚାଇଥାନ୍ତି—
ଗୋପାଯନ ଯଃ କୁରୁତେ ଜଗତଃ ସର୍ଵକାଲିକମ୍
ଯିଏ ସମସ୍ତ କାଳରେ ଏହି ଜଗତକୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତି—
ମହାଭୂତାନି ଭୂତାତ୍ମା ଯୋ ଦଧାର ଚକାର ହ
ଯିଏ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କର ଆତ୍ମା ହୋଇ, ବଡ଼ ବଡ଼ ତତ୍ତ୍ୱଗୁଡ଼ିକୁ ଧାରଣ କରିଥିଲେ ଓ ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲେ—
ଯେନ ଲୋକାନ୍କ୍ରମୈର୍ଜିତ୍ଵା ସଶ୍ରୀକାସ୍ତ୍ରିଦଶାଃ କୃତାଃ
ଯାହାଁ ଦ୍ୱାରା କ୍ରମକ୍ରମେ ସମସ୍ତ ଲୋକକୁ ଜିତି, ଦେବମାନେ ଶ୍ରୀମୟ ହୋଇଥିଲେ—
ଦଦୌ ଜିତାଂ ଵସୁମତୀଂ ସୁରାଣାଂ ସୁରସତ୍ତମଃ
ଯିଏ ଦେବମାନଙ୍କୁ ବିଜିତ ପୃଥିବୀ ଦେଇଥିଲେ, ସେ ସର୍ବୋତ୍ତମ ଦେବ—
ପୂର୍ଵଦୈତ୍ଯୋ ମହାଵୀର୍ଯୋ ହିରଣ୍ଯକଶିପୁର୍ହତଃ
ପୁରୁଣା ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଦାନବ ହିରଣ୍ୟକଶିପୁ ହତ ହୋଇଥିଲେ—
ପାତାଲସ୍ଥୋର୍ଽଣଵଗତଃ ପପୌ ତୋଯମଯଂ ହଵିଃ
ପାତାଳରେ ବସି, ଜଳରେ ଡୁବିଥିବା ସେ, ଜଳରୁ ତିଆରି ହୋଇଥିବା ହବି ଖାଇଥିଲେ—
ସହସ୍ରଶିରସଂ ଦେଵଂ ଯମାହୁର୍ଵୈ ଯୁଗେ ଯୁଗେ
ଯିଏ ସହସ୍ରମୁଣ୍ଡିଆ ଦେବ, ଯାହାକୁ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଯୁଗରେ ଏଭଳି କୁହାଯାଏ—
ଏକାର୍ଣଵଗତେ ଲୋକେ ତତ୍ପଙ୍କଜମପଙ୍କଜମ୍
ଏକମାତ୍ର ସମୁଦ୍ରରେ ଲୋକ ବିଲିନ ହେବାବେଳେ, ସେ ପଦ୍ମ, ଯାହା ପଦ୍ମ ନୁହେଁ—
ସର୍ଵଦେଵମଯଂ କୃତ୍ଵା ସର୍ଵାଯୁଧଧରଂ ଵପୁଃ
ସମସ୍ତ ଦେବମାନଙ୍କର ଅଂଶରେ ତିଆରି ହୋଇଥିବା ଦେହ ଧାରଣ କରି, ସମସ୍ତ ଅସ୍ତ୍ର ଧାରଣ କରିଥିଲେ—
ଯଃ ଶେତେଶଶ୍ଵତଂ ଯୋଗମାଚ୍ଛାଦ୍ଯ ତିମିରଂ ମହତ୍
ଯିଏ ଅନନ୍ତ ଯୋଗକୁ ବଡ଼ ଅନ୍ଧକାରରେ ଢାକି ଶୟନ କରନ୍ତି—
ଶକ୍ରଂ ଚ ଯୋ ଦୈତ୍ଯଗଣଂ ଚ ରୂଦ୍ଧଂ ଗର୍ଭାଵମାନେନ ଭୃଶଂ ଚକାର ହ
ଯିଏ ଗର୍ଭର ଅଭିମାନର ଶକ୍ତିରେ ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଦାନବମାନଙ୍କୁ ବହୁତ ଦମନ କରିଥିଲେ—
କୃତ୍ଵା ଚ ଦେଵାଂସ୍ତ୍ରିଦିଵସ୍ଯ ଦେଵାଂଶ୍ଚକ୍ରେ ସୁରେଶଂ ପୁରୁହୂତମେଵ
ସେ ଦେବମାନଙ୍କୁ ତିନି ଦିବସର ଦେବ କରି, ପୁରୁହୂତ ନାମକ ଦେବମାନଙ୍କର ନାୟକ ତିଆରି କରିଥିଲେ—
ଗାର୍ହପତ୍ଯେନ ଵିଧିନା ଅନ୍ଵାହାର୍ଯେଣ କର୍ମଣା
ଗାର୍ହପତ୍ୟ ଅଗ୍ନିର ବିଧି ଓ ଅନ୍ୱାହାର୍ଯ୍ୟ ଯଜ୍ଞ କାର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ୱାରା—
ପ୍ରୋକ୍ଷଣୀଯଂ ଶ୍ରୁତଂ ଚୈଵ ଆଵଭୃଥ୍ଯଂ ତଥୈଵ ଚ
ଛିଟାଇବା, ପାଠ କରିବା ଏବଂ ଅଭିଷେକ ସ्नାନ — ଏହିମାନେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଉଛି।
ଭୋଗାର୍ଥଂ ଯଜ୍ଞଵିଧିନା ଯୋ ଯଜ୍ଞୋ ଯଜ୍ଞକର୍ମଣି
ଭୋଗ ପାଇଁ ଯେଉଁ ଯଜ୍ଞ ବିଧିରେ କରାଯାଏ, ସେହି ଯଜ୍ଞ ଏବଂ ତାହାର କାର୍ଯ୍ୟ।
ଯଜ୍ଞିଯାନି ଚ ଦ୍ରଵ୍ଯାଣି ଯଜ୍ଞିଯାଂଶ୍ଚ ତଥାନଲାନ୍
ଯଜ୍ଞ ପାଇଁ ଦ୍ରବ୍ୟସମୂହ ଏବଂ ଯଜ୍ଞର ଅଗ୍ନିମାନେ।
ଵିଚିତ୍ରାନ୍ରାଜସୂଯଦୀନ୍ପାରମେଷ୍ଠ୍ଯେନ କର୍ମଣା
ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ରାଜସୂୟ ଆଦି ଯଜ୍ଞ, ଉତ୍ତମ କାର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ପନ୍ନ।
କ୍ଷଣା ନିମେଷାଃ କାଷ୍ଠାଶ୍ଚ କଲାସ୍ତ୍ରୈକାଲ୍ଯମେଵ ଚ
କ୍ଷଣ, ନିମିଷ, କାଷ୍ଠା ଏବଂ ସମୟର ତିନି ପ୍ରକାର ଏକତା।
ଋତଵଃ କାଲଯୋଗାଶ୍ଚ ପ୍ରମାଣଂ ତ୍ରିଵିଧଂ ତ୍ରିଷୁ
ଋତୁ, ସମୟର ଯୋଗ ଏବଂ ତିନି ପ୍ରକାରର ମାପ ତିନି ଭାଗରେ।
ମେଧାଵିତ୍ଵଂ ଚ ଶୌର୍ଯଂ ଚ ଶାସ୍ତ୍ରସ୍ଯେଵ ଚ ପାରଣମ୍
ବୁଦ୍ଧିମତ୍ତା, ପ୍ରାକ୍ରମ ଏବଂ ଶାସ୍ତ୍ରର ପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଧିକାର।
ତ୍ରୈକାଲ୍ଯଂ ତ୍ରୀଣି କର୍ମାଣି ତିସ୍ରୋ ମାତ୍ରା ଗୁଣାସ୍ତ୍ରଯଃ
ତିନି ପ୍ରକାର ଏକତା, ତିନି ପ୍ରକାର କାର୍ଯ୍ୟ, ତିନି ପ୍ରମାଣ ଏବଂ ତିନି ଗୁଣ।
ସର୍ଵଭୂତଗଣାଃ ସୃଷ୍ଟାଃ ସର୍ଵଭୂତଗଣାତ୍ମନା
ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଗୁଡ଼ିକୁ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀର ଆତ୍ମା ଦ୍ୱାରା ସୃଷ୍ଟି କରାଯାଇଛି।
ଗତାଗତାନାଂ ଯୋ ନେତା ସର୍ଵତ୍ର ଵିଵିଧେଶ୍ଵରଃ
ଯିଏ ଆଗମନ ଓ ପ୍ରସ୍ଥାନର ନେତା, ସମସ୍ତ ବିଭିନ୍ନତାର ନାଥ।
ଚାତୁର୍ଵର୍ଣ୍ଯସ୍ଯ ପ୍ରଭଵଶ୍ଚାତୁର୍ଵର୍ଣ୍ଯସ୍ଯ ରକ୍ଷିତା
ଚାରି ବର୍ଣ୍ଣର ଉତ୍ପତ୍ତି ଏବଂ ଚାରି ବର୍ଣ୍ଣର ରକ୍ଷକ।
ଦିଗନ୍ତରଂ ନଭୋ ଭୂମିରାପୋ ଵାଯୁର୍ଵିଭାଵସୁଃ
ଦିଗ, ଆକାଶ, ଭୂମି, ଜଳ, ବାୟୁ ଏବଂ ଅଗ୍ନି।
ଯଃ ପରଂ ଶ୍ରୁଯତେ ଦେଵୋ ଯଃ ପରଂ ଶ୍ରୂଯତେ ତପଃ
ଯିଏ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଦେବତା ଭାବେ ଶୁଣାଯାନ୍ତି, ଯିଏ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ତପସ୍ଵି ଭାବେ ଶୁଣାଯାନ୍ତି।
ଆଦିତ୍ଯାଦିସ୍ତୁ ଯୋ ଦେଵୋ ଯଶ୍ଚ ଦୈତ୍ଯାନ୍ତକୋ ଵିଭୁଃ
ଯିଏ ଆଦିତ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଦେବତା, ଏବଂ ଦୈତ୍ୟମାନଙ୍କର ନାଶକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ।
ସେତୁର୍ଯୋ ଲୋକସେତୂନାଂ ମେଧୋ ଯୋ ମଧ୍ଯକର୍ମଣାମ୍
ଯିଏ ସମସ୍ତ ଲୋକର ବନ୍ଧନର ବନ୍ଧନ, ମଧ୍ୟମ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଜ୍ଞାନ।
ସୋମଭୂତସ୍ତୁ ଭୂତାନାମଗ୍ନିଭୂତୋ ଽଗ୍ନିଵର୍ଚସାମ୍
ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଚନ୍ଦ୍ରମା, ଅଗ୍ନିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅଗ୍ନି।