ଚିତ୍ରସେନଃ ସ୍ମୃତଶ୍ଚାସ୍ଯ କନ୍ଯା ଚିତ୍ରଵତୀ ତଥା
ଚିତ୍ରସେନ ତାଙ୍କର ଏକ ପୁଅ ଭାବେ ଉଲ୍ଲେଖ ହୋଇଛନ୍ତି, ଏବଂ ଏହିପରି ଝିଅ ଚିତ୍ରବତୀ।
ଉପାସଂଗସୁତୌ ଦ୍ଵୌ ତୁ ଵଜ୍ରାରଃ କ୍ଷିପ୍ର ଏଵ ଚ
ଉପାସଙ୍ଗଙ୍କର ଦୁଇ ଝିଅ ଥିଲେ—ବଜ୍ରାର ଏବଂ କ୍ଷିପ୍ର।
ଯୁଧିଷ୍ଟିରସ୍ଯ କନ୍ଯାଯାଂ ସୁଧନୁସ୍ତସ୍ଯ ଚାତ୍ମଜଃ
ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କର କନ୍ୟା ଠାରୁ ସୁଧନୁସଙ୍କର ପୁଅ ଜନ୍ମ ନେଲେ।
ସତ୍ଯପ୍ରକୃତଯୋ ଦେଵାଃ ପଞ୍ଚ ଵୀରାଃ ପ୍ରକୀର୍ତ୍ତିତାଃ
ପାଞ୍ଚଟି ସତ୍ୟସ୍ୱଭାବୀ ଦେବତାଙ୍କୁ ବୀର ଭାବେ ଉଲ୍ଲେଖ କରାଯାଇଛି।
ସର୍ଵମେଵ କୁଲଂ ଯଚ୍ଚ ଵର୍ତ୍ତନ୍ତେ ଚୈଵ ଯେ କୁଲେ
ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବଂଶ ଏବଂ ଏହି ବଂଶରେ ଯେଉଁମାନେ ଅଛନ୍ତି, ସେମାନେ ସମସ୍ତେ,
ନିଦେଶସ୍ଥାଯିଭିସ୍ତସ୍ଯ ବଧ୍ଯନ୍ତେ ସୁରମାନୁଷାଃ
ଯେମାନେ ଆଦେଶ ଅନୁସରଣ କରନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦେବତା ଓ ମନୁଷ୍ୟ ଦୁହେଁ ବନ୍ଧାଯାନ୍ତି।
ଇହୋତ୍ପନ୍ନା ମନୁଷ୍ଯେଷୁ ବାଧନ୍ତେ ତେ ତୁ ମାନଵାନ୍
ଏଠାରେ ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଜନ୍ମ ନେଇ, ସେମାନେ ମନୁଷ୍ୟମାନୋକୁ କଷ୍ଟ ଦେଇଥାନ୍ତି।
ସମୁତ୍ପନ୍ନଂ କୁଲଶତଂ ଯାଦଵାନାଂ ମହାତ୍ମନାମ୍
ମହାନ ଯାଦବମାନଙ୍କର ଶତଧିକ ବଂଶ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଛି।
କୀର୍ତ୍ତିତା କୀର୍ତ୍ତନୀଯା ସ କୀର୍ତ୍ତିସିଦ୍ଧିମଭୀପ୍ସତା
ଏହି କଥା ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଛି ଏବଂ ଯିଏ କୀର୍ତ୍ତି ଲାଗି ଆଶା କରେ, ସେଠିପାଇଁ ଏହା କହିବା ଉଚିତ।
ଇତି ଶ୍ରୀବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡେ ମହାପୁରାଣେ ଵାଯୁପ୍ରୋକ୍ତେ ମଧ୍ଯମଭାଗେ ତୃତୀଯ ଉପୋଦ୍ଧାତପଦେ ଵୃଷ୍ଣିଵଂଶାନୁକୀର୍ତ୍ତନଂ ନାମୈକସପ୍ତତିତମୋ ଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏହିପରି ଶ୍ରୀବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡ ମହାପୁରାଣରେ, ବାୟୁଙ୍କ ଉଚ୍ଚାରଣ କ୍ରମରେ, ମଧ୍ୟମ ଭାଗର ତୃତୀୟ ଉପୋଦ୍ଧାତ ପଦରେ, 'ବୃଷ୍ଣି ବଂଶ ବର୍ଣ୍ଣନ' ନାମକ ସତ୍ତରିତମ ଅଧ୍ୟାୟ ଅଟେ।
ସଂକର୍ଷଣୋ ଵାସୁଦେଵଃ ପ୍ରଦ୍ଯୁମ୍ନଃ ସାଂବ ଏଵ ଚ
ସଂକର୍ଷଣ, ବାସୁଦେବ, ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ ଏବଂ ସାମ୍ବ।
ସପ୍ତର୍ଷ୍ଯଃ କୁବେରଶ୍ଚ ଯଜ୍ଞେ ମଣିଵରସ୍ତଥା
ସାତଜଣ ଋଷି, କୁବେର ଏବଂ ଯଜ୍ଞରେ ମଣିବର।
ଆଦିଦେଵ ସ୍ତଦା ଵିଷ୍ଣୁରେଭିଶ୍ଚ ସହ ଦୈଵତୈଃ
ସେ ସମୟରେ ଆଦିଦେବ ବିଷ୍ଣୁ ଏହି ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କ ସହିତ ଥିଲେ।
ଭଵିଷ୍ଯାଃ କତି ଚାନ୍ଯେ ଚ ପ୍ରାଦୁର୍ଭାଵା ମହାତ୍ମନଃ
ଭବିଷ୍ୟତରେ ଏହି ମହାନ ଆତ୍ମାଙ୍କ ଅନ୍ୟ କେତେ ଅବତାର ହେବେ?
ପୁନଃ ପୁନର୍ମନୁଷ୍ଯେଷୁ ତନ୍ନଃ ପ୍ରବ୍ରୂହି ପୃଚ୍ଛତାମ୍
ପୁନି ପୁନି ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ତାଙ୍କ ବିଷୟରେ ଆମକୁ କୁହ, କାରଣ ଆମେ ପଚାରୁଛୁ।
ଵିସ୍ତରେଣୈଵ ସର୍ଵାଣି କର୍ମାଣି ରିପୁଘାତିନଃ
ଶତ୍ରୁ ନାଶକଙ୍କ ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପକୁ ବିସ୍ତୃତ ଭାବେ ବର୍ଣ୍ଣନା କର।
କର୍ମଣାମାନୁପୂର୍ଵୀଂ ଚ ପ୍ରାଦୁର୍ଭାଵାଶ୍ଚ ଯେ ପ୍ରଭୋ
ହେ ପ୍ରଭୁ, କାର୍ଯ୍ୟମାନଙ୍କର କ୍ରମ ଏବଂ ସେମାନଙ୍କର ପ୍ରକାଶ ଯେପରି ହୁଏ—
କଥଂ ସ ଭଗଵାନ୍ଵିଷ୍ଣୁଃ ସୁରେଷ୍ଵରିନିଷୂଦନଃ
ସେ ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁ, ଦେବମାନଙ୍କର ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ନଶ୍ୱନ କରିଥିବା, କିପରି—
ଅମରୈରାଵୃତଂ ପୁଣ୍ଯଂ ପୁଣ୍ଯକୃଦ୍ଭିରଲଙ୍କୃତମ୍
ଅମରମାନେ ଘେରିଥିବା, ପୁଣ୍ୟଜନମାନେ ଶୋଭା ଦେଇଥିବା, ସେ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନ—
ଦେଵମାନୁଷଯୋର୍ନେତା ଧାତୁର୍ଯଃ ପ୍ରସଵୋ ହରିଃ
ଦେବ ଓ ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କର ନେତା, ସୃଷ୍ଟିର ମୂଳ ଓ ପାଳକ ହେଉଛନ୍ତି ହରି—
ଯଶ୍ଚକ୍ରଂ ଵର୍ତ୍ତଯତ୍ଯେକୋ ମନୁଷ୍ଯାଣାଂ ମନୋମଯମ୍
ଯିଏ ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କର ମନରୁ ତିଆରି ହୋଇଥିବା ଚକ୍ରକୁ ଏକାଠି ଘୁଞ୍ଚାଇଥାନ୍ତି—
ଗୋପାଯନ ଯଃ କୁରୁତେ ଜଗତଃ ସର୍ଵକାଲିକମ୍
ଯିଏ ସମସ୍ତ କାଳରେ ଏହି ଜଗତକୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତି—
ମହାଭୂତାନି ଭୂତାତ୍ମା ଯୋ ଦଧାର ଚକାର ହ
ଯିଏ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କର ଆତ୍ମା ହୋଇ, ବଡ଼ ବଡ଼ ତତ୍ତ୍ୱଗୁଡ଼ିକୁ ଧାରଣ କରିଥିଲେ ଓ ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲେ—
ଯେନ ଲୋକାନ୍କ୍ରମୈର୍ଜିତ୍ଵା ସଶ୍ରୀକାସ୍ତ୍ରିଦଶାଃ କୃତାଃ
ଯାହାଁ ଦ୍ୱାରା କ୍ରମକ୍ରମେ ସମସ୍ତ ଲୋକକୁ ଜିତି, ଦେବମାନେ ଶ୍ରୀମୟ ହୋଇଥିଲେ—
ଦଦୌ ଜିତାଂ ଵସୁମତୀଂ ସୁରାଣାଂ ସୁରସତ୍ତମଃ
ଯିଏ ଦେବମାନଙ୍କୁ ବିଜିତ ପୃଥିବୀ ଦେଇଥିଲେ, ସେ ସର୍ବୋତ୍ତମ ଦେବ—
ପୂର୍ଵଦୈତ୍ଯୋ ମହାଵୀର୍ଯୋ ହିରଣ୍ଯକଶିପୁର୍ହତଃ
ପୁରୁଣା ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଦାନବ ହିରଣ୍ୟକଶିପୁ ହତ ହୋଇଥିଲେ—
ପାତାଲସ୍ଥୋର୍ଽଣଵଗତଃ ପପୌ ତୋଯମଯଂ ହଵିଃ
ପାତାଳରେ ବସି, ଜଳରେ ଡୁବିଥିବା ସେ, ଜଳରୁ ତିଆରି ହୋଇଥିବା ହବି ଖାଇଥିଲେ—
ସହସ୍ରଶିରସଂ ଦେଵଂ ଯମାହୁର୍ଵୈ ଯୁଗେ ଯୁଗେ
ଯିଏ ସହସ୍ରମୁଣ୍ଡିଆ ଦେବ, ଯାହାକୁ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଯୁଗରେ ଏଭଳି କୁହାଯାଏ—
ଏକାର୍ଣଵଗତେ ଲୋକେ ତତ୍ପଙ୍କଜମପଙ୍କଜମ୍
ଏକମାତ୍ର ସମୁଦ୍ରରେ ଲୋକ ବିଲିନ ହେବାବେଳେ, ସେ ପଦ୍ମ, ଯାହା ପଦ୍ମ ନୁହେଁ—
ସର୍ଵଦେଵମଯଂ କୃତ୍ଵା ସର୍ଵାଯୁଧଧରଂ ଵପୁଃ
ସମସ୍ତ ଦେବମାନଙ୍କର ଅଂଶରେ ତିଆରି ହୋଇଥିବା ଦେହ ଧାରଣ କରି, ସମସ୍ତ ଅସ୍ତ୍ର ଧାରଣ କରିଥିଲେ—