ଯୁଗସଂଖ୍ଯାପ୍ରମାଣଂ ଚ କୀର୍ତ୍ଯତେ ଚ କୃତଂ ଯୁଗମ୍
ଯୁଗର ଗଣନା ଏବଂ ମାପ ଦିଆଯାଇଛି, ଏବଂ କୃତ ଯୁଗର ବିବରଣା କହାଯାଇଛି।
ଵର୍ଣାନାମାଶ୍ରମାଣାଂ ଚ ସଂସ୍ଥିତିର୍ଧର୍ମତସ୍ତଥା
ବର୍ଣ୍ଣ ଓ ଆଶ୍ରମର ନିୟମିତ ଅବସ୍ଥା ଧର୍ମ ଅନୁଯାୟୀ ଭଳି ଉଲ୍ଲେଖ କରାଯାଇଛି।
ଶବ୍ଦତ୍ଵଂ ଚ ପ୍ରଧାନାତ୍ତୁ ସ୍ଵାଯମ୍ଭୁଵମୃତେ ମନୁମ୍
ଶବ୍ଦର ସ୍ୱଭାବ ପ୍ରଧାନରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେବା ଦେଖାଯାଇଛି, କିନ୍ତୁ ସ୍ୱାୟମ୍ଭୁବ ମନୁ ଛଡ଼ି।
ଦ୍ଵାପରସ୍ଯ କଲେଶ୍ଚାପି ସଂକ୍ଷେପେଣ ପ୍ରକୀର୍ତ୍ତନମ୍
ଦ୍ୱାପର ଓ କଳି ଯୁଗର ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ବିବରଣା ଦିଆଯାଇଛି।
ମନ୍ଵନ୍ତରାଣାଂ ସର୍ଵେଷାମେତଦେଵ ଚ ଲକ୍ଷଣମ୍
ସମସ୍ତ ମନ୍ବନ୍ତରର ଏହି ଲକ୍ଷଣ ଉଲ୍ଲେଖ କରାଯାଇଛି।
ତଥା ମନ୍ଵନ୍ତରାଣାଂ ଚ ପ୍ରତିସଂଧାନଲକ୍ଷଣମ୍
ମନ୍ବନ୍ତର ମାନଙ୍କର ଅନ୍ତର୍ଗତ ପରିବର୍ତ୍ତନର ବିଶେଷତା ମଧ୍ୟ କହାଯାଇଛି।
ଋଷୀଣାଂ ଚ ଗତିଃ ପ୍ରୋକ୍ତା କାଲଜ୍ଞାନଗତିସ୍ତଥା
ଋଷିମାନଙ୍କର ପଥ ଏବଂ କାଳ ଜ୍ଞାନର ଗତି ବିବରଣା ଦିଆଯାଇଛି।
ତ୍ରେତାଯାଂ ଚକ୍ରଵର୍ତୀନାଂ ଲକ୍ଷଣଂ ଜନ୍ମ ଚୈଵ ହି
ତ୍ରେତା ଯୁଗରେ ଚକ୍ରବର୍ତ୍ତୀମାନଙ୍କର ଲକ୍ଷଣ ଓ ଜନ୍ମ ବିବରଣା କହାଯାଇଛି।
ଅଙ୍ଗୁଲୈର୍ହାସନଂ ଚୈଵ ଭୂତାନାଂ ଯଚ୍ଚ ଚୋଚ୍ଯତେ
ଅଙ୍ଗୁଳି ଦ୍ୱାରା ମାପ ଓ ଭୂତମାନଙ୍କର ହସିବା ବିଷୟ ମଧ୍ୟ ଉଲ୍ଲେଖ କରାଯାଇଛି।
ଵାକ୍ଯଂ ସପ୍ତଵିଧଂ ଚୈଵ ଋଷିଗୋତ୍ରାନୁକୀର୍ତନମ୍
ସପ୍ତ ପ୍ରକାରର ବାକ୍ ଓ ଋଷିମାନଙ୍କର ଗୋତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ ବିବରଣା ଦିଆଯାଇଛି।
ଦେଦାନାଂ ଵ୍ଯସନଂ ଚୈଵ ଵେଦଵ୍ଯାସୈର୍ମହାତ୍ମଭିଃ
ବେଦମାନଙ୍କର ବିପଦ ମହାତ୍ମା ବେଦବ୍ୟାସମାନେ ଉଲ୍ଲେଖ କରିଛନ୍ତି।
ମନ୍ଵନ୍ତରକ୍ରମଶ୍ଚୈଵ କାଲଜ୍ଞାନଂ ଚ କୀର୍ତ୍ଯତେ
ମନ୍ବନ୍ତରର କ୍ରମ ଓ କାଳ ଜ୍ଞାନ ବିବରଣା କହାଯାଇଛି।
ବ୍ରହ୍ମାଦିଭିସ୍ତେଜନିତା ଦକ୍ଷେଣୈଵ ଚ ଧୀମତା
ବ୍ରହ୍ମା ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ଏବଂ ବୁଦ୍ଧିମାନ ଦକ୍ଷ ଦ୍ୱାରା ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଛି।
ଧ୍ରୁଵସ୍ଯୌତ୍ତାନପାଦସ୍ଯ ପ୍ରଜାସର୍ଗୋପଵର୍ଣନମ୍
ଧ୍ରୁବ ଓ ଉତ୍ତାନପାଦଙ୍କର ପ୍ରଜା ସୃଷ୍ଟିର ବିବରଣା ଦିଆଯାଇଛି।
ପ୍ରଭୁଣା ଚୈଵ ଵୈନ୍ଯେନ ଭୂମିଦୋହପ୍ରଵର୍ତତା
ପ୍ରଭୁ ବେନଙ୍କର ଦ୍ୱାରା ଭୂମି ଦୁହିବାର ଆରମ୍ଭ ବିବରଣା କହାଯାଇଛି।
ବ୍ରହ୍ମାଦିଭିଃ ପୂର୍ଵମେଵ ଦୁଗ୍ଧା ଚୈଯଂ ଵସୁଂଧରା
ଏହି ଭୂମିକୁ ପୂର୍ବରୁ ବ୍ରହ୍ମା ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ଦୁହିଥିଲେ।
ଦକ୍ଷସ୍ଯ କୀର୍ତ୍ଯତ ଜନ୍ମ ସମସ୍ଯାଂଶେନ ଧୀମତଃ
ବୁଦ୍ଧିମାନ ଦକ୍ଷଙ୍କର ଜନ୍ମ ଅଂଶିକ ଭାଗରେ ଉଲ୍ଲେଖ କରାଯାଇଛି।
ମନ୍ଵାଦିକା ଭଵିଷ୍ଯନ୍ତି ଆଖ୍ଯାନୈବର୍ହୁଭିର୍ଵୃତାଃ
ମନୁ ଓ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କର ଆରମ୍ଭରୁ ଅନେକ କଥା ଉଲ୍ଲେଖ କରାଯିବ।
ବ୍ରହ୍ମାଦିକୋଶ ଉତ୍ପତ୍ତିର୍ଭୃଗ୍ଵଦୀନାଂ ଚ କୀର୍ତ୍ଯତେ
ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡର ଉତ୍ପତ୍ତି ଓ ଭୃଗୁ ଆଦି ଋଷିମାନଙ୍କର ସୃଷ୍ଟି ବିବରଣା କହାଯାଇଛି।
ଦକ୍ଷସ୍ଯ କୀର୍ତ୍ଯତେ ସର୍ଗୋ ଧ୍ଯାନାଦ୍ଵୈଵସ୍ଵତାନ୍ତରେ
ଦକ୍ଷଙ୍କର ସୃଷ୍ଟି ଓ ବୈବସ୍ବତ ମନ୍ବନ୍ତରର ଧ୍ୟାନ ବିଷୟରେ କଥା କହାଯାଇଛି।
ନାଶଯାମାସ ଶାପାଯ ମାନସୋ ବ୍ରହ୍ମଣଃ ସୁତଃ
ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ମନସ ପୁତ୍ର ଶାପ ପାଇଁ ସୃଷ୍ଟିକୁ ନଷ୍ଟ କରିଥିଲେ।
ମରୁତ୍ପ୍ରଵାହେ ମରୁତୋ ଦିତ୍ଯାଂ ଦେଵ୍ଯାଂ ଚ ସଂଭଵଃ
ବାୟୁର ପ୍ରବାହରେ ମାରୁତମାନଙ୍କର ଉତ୍ପତ୍ତି ଓ ଦିତି ଦେବୀଙ୍କୁ ଥିରୁ ତାଙ୍କର ଜନ୍ମ ବିବରଣା ଦିଆଯାଇଛି।
ଦେଵତ୍ଵମିନ୍ଦ୍ରଵାସେନ ଵାଯୁସ୍କନ୍ଧେଷୁ ଚାଶ୍ରମଃ
ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କର ନିବାସ ଦ୍ୱାରା ମାରୁତମାନଙ୍କର ଦେବତ୍ୱ ଓ ବାୟୁର ଦଳରେ ତାଙ୍କର ଆଶ୍ରୟ ବିବରଣା କହାଯାଇଛି।
ସର୍ଵଭୂତପିଶାଚାନାଂ ଯକ୍ଷଣାଂ ପକ୍ଷିଵୀରୁଧାମ୍
ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ, ପିଶାଚ, ଯକ୍ଷ, ପକ୍ଷୀ ଓ ଗଛପାତର ବିବରଣା ଦିଆଯାଇଛି।
ମାର୍ତଣ୍ଡମଣ୍ଡଲଂ କୃତ୍ସ୍ନଂ ଜନ୍ମୈରାଵତହସ୍ତିନଃ
ସୂର୍ଯ୍ୟମଣ୍ଡଳର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବିବରଣା ଓ ଏଇରାବତ ହସ୍ତିନୀର ଜନ୍ମ କଥା କହାଯାଇଛି।
ଭୃଗୂଣାଂ ଵିସ୍ତରଶ୍ଚୋକ୍ତସ୍ତଥା ଚାଙ୍ଗିରସାମପି
ଭୃଗୁ ଓ ଅଙ୍ଗିରସ ଋଷିମାନଙ୍କର ବଂଶ ବିସ୍ତୃତ ଭାବେ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରାଯାଇଛି।
ପରାଶରସ୍ଯ ଚ ମୁନେଃ ପ୍ରଜାନାଂ ଯତ୍ର ଵିସ୍ତରଃ
ପରାଶର ମୁନିଙ୍କ ଓ ତାଙ୍କର ପ୍ରଜାମାନଙ୍କର ବଂଶ ବିସ୍ତୃତ ଭାବେ ବିବରଣା ଦିଆଯାଇଛି।
ଇଚ୍ଛାଯା ଵିସ୍ତରଶ୍ଚୋକ୍ତ ଆଦିତ୍ଯସ୍ଯ ତତଃ ପରମ୍
ଆଦିତ୍ୟଙ୍କର ଇଚ୍ଛାର ବିସ୍ତୃତ ବିବରଣା ପରେ କହାଯାଇଛି।
ବୃହଦ୍ବଲାନାଂ ସଂକ୍ଷେପାଦିକ୍ଷ୍ଵାକ୍ଵାଦ୍ଯାଃ ପ୍ରକୀର୍ତ୍ତିତାଃ
ବୃହଦ୍ବଳ ବଂଶ ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଭାବେ ଓ ଇକ୍ଷ୍ୱାକୁ ଆଦି ବଂଶମାନଙ୍କର ବିବରଣା ଦିଆଯାଇଛି।
କୀର୍ତ୍ଯତେ ଵିସ୍ତରାତ୍ସର୍ଗେ ଯଯାତେରପି ଭୂପତେଃ
ସୃଷ୍ଟିର ବିସ୍ତୃତ ବିବରଣା ଓ ଯୟାତି ରାଜାଙ୍କର ବଂଶ ବିବରଣା କହାଯାଇଛି।