ଅଯାତଯାମାନ୍ ସୃଜତଂ ରୁଦ୍ରମେତାନ୍ସୁରୋତ୍ତମାନ୍
ଯେଉଁ ସୁରମାନେ ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଉନି, ସେମାନେକୁ ରୁଦ୍ର ଉତ୍ପନ୍ନ କଲେ।
ନ ସ୍ରଷ୍ଟଵ୍ଯାତ୍ମନ ସ୍ତଲ୍ଯା ପ୍ରଜା ନୈଵାଧିକା ତଥା
ଅସ୍ଥିର ପ୍ରଜା କିମ୍ବା ଅତିରିକ୍ତ ପ୍ରଜା ଉତ୍ପନ୍ନ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ନାରଭନ୍ତେ ହି କର୍ମାଣି ପ୍ରଜା ଵିଗତମୃତ୍ଯଵଃ
ଯେଉଁ ପ୍ରଜାମାନେ ମୃତ୍ୟୁରୁ ମୁକ୍ତ, ସେମାନେ କୌଣସି କାର୍ଯ୍ୟ କରନ୍ତି ନାହିଁ।
ପ୍ରଜାଃ ସ୍ରକ୍ଷ୍ଯାମି ଭଦ୍ରଂ ତେ ସ୍ଥିତୋ ଽହଂ ତ୍ଵଂ ସୃଜ ପ୍ରଭୋ
ମୁଁ ପ୍ରଜା ଉତ୍ପନ୍ନ କରିବି; ତୁମକୁ ଶୁଭେଚ୍ଛା। ମୁଁ ଏଠାରେ ରହିବି, ମହାପ୍ରଭୁ, ତୁମେ ଉତ୍ପନ୍ନ କର।
ସହସ୍ରଂ ହି ସହସ୍ରାଣାମାତ୍ମନୋ ମମ ନିଃସୃତାଃ
ମୋ ଅନ୍ତଃକରଣରୁ ହଜାର ହଜାର ପ୍ରଜା ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଛନ୍ତି।
ପୃଥିଵ୍ଯାମନ୍ତରିକ୍ଷେ ଚ ରୁଦ୍ରାଣ୍ଯସ୍ତାଃ ପରିଶ୍ରୁତାଃ
ସେହି ରୁଦ୍ରମାନେ ପୃଥିବୀ ଓ ଆକାଶରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ।
ଯଜ୍ଞଭାଜୋ ଭଵିଷ୍ଯନ୍ତି ସର୍ଵେ ଦେଵଗଣୈଃ ସହ
ସେମାନେ ସମସ୍ତ ଦେବମାନେ ସହିତ ଯଜ୍ଞରେ ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରିବେ।
ତୈଃ ସାର୍ଦ୍ଧମିଜ୍ଯମାନାସ୍ତେ ସ୍ଥାସ୍ଯନ୍ତୀହାଯୁଗକ୍ଷଯାତ୍
ସେମାନେ ସହ ଉପାସନା କରାଯାଇ, ଏଠାରେ ଯୁଗର ଶେଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରହିବେ।
ପ୍ରତ୍ଯୁଵାଚ ତଥା ଭୀମଂ ତ୍ଦୃଷ୍ଯମାଣଃ ପ୍ରଜାପତିଃ
ଏପରି ଦୃଶ୍ୟମାନ ଭୀମଙ୍କୁ ପ୍ରଜାପତି ଉତ୍ତର ଦେଲେ।
ବ୍ରହ୍ମଣା ସମନୁ ଜ୍ଞାତେ ତତଃ ସର୍ଵମଭୂତ୍କିଲ
ବ୍ରହ୍ମା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ବୁଝିବା ପରେ, ସମସ୍ତ କିଛି ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା।
ଊର୍ଧ୍ଵରେତାଃ ସ୍ଥିତଃ ସ୍ଥାଣୁର୍ଯାଵଦାଭୂତସଂପ୍ଲଵମ୍
ସେ ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱଗତ ଶକ୍ତି ସହିତ ଅଡ଼ିଗ ରହିଲେ, ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସୃଷ୍ଟିର ବିନାଶ ହେଲା।
ଜ୍ଞାନଂ ତପଶ୍ଚ ସତ୍ଯଂ ଚ ହ୍ଯୈଶ୍ଵର୍ଯଂ ଧର୍ମ ଏଵ ଚ
ଜ୍ଞାନ, ତପ, ସତ୍ୟ, ଶାସନ ଓ ଧର୍ମ।
ସର୍ଵାନ୍ଦେଵାନୃଷୀଂଶ୍ଚୈଵ ସମେତାନସୁରୈଃ ସହ
ସମସ୍ତ ଦେବତା ଓ ଋଷିମାନେ, ଅସୁରମାନେ ସହିତ ଏକତ୍ରିତ ହୋଇଥିଲେ।
ଅତ୍ଯେତି ଦେଵା ନୈଶ୍ଵର୍ଯାଦ୍ଵଲେନ ଚ ମହାସୁରାନ୍
ସେ ଶାସନରେ ଦେବତାମାନେଠାରୁ ଏବଂ ଶକ୍ତିରେ ମହାସୁରମାନେଠାରୁ ଅଧିକ।
ପ୍ରଜାମନୁ ଦ୍ଯାମାଂ ସୃଷ୍ଟ୍ଵା ସର୍ଗାଦୁପରରାମ ହ
ସୃଷ୍ଟିରେ ପ୍ରଜାମାନେ ଓ ଆକାଶକୁ ତିଆରି କରି, ସୃଷ୍ଟିକାର୍ଯ୍ୟରୁ ବ୍ରହ୍ମା ବିରତ ହେଲେ।
ମହାଦେଵସ୍ଯ ରୁଦ୍ରସ୍ଯ ସାଧକୈରୃଷିଭିଃ ସହ
ମହାଦେବ ରୁଦ୍ରଙ୍କ ସହ ବିଭିନ୍ନ ସିଦ୍ଧ ଋଷିମାନେ—
ଵିସ୍ତରେଣ ପ୍ରଵକ୍ଷ୍ଯାମି ନାମାନି ତନୁଭିଃ ସହ
ମୁଁ ସେମାନଙ୍କ ନାମ ଓ ରୂପଗୁଡ଼ିକୁ ବିସ୍ତୃତ ଭାବେ କହିବି।
କଲ୍ପେଷ୍ଵନ୍ଯେଷ୍ଵତୀତେଷୁ ହ୍ଯସ୍ମିନ୍କଲ୍ପେ ତୁ ତାଞ୍ଶୃଣୁ
ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପୂର୍ବ କଳ୍ପରେ ଏବଂ ଏହି କଳ୍ପରେ—ସେଗୁଡ଼ିକୁ ଶୁଣ।
ପ୍ରାଦୁରା ସୀତ୍ତତୋଙ୍କେ ଽସ୍ଯ କୁମାରୋ ନୀଲଲୋହିତଃ
ତା’ପରେ ତାଙ୍କ ଅଂଗରୁ ଏକ ନୀଳ ଓ ଲାଲ୍ ରଙ୍ଗର କୁମାର ଦେଖାଦେଲା।
ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ରୁଦନ୍ତଂ ସହସା କୁମାରଂ ନୀଲଲୋହିତମ୍
ହଠାତ୍ ନୀଳ ଓ ଲାଲ୍ ରଙ୍ଗର ସେଇ କୁମାରକୁ କାନ୍ଦୁଥିବା ଦେଖି—
ସୋ ଽବ୍ରଵୀଦ୍ଦେହି ମେ ନାମ ପ୍ରଥମଂ ତ୍ଵଂ ପିତାମହ
ସେ କହିଲେ, 'ପ୍ରଥମ ନାମ ଦିଅ, ହେ ପିତାମହ।'
କିଂ ରୋଦିଷି କୁମାରେତି ବ୍ରହ୍ମା ତଂ ପ୍ରତ୍ଯଭାଷତ
'କାହିଁକି କାନ୍ଦୁଛ, ହେ କୁମାର?' ବ୍ରହ୍ମା ତାଙ୍କୁ ପଚାରିଲେ।
ଭଵସ୍ତ୍ଵଂ ଦେଵନାମ୍ନାସି ଇତ୍ଯୁକ୍ତଃ ସୋ ଽରୁଦତ୍ପୁନଃ
'ତୁମେ ଦେବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଭବ ନାମରେ ପରିଚିତ,' ବୋଲି କହାଯିବା ପରେ ସେ ପୁଣି କାନ୍ଦିଲେ।
ତୃତୀଯଂ ଦେହି ମେ ନାମ ଇତ୍ଯୁକ୍ତଃ ସୋ ଽବ୍ରଵୀତ୍ପୁନଃ
'ତୃତୀୟ ନାମ ଦିଅ,' ବୋଲି ସେ ପୁଣି କହିଲେ।
କିଂ ରୋଦିଷୀତି ତଂ ବ୍ରହ୍ମା ରୁଦନ୍ତଂ ପ୍ରତ୍ଯୁଵାଚ ହ
'କାହିଁକି କାନ୍ଦୁଛ?' ବ୍ରହ୍ମା ତାଙ୍କୁ କାନ୍ଦୁଥିବାବେଳେ ପଚାରିଲେ।
ଈଶାନୋ ଦେଵନାମ୍ନାସି ଇତ୍ଯୁକ୍ତଃ ସୋ ଽରୁଦତ୍ପୁନଃ
'ତୁମେ ଦେବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଈଶାନ ନାମରେ ପରିଚିତ,' ବୋଲି କହାଯିବା ପରେ ସେ ପୁଣି କାନ୍ଦିଲେ।
ପଞ୍ଚମଂ ନାମ ଦେହୀତି ପ୍ରତ୍ଯୁଵାଚ ସ୍ଵଯଂଭୁଵମ୍
'ପଞ୍ଚମ ନାମ ଦିଅ,' ବୋଲି ସେ ସ୍ୱୟଂଭୂଙ୍କୁ ଉତ୍ତର ଦେଲେ।
କିଂ ରୋଦିଷୀତି ତଂ ବ୍ରହ୍ମା ରୁଦନ୍ତଂ ପୁନରବ୍ରଵୀତ୍
'କାହିଁକି କାନ୍ଦୁଛ?' ବ୍ରହ୍ମା ପୁଣିଥରେ ତାଙ୍କୁ କାନ୍ଦୁଥିବାବେଳେ ପଚାରିଲେ।
ଭୀମସ୍ତ୍ଵଂ ଦେଵ ନାମ୍ନାସି ଇତ୍ଯୁକ୍ତଃ ସୋ ଽରୁଦତ୍ପୁନଃ
'ତୁମେ ଦେବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଭୀମ ନାମରେ ପରିଚିତ,' ବୋଲି କହାଯିବା ପରେ ସେ ପୁଣି କାନ୍ଦିଲେ।
ସପ୍ତମଂ ଦେହି ମେ ନାମ ଇତ୍ଯୁକ୍ତଃ ପ୍ରତ୍ଯୁଵାଚ ହ
'ସପ୍ତମ ନାମ ଦିଅ,' ବୋଲି ସେ କହିଲେ, ଏବଂ ଉତ୍ତର ମିଳିଲା।