ଇତି ଶ୍ରୀବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡେ ମହାପୁରାଣେ ଵାଯୁପ୍ରୋକ୍ତେ ମଧ୍ଯମଭାଗେ ତୃତୀଯ ଉପୋଦ୍ଧାତପାଦେ ସୋମସୌମ୍ଯଯୋର୍ଜନ୍ମକଥନଂ ନାମ ପଞ୍ଚଷଷ୍ଟିତମୋ ଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏହିପରି, ଶ୍ରୀବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡ ମହାପୁରାଣରେ, ବାୟୁଙ୍କ କଥାନୁସାରେ, ମଧ୍ୟମ ଭାଗର ତୃତୀୟ ଉପୋଦ୍ଧାତ ପାଦରେ, 'ସୋମ ଓ ସୌମ୍ୟଙ୍କ ଜନ୍ମ କଥା' ନାମକ ପଞ୍ଚଷଷ୍ଠିତମ ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ।
ତେଜସ୍ଵୀ ଦାନଶୀଲଶ୍ଚ ଯଜ୍ଵା ଵିପୁଲଦକ୍ଷିଣଃ
ସେ ତେଜସ୍ବୀ, ଦାନଶୀଳ ଓ ଯଜ୍ଞ କରୁଥିବା, ବହୁ ଦାକ୍ଷିଣା ଦେଇଥିଲେ।
ଆହର୍ତ୍ତା ଜାଗ୍ନିହୋତ୍ରସ୍ଯ ଯଜ୍ଞାନାଂ ଚ ମହୀପତିଃ
ସେ ଅଗ୍ନିହୋତ୍ର ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଯଜ୍ଞ କରିଥିଲେ, ଏବଂ ଭୂମିର ରାଜା ଥିଲେ।
ଅତୀଵ ତ୍ରିଷୁ ଲୋକେଷୁ ରୂପେଣାପ୍ରତିମୋ ଽଭଵତ୍
ତିନି ଲୋକରେ ତାଙ୍କ ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟକୁ କେହି ମିଳିପାରିଲେ ନାହିଁ।
ଉର୍ଵଶୀ ଵରଯାମାସ ହିତ୍ଵା ମାନଂ ଯଶସ୍ଵିନୀ
ଖ୍ୟାତିଶାଳୀ ଉର୍ବଶୀ, ନିଜ ଗର୍ବକୁ ଛାଡ଼ି, ତାଙ୍କୁ ବରିଛନ୍ତି।
ସପ୍ତ ଷଟ୍ସପ୍ତ ଚାଷ୍ଟୌ ଚ ଦଶ ଚାଷ୍ଟୌ ଚ ଵୀର୍ଯଵାନ୍
ସେ, ପ୍ରବଳ ପ୍ରତାପୀ, ସାତ, ଛଅ, ସାତ, ଆଠ, ଦଶ ଓ ଆଠ ପୁଅ ଥିଲେ।
ଅଲକାଯାଂ ଵିଶାଲାଯାଂ ନନ୍ଦନେ ଚ ଵନୋତ୍ତମେ
ଅଲକା ନଗର ଏବଂ ବିଶାଳ ନନ୍ଦନ ଉତ୍ତମ ଅରଣ୍ୟରେ,
ଉତ୍ତରାଂଶ୍ଚ କୁରୂନ୍ପ୍ରାପ୍ଯ କଲାପଗ୍ରାମମେଵ ଚ
ଉତ୍ତର କୁରୁ ଦେଶକୁ ଏବଂ କଳାପ ଗ୍ରାମକୁ ପହଞ୍ଚି,
ଉର୍ଵଶ୍ଯା ମହିତୋ ରାଜା ରେମେ ପରମଯା ମୁଦା
ଉର୍ବଶୀଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବଡ଼ ସମ୍ମାନ ପାଇଥିବା ରାଜା, ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆନନ୍ଦରେ ରହିଲେ।
ଉତ୍ସୃଜ୍ଯ ତଂ ଚ ସଂପ୍ରାପ୍ତା ତନ୍ନୋ ବ୍ରୂହି ଚ ଦୁଷ୍କୃତମ୍
କିନ୍ତୁ ସେ ତାଙ୍କୁ ଛାଡ଼ି ଚାଲିଗଲେ; ଏବେ ଆମକୁ କହ, କଣ ଦୁଷ୍କର୍ମ ହେଲା।
ଆତ୍ମନଃ ଶାପମୋକ୍ଷାର୍ଥଂ ନିଯମଂ ସା ଚକାର ତୁ
ନିଜ ଶାପରୁ ମୁକ୍ତି ପାଇବା ପାଇଁ ସେ ଏକ ନିୟମ ନେଲେ।
ଦ୍ଵୌ ମେଷୌ ଶଯନାଭ୍ଯାଶେ ସା ତାଵଦ୍ଧ୍ଯଵତିଷ୍ଠତେ
ତାଙ୍କ ଶୋଇବା ଚାରିପାଖରେ ଦୁଇଟି ମେଷ ଥିଲା, ସେ ସେଠାରେ ରହିଲେ।
ଯଦ୍ଯେଷ ସମଯୋ ରାଜନ୍ଯାଵତ୍କାଲଶ୍ଚ ତେ ଦୃଢଃ
ହେ ରାଜା, ଯଦି ଏହି ଚୁକ୍ତି ଏବଂ ଏହାର ସମୟ ତୁମ ପାଖରେ ଦୃଢ଼ ଅଛି,
ତସ୍ଯାସ୍ତଂ ସମଯଂ ସର୍ଵଂ ସ ରାଜା ପର୍ଯପାଲଯତ୍
ସେ ରାଜା ତାଙ୍କ ସମସ୍ତ ନିୟମକୁ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ପାଳନ କଲେ।
ଵର୍ଷାଣ୍ଯଥ ଚତୁଃଷଷ୍ଟିଂ ତଦ୍ଭକ୍ତ୍ଯା ଶାପମୋହିତା
ତାପରେ ଚଉଷଠି ବର୍ଷ ଶାପର ପ୍ରଭାବରେ, ସେ ଭକ୍ତି ସହିତ ତାଙ୍କୁ ସେବା କଲେ।
ଚିନ୍ତଯଧ୍ଵଂ ମହାଭାଗା ଯଥା ସା ତୁ ଵରାଙ୍ଗନା
ହେ ମହାଭାଗ୍ୟବାନମାନେ, ଭାବିଦେଖ, ସେ ଶ୍ରେଷ୍ଠା ନାରୀ କିପରି ଥିଲେ—
ତତୋ ଵିଶ୍ଵାପସୁର୍ନାମ ଗନ୍ଧର୍ଵଃ ସୁମହାମତିଃ
ତାପରେ ବିଶ୍ୱାପସୁ ନାମକ ଗନ୍ଧର୍ବ, ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରଜ୍ଞାବାନ,
ତସ୍ଯାସ୍ତୁ ଵିରହେଣାସୌ ଭ୍ରମମାଣସ୍ତ୍ଵଥୋର୍ଵଶୀମ୍
ତାଙ୍କ ଦୂରତ୍ୱରେ ବିଷାଦିତ ହୋଇ, ସେ ଉର୍ବଶୀଙ୍କୁ ଖୋଜି ଘୁଞ୍ଚିଲେ।
ଗନ୍ଧର୍ଵାନୁପଧାଵେତି ସ ତଚ୍ଚକ୍ରେ ଽଥ ତେ ଦଦୁଃ
ସେ ଗନ୍ଧର୍ବମାନେ ପଛୁଆଇଲେ, ଏଭଳି କରି, ସେମାନେ ତାଙ୍କୁ ଉପାୟ ଦେଲେ।
ଏକୋ ଽଗ୍ନିଃ ପୂର୍ଵମାସୀଦ୍ଵୈ ଐଲସ୍ତଂ ତ୍ରୀନକଲ୍ପଯତ୍
ପୂର୍ବେ ଗୋଟିଏ ଅଗ୍ନି ଥିଲା; ଏଇଲ ତାହାକୁ ତିନି ଭାଗ କଲେ।
ଦେଶେ ପୁଣ୍ଯତମେ ଚୈଵ ମହର୍ଷିଭିରଲଙ୍କୃତେ
ଅତି ପବିତ୍ର ଦେଶରେ, ଯେଉଁଠାରେ ମହାର୍ଷିମାନେ ଶୋଭା ଦେଇଥିଲେ,
ଉତ୍ତରେ ଯାମୁନେ ତୀରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠାନେ ମହାଯଶାଃ
ଉତ୍ତର ଯମୁନା ତୀରେ, ପ୍ରତିଷ୍ଠାନରେ, ଯାହା ଦୂରଦୂରନ୍ତ ସୁପ୍ରସିଦ୍ଧ,
ଗନ୍ଧର୍ଵଲୋକେ ଵିଦିତା ଆଯୁର୍ଦ୍ଧୀମାନମାଵସୁଃ
ଗନ୍ଧର୍ବ ଲୋକରେ, ଆୟୁସ୍, ଧୀମାନ୍ ଏବଂ ଆବସୁ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେଲେ।
ଅମାଵ ସୋସ୍ତୁ ଵୈ ଜାତେ ଭୀମୋ ରାଜାଥ ଵିଶ୍ଵଚିତ୍
ଅମାବସୁଙ୍କୁ ଭୀମ ନାମକ ରାଜା ଜନ୍ମିଲେ, ତାପରେ ବିଶ୍ୱଚିତ।
ଵିଦ୍ଵାଂସ୍ତୁ କାଞ୍ଚନସ୍ଯାପି ସୁହୋତ୍ରୋ ଽଭୂନ୍ମହାବଲ
କାଞ୍ଚନଙ୍କର ପୁଅ, ଶିକ୍ଷା ଓ ଶକ୍ତିରେ ପ୍ରଶିଖ୍ୟାତ ସୁହୋତ୍ର ଜନ୍ମିଥିଲେ।
ପ୍ରତିଗତ୍ଯ ତତୋ ଗଙ୍ଗା ଵିତତେ ଯ୫କର୍ମଣି
ତାପରେ ଗଙ୍ଗା ଫେରି ଆସି, ବିସ୍ତୃତ ଯଜ୍ଞରେ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ।
ଗଙ୍ଗଯା ପ୍ଲାଵିତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଯଜ୍ଞଵାଟଂ ସମନ୍ତତଃ
ଗଙ୍ଗା ଦ୍ୱାରା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଯଜ୍ଞସ୍ଥଳ ଜଳରେ ବୁଡ଼ିଯାଇଥିବା ଦେଖିଲେ।
ତଦାରାଜର୍ଷିଣା ପୀତାଂ ଗଙ୍ଗାଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ସୁରର୍ଷଯଃ
ସେ ସମୟରେ ରାଜା ଋଷି ଗଙ୍ଗାକୁ ପାନ କରିଥିବା ଦେଖି, ଦେବତା ଋଷିମାନେ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହେଲେ।
ଯୌଵନାଶ୍ଵସ୍ଯ ପୌତ୍ରୀଂ ତୁ କାଵେରୀଂ ଜହ୍ନୁରାଵହତ୍
ଯୌବନାଶ୍ୱଙ୍କର ନାତି କାବେରୀଙ୍କୁ ଜହ୍ନୁ ଗୃହଣ କରିଥିଲେ।
କାଵେରୀଂ ସରିତାଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଜହ୍ନୁଭାର୍ଯାମନିନ୍ଦିତାମ୍
ନଦୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ନିର୍ଦ୍ଦୋଷ ଓ ଜହ୍ନୁଙ୍କର ପତ୍ନୀ କାବେରୀ।