ପିତ୍ରା ତ୍ଯକ୍ତୋ ଽଵସଦ୍ଧୀରଃ ପିତା ଚାସ୍ଯ ଵନଂ ଯଯୌ
ପିତାଙ୍କ ଛାଡି ଦେବା ପରେ, ସେ ଦୃଢ଼ ମନେ ଘରେ ରହିଲେ; ତାଙ୍କ ପିତା ତୁଳେ ଜଙ୍ଗଲକୁ ଚାଲିଗଲେ।
ସମା ଦ୍ଵାଦଶ ସଂପୂର୍ମାସ୍ତେନାଧର୍ମେଣ ଵୈ ତଦା
ସେ ଏହି ଅନ୍ୟାୟକୁ ଦ୍ୱାଦଶ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସହିଲେ।
ସଂନ୍ଯସ୍ଯ ସାଗରାନୂପେ ଚଚାର ଵିପୁଲଂ ତପଃ
ସବୁ କିଛି ଛାଡି, ସେ ସାଗର କୂଳରେ ଗଭୀର ତପସ୍ୟା କଲେ।
ଶିଷ୍ଟାନାଂ ଭରଣାର୍ଥାଯ ଵ୍ଯକ୍ରୀଣାଦ୍ଗୋଶତେନ ଵୈ
ଶିଷ୍ୟମାନଙ୍କୁ ପୋଷଣ କରିବା ପାଇଁ, ସେ ଏକ ଶତା ଗାଁ ବେଚିଦେଲେ।
ମହର୍ଷିପୁତ୍ରଂ ଧର୍ମାତ୍ମା ମୋକ୍ଷଯାମାସ ସୁଵ୍ରତଃ
ଧର୍ମପରାୟଣ ଏହି ସୁବ୍ରତ ମହାର୍ଷିଙ୍କ ପୁତ୍ରକୁ ମୁକ୍ତ କରିଦେଲେ।
ଵିଶ୍ଵାମିତ୍ରସ୍ଯ ତୁଷ୍ଟ୍ଯର୍ଥମନୁକଂପାର୍ଥମେଵ ଚ
ବିଶ୍ୱାମିତ୍ରଙ୍କ ସନ୍ତୁଷ୍ଟି ଓ ଦୟାବଶତାରେ, ସେ ଏହି କାମ କଲେ।
ମହର୍ଷିଃ କୌଶିକସ୍ତାତ ତେନ ଵୀରେଣ ମୋକ୍ଷିତଃ
ଏଭଳି, ମହାର୍ଷି କୌଶିକଙ୍କୁ ସେ ଶୂର ମୁକ୍ତ କରିଦେଲେ।
ଵିଶ୍ଵାମିତ୍ରକଲତ୍ରଂ ଚ ବଭାର ଵିନଯେ ସ୍ଥିତଃ
ସେ ନିୟମରେ ଅଟୁଟ ରହି, ବିଶ୍ୱାମିତ୍ରଙ୍କ ଜନାନୀକୁ ପୋଷଣ କଲେ।
ଵିଶ୍ଵାମିତ୍ରାଶ୍ରମାଭ୍ଯାସେ ତନ୍ମାଂସମନଯତ୍ତତଃ
ପରେ, ସେ ଏହି ମାଂସ ବିଶ୍ୱାମିତ୍ରଙ୍କ ଆଶ୍ରମ ସମୀପକୁ ନେଇଗଲେ।
ପିତୁର୍ନିଯୋଗାଦଭଜନ୍ନୃପେ ତୁ ଵନମାସ୍ଥିତେ
ପିତାଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ, ରାଜା ଜଙ୍ଗଲକୁ ଯାଇଥିବାବେଳେ ସେ ସେବା କଲେ।
ଯାଜ୍ଯୋତ୍ଥାନ୍ଯାଯସଂଯୋଗାଦ୍ଵସିଷ୍ଠଃ ପର୍ଯରକ୍ଷତ
ଯଜ୍ଞ ଓ ନ୍ୟାୟରେ ଲିପ୍ତ ଥିବାବେଳେ, ଵଶିଷ୍ଠ ତାଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କଲେ।
ଵସିଷ୍ଠେ ଽଭ୍ଯଧିକଂ ମନ୍ଯୁଂ ଧାରଯାମାସ ମନ୍ଯୁନା
କ୍ରୋଧରେ ଭରି, ସେ ଵଶିଷ୍ଠଙ୍କ ପ୍ରତି ଅଧିକ କ୍ରୋଧ ଧରିଲେ।
ନ ଵାରଯାମାସ ମୁନିର୍ଵସିଷ୍ଠଃ କାରଣେନ ଵୈ
ମୁନି ଵଶିଷ୍ଠ କୌଣସି କାରଣରୁ ତାଙ୍କୁ ରୋକିଲେ ନାହିଁ।
ଏଵଂ ସତ୍ଯଵ୍ରତସ୍ତାଂ ଵୈ ହୃତଵାନ୍ସପ୍ତମେ ପଦେ
ଏଭଳି, ସତ୍ୟବ୍ରତ ସପ୍ତମ ପଦରେ ସେ କାର୍ଯ୍ୟ କଲେ।
ଇତି ସତ୍ଯଵ୍ରତୋ ରୋଷଂ ଵସିଷ୍ଠେ ମନସାକରୋତ୍
ଏଭଳି, ସତ୍ୟବ୍ରତ ମନରେ ଵଶିଷ୍ଠଙ୍କ ପ୍ରତି କ୍ରୋଧ ରଖିଲେ।
ନ ତୁ ସତ୍ଯଵ୍ରତୋ ଽବୁଧ୍ଯଦୁପାଂଶୁଵ୍ରତମସ୍ଯ ଵୈ
କିନ୍ତୁ ସତ୍ୟବ୍ରତ ଏହା ତାଙ୍କର ଉପାଂଶୁ ବ୍ରତ ଅଟେ ବୁଝିପାରିଲେ ନାହିଁ।
ତେନ ଦ୍ଵାଦଶ ଵର୍ଷାଣି ନାଵର୍ଷତ୍ପାକଶାସନଃ
ଏହି କାରଣରୁ, ଦ୍ୱାଦଶ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବର୍ଷାଦେବ ମେଘ ଦେଲେ ନାହିଁ।
କୁଲସ୍ଯ ନିଷ୍କୃତିଃ ସ୍ଵସ୍ଯ ସୃତେଯଂ ଚ ଭଵେଦିତି
‘ଏହା ମୋର ଓ ମୋର କୁଳର ପାଇଁ ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ ହେବ’ ଭାବି, ସେ ଏହି କାମ କଲେ।
ଅଭିଷେକ୍ଷ୍ଯାମ୍ଯହଂ ନଷ୍ଟେ ପଶ୍ଚାଦେନମିତି ପ୍ରଭୁଃ
ପ୍ରଭୁ କହିଲେ, 'ଏହି ହାରିଗଲା ପରେ ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ଅଭିଷେକ କରିବି।'
ଅଵିଦ୍ଯମାନେ ମାଂସେ ତୁ ଵସିଷ୍ଠସ୍ଯ ମହାତ୍ମନଃ
ବସିଷ୍ଠଙ୍କର ମାଂସ ମିଳିଲା ନାହିଁ, ସେ ମହାତ୍ମା ଥିଲେ।
ତାଂ ଵୈ କ୍ରୋଧାଚ୍ଚ ମୋହାଚ୍ଚ ଶ୍ରମଚ୍ଚୈଵ କ୍ଷୁଧାନ୍ଵିତଃ
କ୍ରୋଧ, ମୋହ, କ୍ଲାନ୍ତି ଓ ଖୁଦାରେ ଭରି, ସେ ଏହା କଲେ।
ସତୁ ମାଂସଂ ସ୍ଵଯଂ ଚୈଵ ଵିଶ୍ଵାମିତ୍ରସ୍ଯ ଚାତ୍ମଜାନ୍
ସେ ନିଜେ ଓ ବିଶ୍ୱାମିତ୍ରଙ୍କର ପୁଅମାନେ ମାଂସ ହେଇଗଲେ।
ପ୍ରୋଵାଚ ଚୈଵ ଭଗଵାନ୍ଵସିଷ୍ଠସ୍ତଂ ନୃପାତ୍ମଜମ୍
ପୂଜ୍ୟ ବସିଷ୍ଠ ତାହା ରାଜପୁତ୍ରଙ୍କୁ କହିଲେ।
ଯଦି ତେ ତ୍ରୀଣି ଶଙ୍କୂନି ନ ସ୍ଯୁର୍ହି ପୁରୁଷାଧମ
'ତୁମେ ତିନିଟି କଠି ନଥାନ୍ତି, ମାନବର ଅଧମ।'
ଅପ୍ରୋକ୍ଷିତୋପଯୋଗାଚ୍ଚ ତ୍ରିଵିଧସ୍ତେ ଵ୍ଯତିକ୍ରମଃ
'ଅପ୍ରକ୍ଷିତ ଜିନିଷ ବ୍ୟବହାର କରି, ତୁମେ ତିନିପ୍ରକାର ଅପରାଧ କରିଛ।'
ତ୍ରିଶଙ୍କୁରିତି ହୋଵାଚ ତ୍ରିଶଙ୍କୁସ୍ତେନ ସ ସ୍ମୃତଃ
ସେ କହିଲେ, 'ତ୍ରିଶଙ୍କୁ', ଏହିପରି ନାମରେ ତାଙ୍କୁ ଜଣାଯାଇଲା।
ତତସ୍ତସ୍ମୈ ଵରଂ ପ୍ରାଦାତ୍ତଦା ପ୍ରୀତସ୍ତ୍ରିଶଙ୍କଵେ
ତାପରେ, ତ୍ରିଶଙ୍କୁ ଉପରେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ ବସିଷ୍ଠ ତାଙ୍କୁ ଏକ ଭଲ ଦେଲେ।
ସଶରୀରୋ ଵ୍ରଜେ ସ୍ଵର୍ଗମିତ୍ଯେଵଂ ଯାଚିତୋ ଵରଃ
ତ୍ରିଶଙ୍କୁ ଏହି ଦେହ ସହିତ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯିବା ପାଇଁ ଭଲ ଚାହିଲେ।
ଅଭିଷିଚ୍ଯ ରାଜ୍ଯେ ପିତ୍ର୍ଯେ ଯୋଜଯାମାସ ତଂ ମୁନିଃ
ମୁନି ତାଙ୍କୁ ଅଭିଷେକ କରି ପିତୃ ସିଂହାସନରେ ବସାଇଲେ।
ସଶରୀରଂ ତଦା ତଂ ଵୈ ଦିଵମାରୋପଯତ୍ପ୍ରଭୁଃ
ପ୍ରଭୁ ତାଙ୍କୁ ଦେହ ସହିତ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଉଠାଇଦେଲେ।