ନର୍ମଦାଯାଂ ସମୁତ୍ପନ୍ନଃ ସଂଭୂତସ୍ତସ୍ଯ ଚାତ୍ମଜଃ
ନର୍ମଦାରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲେ; ତାଙ୍କର ଏକ ପୁଅ ମଧ୍ୟ ଏଠାରେ ଜନ୍ମିଥିଲା।
ରାଵଣେନ ହତୋ ଯେନ ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯଂ ଵିଜିତଂ ପୁରା
ଯେଉଁଠି ରାବଣଙ୍କୁ ହତ କରାଯାଇଥିଲା ଓ ପୁରାତନ କାଳରେ ତିନି ଜଗତ ବିଜୟ କରାଯାଇଥିଲା।
ହର୍ଯଶ୍ଵାତ୍ତୁ ଦୃଷଦ୍ଵତ୍ଯାଂ ଜଜ୍ଞେ ଚ ସୁମତିର୍ନୃପଃ
ହର୍ୟଶ୍ୱ ଓ ଦୃଷଦ୍ବତୀଙ୍କର ଦ୍ୱାରା ସୁମତି ନାମକ ରାଜା ଜନ୍ମିଥିଲେ।
ଆସୀତ୍ତ୍ରିଧନ୍ଵନଶ୍ଚାପି ଵିଦ୍ଵାଂସ୍ତ୍ରଯ୍ଯାରୁଣିଃ ପ୍ରଭୁଃ
ତ୍ରିଧନ୍ବନ ନାମକ ଜଣେ ବୁଦ୍ଧିମାନ ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ତ୍ରୟ୍ୟାରୁଣି ବଂଶରେ ଥିଲେ।
ତେନ ଭାର୍ଯା ଵିଦର୍ଭସ୍ଯ ତ୍ଦୃତା ହତ୍ଵା ଦିଵୌକସଃ
ତାଙ୍କର ପତ୍ନୀ, ଯିଏ ବିଦର୍ଭର ଝିଅ, ଦେବମାନେ ତାଙ୍କୁ ହତ କରିଥିଲେ।
କାମାଦ୍ବଲାଚ୍ଚ ମୋହାଚ୍ଚ ସଂହର୍ଷେଣ ବଲେନ ଚ
ଇଚ୍ଛା, ଶକ୍ତି, ମୋହ ଓ ଶକ୍ତିର ଉତ୍ସାହରୁ,
ତମଧର୍ମେଣ ସଂଯୁକ୍ତଂ ପିତା ଭଯ୍ଯାରୁଣୋ ଽତ୍ଯଜତ୍
ତାଙ୍କର ପିତା ଭୟ୍ୟାରୁଣି ଅଧର୍ମର ସହିତ ଜଡିତ ଥିବାରୁ ତାଙ୍କୁ ତ୍ୟାଗ କରିଥିଲେ।
ପିତରଂ ସୋ ଽବ୍ରଵୀଦେକଃ କ୍ଵ ଗଚ୍ଛାମୀତି ଵୈ ମୁହୁଃ
ସେ ତାଙ୍କର ପିତାଙ୍କୁ ବାରମ୍ବାର ପଚାରିଲେ, 'ମୁଁ କେଉଁଠି ଯିବି?'
ନାହଂ ପୁତ୍ରେଣ ପୁତ୍ରାର୍ଥୀ ତ୍ଵଯାଦ୍ଯ କୁଲପାଂସନ
'ମୁଁ ତୋ ଦ୍ୱାରା ପୁଅ ଚାହେଁ ନାହିଁ, ଆଜି ମୁଁ ତୋ ପିତା ମଧ୍ୟ ନୁହେଁ, ବଂଶକୁ ଅପବିତ୍ର କରିଥିବା।'
ନ ଚୈନଂ ଵାରଯାମାସ ଵସିଷ୍ଠୋ ଭଗଵାନୃଷିଃ
ପୂଜ୍ୟ ଋଷି ବଶିଷ୍ଠ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କୁ ରୋକିଲେ ନାହିଁ।
ପିତ୍ରା ତ୍ଯକ୍ତୋ ଽଵସଦ୍ଧୀରଃ ପିତା ଚାସ୍ଯ ଵନଂ ଯଯୌ
ପିତାଙ୍କ ଛାଡି ଦେବା ପରେ, ସେ ଦୃଢ଼ ମନେ ଘରେ ରହିଲେ; ତାଙ୍କ ପିତା ତୁଳେ ଜଙ୍ଗଲକୁ ଚାଲିଗଲେ।
ସମା ଦ୍ଵାଦଶ ସଂପୂର୍ମାସ୍ତେନାଧର୍ମେଣ ଵୈ ତଦା
ସେ ଏହି ଅନ୍ୟାୟକୁ ଦ୍ୱାଦଶ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସହିଲେ।
ସଂନ୍ଯସ୍ଯ ସାଗରାନୂପେ ଚଚାର ଵିପୁଲଂ ତପଃ
ସବୁ କିଛି ଛାଡି, ସେ ସାଗର କୂଳରେ ଗଭୀର ତପସ୍ୟା କଲେ।
ଶିଷ୍ଟାନାଂ ଭରଣାର୍ଥାଯ ଵ୍ଯକ୍ରୀଣାଦ୍ଗୋଶତେନ ଵୈ
ଶିଷ୍ୟମାନଙ୍କୁ ପୋଷଣ କରିବା ପାଇଁ, ସେ ଏକ ଶତା ଗାଁ ବେଚିଦେଲେ।
ମହର୍ଷିପୁତ୍ରଂ ଧର୍ମାତ୍ମା ମୋକ୍ଷଯାମାସ ସୁଵ୍ରତଃ
ଧର୍ମପରାୟଣ ଏହି ସୁବ୍ରତ ମହାର୍ଷିଙ୍କ ପୁତ୍ରକୁ ମୁକ୍ତ କରିଦେଲେ।
ଵିଶ୍ଵାମିତ୍ରସ୍ଯ ତୁଷ୍ଟ୍ଯର୍ଥମନୁକଂପାର୍ଥମେଵ ଚ
ବିଶ୍ୱାମିତ୍ରଙ୍କ ସନ୍ତୁଷ୍ଟି ଓ ଦୟାବଶତାରେ, ସେ ଏହି କାମ କଲେ।
ମହର୍ଷିଃ କୌଶିକସ୍ତାତ ତେନ ଵୀରେଣ ମୋକ୍ଷିତଃ
ଏଭଳି, ମହାର୍ଷି କୌଶିକଙ୍କୁ ସେ ଶୂର ମୁକ୍ତ କରିଦେଲେ।
ଵିଶ୍ଵାମିତ୍ରକଲତ୍ରଂ ଚ ବଭାର ଵିନଯେ ସ୍ଥିତଃ
ସେ ନିୟମରେ ଅଟୁଟ ରହି, ବିଶ୍ୱାମିତ୍ରଙ୍କ ଜନାନୀକୁ ପୋଷଣ କଲେ।
ଵିଶ୍ଵାମିତ୍ରାଶ୍ରମାଭ୍ଯାସେ ତନ୍ମାଂସମନଯତ୍ତତଃ
ପରେ, ସେ ଏହି ମାଂସ ବିଶ୍ୱାମିତ୍ରଙ୍କ ଆଶ୍ରମ ସମୀପକୁ ନେଇଗଲେ।
ପିତୁର୍ନିଯୋଗାଦଭଜନ୍ନୃପେ ତୁ ଵନମାସ୍ଥିତେ
ପିତାଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ, ରାଜା ଜଙ୍ଗଲକୁ ଯାଇଥିବାବେଳେ ସେ ସେବା କଲେ।
ଯାଜ୍ଯୋତ୍ଥାନ୍ଯାଯସଂଯୋଗାଦ୍ଵସିଷ୍ଠଃ ପର୍ଯରକ୍ଷତ
ଯଜ୍ଞ ଓ ନ୍ୟାୟରେ ଲିପ୍ତ ଥିବାବେଳେ, ଵଶିଷ୍ଠ ତାଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କଲେ।
ଵସିଷ୍ଠେ ଽଭ୍ଯଧିକଂ ମନ୍ଯୁଂ ଧାରଯାମାସ ମନ୍ଯୁନା
କ୍ରୋଧରେ ଭରି, ସେ ଵଶିଷ୍ଠଙ୍କ ପ୍ରତି ଅଧିକ କ୍ରୋଧ ଧରିଲେ।
ନ ଵାରଯାମାସ ମୁନିର୍ଵସିଷ୍ଠଃ କାରଣେନ ଵୈ
ମୁନି ଵଶିଷ୍ଠ କୌଣସି କାରଣରୁ ତାଙ୍କୁ ରୋକିଲେ ନାହିଁ।
ଏଵଂ ସତ୍ଯଵ୍ରତସ୍ତାଂ ଵୈ ହୃତଵାନ୍ସପ୍ତମେ ପଦେ
ଏଭଳି, ସତ୍ୟବ୍ରତ ସପ୍ତମ ପଦରେ ସେ କାର୍ଯ୍ୟ କଲେ।
ଇତି ସତ୍ଯଵ୍ରତୋ ରୋଷଂ ଵସିଷ୍ଠେ ମନସାକରୋତ୍
ଏଭଳି, ସତ୍ୟବ୍ରତ ମନରେ ଵଶିଷ୍ଠଙ୍କ ପ୍ରତି କ୍ରୋଧ ରଖିଲେ।
ନ ତୁ ସତ୍ଯଵ୍ରତୋ ଽବୁଧ୍ଯଦୁପାଂଶୁଵ୍ରତମସ୍ଯ ଵୈ
କିନ୍ତୁ ସତ୍ୟବ୍ରତ ଏହା ତାଙ୍କର ଉପାଂଶୁ ବ୍ରତ ଅଟେ ବୁଝିପାରିଲେ ନାହିଁ।
ତେନ ଦ୍ଵାଦଶ ଵର୍ଷାଣି ନାଵର୍ଷତ୍ପାକଶାସନଃ
ଏହି କାରଣରୁ, ଦ୍ୱାଦଶ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବର୍ଷାଦେବ ମେଘ ଦେଲେ ନାହିଁ।
କୁଲସ୍ଯ ନିଷ୍କୃତିଃ ସ୍ଵସ୍ଯ ସୃତେଯଂ ଚ ଭଵେଦିତି
‘ଏହା ମୋର ଓ ମୋର କୁଳର ପାଇଁ ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ ହେବ’ ଭାବି, ସେ ଏହି କାମ କଲେ।
ଅଭିଷେକ୍ଷ୍ଯାମ୍ଯହଂ ନଷ୍ଟେ ପଶ୍ଚାଦେନମିତି ପ୍ରଭୁଃ
ପ୍ରଭୁ କହିଲେ, 'ଏହି ହାରିଗଲା ପରେ ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ଅଭିଷେକ କରିବି।'
ଅଵିଦ୍ଯମାନେ ମାଂସେ ତୁ ଵସିଷ୍ଠସ୍ଯ ମହାତ୍ମନଃ
ବସିଷ୍ଠଙ୍କର ମାଂସ ମିଳିଲା ନାହିଁ, ସେ ମହାତ୍ମା ଥିଲେ।