ଦାଶ୍ଵାନ୍ପ୍ରଖ୍ଯାତଵୀର୍ଯ୍ଯୌଜା ଵିଶାଲା ଯେନ ନିର୍ମିତା
ଦାଶ୍ୱାନ ତାଙ୍କର ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଶକ୍ତି ଓ ଉତ୍ସାହରେ ବିଶାଳା ନଗର ସ୍ଥାପନ କରିଥିଲେ।
ସୁଚନ୍ଦ୍ର ଇତି ଵିଖ୍ଯାତୋ ହେମଚନ୍ଦ୍ରାଦନନ୍ତରଃ
ସୁଚନ୍ଦ୍ର, ଏହି ନାମରେ ପରିଚିତ, ହେମଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପରେ ରାଜା ହେଇଥିଲେ।
ଧୂମ୍ରାଶ୍ଵତନଯୋ ଵିଦ୍ଵାନ୍ସୃଂଜଯଃ ସମପଦ୍ଯତ
ଧୂମ୍ରାଶ୍ୱଙ୍କର ପୁତ୍ର ସୃଞ୍ଜୟ, ଜ୍ଞାନୀ ଓ ବୁଦ୍ଧିମାନ ଥିଲେ।
କୃଶାଶ୍ଵଃ ସହଦେଵସ୍ଯ ପୁତ୍ରଃ ପରମଧାର୍ମିକଃ
କୃଶାଶ୍ୱ, ସହଦେବଙ୍କର ପୁତ୍ର, ଅତି ଧାର୍ମିକ ଓ ନ୍ୟାୟବାନ ଥିଲେ।
ସୋମଦତ୍ତସ୍ଯ ରାଜର୍ଷେଃ ସୁତୋ ଽଭୂଜ୍ଜନମେଜଯଃ
ସୋମଦତ୍ତ ରାଜାର୍ଷିଙ୍କର ପୁତ୍ର ଜନମେଜୟ ଥିଲେ।
ତୃଣବିନ୍ଦୁପ୍ରଭାଵେଣ ସର୍ଵେ ଵୈଶାଲକା ନୃପାଃ
ତୃଣବିନ୍ଦୁଙ୍କର ପ୍ରଭାବରେ ସମସ୍ତ ବୈଶାଳକ ରାଜାମାନେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହୋଇଥିଲେ।
ଶର୍ଯାତେର୍ମିଥୁନଂ ତ୍ଵାସୀଦାନର୍ତ୍ତୋ ନାମ ଵିଶ୍ରୁତଃ
ଶର୍ୟାତିଙ୍କର ଦୁଇ ଶିଶୁ ଥିଲେ, ତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଆନର୍ତ୍ତ ଅତି ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଥିଲେ।
ଆନର୍ତ୍ତସ୍ଯ ତୁ ଦାଯାଦୋ ରେଵୋ ନାମ ସୁଵୀର୍ଯଵାନ୍
ଆନର୍ତ୍ତଙ୍କର ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ ରେବା, ଯିଏ ଶକ୍ତିରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଥିଲେ।
ରେଵସ୍ଯ ରୈଵତଃ ପୁତ୍ରଃ କକୁଦ୍ମୀ ନାମ ଧାର୍ମିକଃ
ରେବତଙ୍କର ପୁଅ ରୈବତ, ଯାହାର ନାମ କକୁଦ୍ମୀ, ସେ ଏକ ଧର୍ମିକ ଲୋକ ଥିଲେ।
କନ୍ଯଯା ସହ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଚ ଗାନ୍ଧର୍ଵଂ ବ୍ରହ୍ମଣୋଂଽତିକେ
ସେ ତାଙ୍କର ଝିଅ ସହିତ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଗାନ୍ଧର୍ବ ସଙ୍ଗୀତ ଶୁଣିଥିଲେ।
ଆଜଗାମ ଯୁଵା ଚୈଵ ସ୍ଵାଂ ପୁରୀଂ ଯାଦଵୈର୍ଵୃତାମ୍
ଯୁବା ଅବସ୍ଥାରେ, ସେ ତାଙ୍କର ନିଜ ସହରକୁ ଫେରିଲେ, ଯାହା ଯାଦବମାନେ ଚାରିପଟେ ଘେରିଥିଲେ।
ଭୋଜଵୃଷ୍ଣ୍ଯନ୍ଧକୈର୍ଗୁପ୍ତାଂ ଵସୁଦେଵପୁରୋଗମୈଃ
ସେହି ସହରକୁ ଭୋଜ, ବୃଷ୍ଣି ଓ ଅନ୍ଧକମାନେ, ଏବଂ ବସୁଦେବଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ, ସୁରକ୍ଷା କରୁଥିଲେ।
ଦତ୍ତ୍ଵା ଜଗାମ ଶିଖରଂ ମେରୋସ୍ତପସି ସଂସ୍ଥିତଃ
ଝିଅକୁ ଦେଇ, ସେ ମେରୁ ପର୍ବତର ଶିଖରକୁ ଯାଇ, ତପସ୍ୟାରେ ଲଗିଗଲେ।
ତାଂ କଥାମୃଷଯଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ପପ୍ରଚ୍ଛୁକ୍ତଦନନ୍ତରମ୍
ସେ କଥା ଶୁଣିବା ପରେ, ଋଷିମାନେ ତାଙ୍କୁ ଆଉ ଅନେକ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ।
ଏତଚ୍ଛୁଶ୍ରୂଷମାଣାନ୍ନୋ ଗାନ୍ଧର୍ଵଂ ଵଦ ଚୈଵ ହି
ଆମେ ଏହି କଥା ଶୁଣିବାକୁ ଆଗ୍ରହୀ, ତୁମେ ଗାନ୍ଧର୍ବ ସଙ୍ଗୀତ ବିଷୟରେ ମଧ୍ୟ କହ।
ନ ଚ ରୋଗଃ ପ୍ରଭଵତି ବ୍ରହ୍ମଲୋକଂ ଗତସ୍ଯ ହ
ଯେଉଁ ଲୋକ ବ୍ରହ୍ମାର ଲୋକକୁ ପହଞ୍ଚିଥାନ୍ତି, ସେମାନେ କେବେ ରୋଗରେ ପୀଡିତ ହୁଅନ୍ତି ନାହିଁ।
ତତୋ ଽହଂ ସଂପ୍ରଵକ୍ଷ୍ଯାମି ଯାଥାତଥ୍ଯେନ ସୁଵ୍ରତାଃ
ଏହିପରି, ଓ ସୁବ୍ରତମାନେ, ମୁଁ ଏହାକୁ ଯଥାର୍ଥ ଭାବରେ ବ୍ୟଖ୍ୟା କରିବି।
ତାନାଶ୍ଚୈକୋନପଞ୍ଚାଶଦିତ୍ଯେତ୍ସ୍ଵରମଣ୍ଡଲମ୍
ଏମିତି ଏକାଉଁଠି ସ୍ୱର ଅଛି, ଯାହାକୁ ସ୍ୱରମଣ୍ଡଳ ବୋଲାଯାଏ।
ଧୈଵତଶ୍ଚାପି ଵିଜ୍ଞେଯସ୍ତଥା ଚାପି ନିଷାଦକଃ
ଏହାରେ ଧୈବତ ଓ ନିଷାଦ ସ୍ୱରକୁ ମଧ୍ୟ ଜାଣିବା ଉଚିତ।
ସୌଵୀରା ମଧ୍ଯମା ଗ୍ରାମା ହରିଣାଶ୍ଚ ତଥୈଵ ଚ
ସୌବୀର, ମଧ୍ୟମା, ଗ୍ରାମ ଓ ହରିଣ ସ୍ୱର ମଧ୍ୟ ଏହି ମଣ୍ଡଳରେ ଅଛି।
ନଗ୍ନିଂ ଚ ପୌଷା ଵୈ ଦେଵ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା କାଞ୍ଚ ଯଥାକ୍ରମଃ
ନଗ୍ନି, ପୌଷ ଓ କାଞ୍ଚ ସ୍ୱରକୁ ତାଙ୍କର ଠିକ୍ କ୍ରମରେ ଜାଣିବା ଦରକାର।
ଉତ୍ତରଂ ମନ୍ଦ୍ରା ରଜନୀ ତଥା ଵାଚୋନ୍ନରାଯତାଃ
ଉତ୍ତର ମନ୍ଦ୍ରା, ରଜନୀ ଓ ଉଣ୍ନରାୟତ ସ୍ୱର ମଧ୍ୟ ଅଛି।
ଗାନ୍ଧାରଗ୍ରାମିକା ଶ୍ଯାମା କୀର୍ତିମାନା ନିବୋଧତ
ଗାନ୍ଧାର, ଗ୍ରାମିକ ଓ ଶ୍ୟାମା ସ୍ୱର ମଧ୍ୟ ଖ୍ୟାତିପ୍ରାପ୍ତ ଅଟେ, ଏହି ସ୍ୱରଗୁଡିକୁ ଶିଖ।
ଯଵରାତସୂଯସ୍ତୁ ଷଷ୍ଠଵତ୍ତୁ ସୁଵର୍ମକମ୍
ଯବରାତସୂୟ ଛଅଟିଅ, ଏବଂ ସୁବର୍ମକ ମଧ୍ୟ ଏହି ମଣ୍ଡଳରେ ଅଛି।
ନାଗଯକ୍ଷାଶ୍ରଯଂ ଵିଦ୍ଵାନ୍ ତଦ୍ଗୋତ୍ତରତଥୈଵ ଚ
ବୁଦ୍ଧିମାନମାନେ ନାଗ ଓ ଯକ୍ଷ ସ୍ୱର, ଏବଂ ସେମାନଙ୍କ ପରେ ଥିବା ସ୍ୱରଗୁଡିକୁ ଜାଣନ୍ତି।
ସୂର୍ଯକାନ୍ତଧରେଣ୍ଯୈଵ ସଂତକୋକିଲଵିଶ୍ରୁତଃ
ସୂର୍ୟକାନ୍ତ, ଧରେଣ୍ୟ ଓ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ସଂତକୋକିଳ ସ୍ୱର ମଧ୍ୟ ଏହି ମଣ୍ଡଳରେ ଅଛି।
ସାଵିତ୍ରମର୍ଧସାଵିତ୍ରଂ ସର୍ଵତୋଭଦ୍ରମେଵ ଚ
ସାବିତ୍ର ଓ ଅର୍ଧସାବିତ୍ର, ସହିତ ସର୍ବତୋଭଦ୍ର — ଏହି ଗୁଡିକ ଉଲ୍ଲେଖିତ।
ଅଲଂବୁଷେସେଷ୍ଟମଥୋ ଵିଷ୍ଣୁଵୈଣଵରାଵୁଭୌ
ଅଲମ୍ବୁଷା ଅତି ମୂଲ୍ୟବାନ, ବିଷ୍ଣୁ ଓ ବୈଣବ ଦୁଇଟି ମଧ୍ୟ।
ହତୋତ୍ସୃଷ୍ଟୋ ଵିଜାନୀତ ସ୍କନ୍ଧଂ ତୁ ପ୍ରିଯମେଵ ଚ
ଯେତେବେଳେ ନଷ୍ଟ ହୋଇ ବିମୁକ୍ତ ହୁଏ, ସ୍କନ୍ଧ ଅତି ପ୍ରିୟ ବୋଲି ଜଣାଯିବା ଉଚିତ।
ଅଲଂବୁସେଷ୍ଟସ୍ଯ ତଥା ନାରଦପ୍ରିଯ ଏଵ ଚ
ଅଲମ୍ବୁଷା ମୂଲ୍ୟବାନ, ଏହା ନାରଦଙ୍କ ପ୍ରିୟ ମଧ୍ୟ।