ଵସିଷ୍ଠଵଚନାଚ୍ଚାସୀତ୍ପ୍ରତିଷ୍ଠାନେ ମହାଦ୍ଯୁତିଃ
ବସିଷ୍ଠଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠାନରେ ଏକ ମହା ଦୀପ୍ତିମାନ ଅବସ୍ଥାପିତ ହେଲା।
ମାନଵଃ ସ ତୁ ସୁଦ୍ଯମ୍ନଃ ସ୍ତ୍ରୀଭାଵମଗମତ୍କଥମ୍
କିନ୍ତୁ ମନୁଙ୍କ ବଂଶଜ ସୁଦ୍ୟୁମ୍ନ କିପରି ଜନାନୀ ରୂପ ନେଲେ?
ଇଲାଵୃତଂ ସମାଜଗ୍ମୁର୍ଦଦୃଶୁର୍ଵୃଷଭଧ୍ଵଜମ୍
ସେମାନେ ଇଲାବୃତକୁ ଗଲେ ଓ ବୃଷଭଧ୍ୱଜ ଦେଖିଲେ।
ପ୍ରତିଜଗ୍ମୁସ୍ତତଃ ସର୍ଵେ ଵ୍ରୀଡିତାଭୂଚ୍ଛିଵାପ୍ଯଥ
ତାପରେ ସମସ୍ତେ ପଛକୁ ଫେରିଗଲେ; ଶିବ ମଧ୍ୟ ଲଜ୍ଜିତ ହେଲେ।
ଇମଂ ମମାଶ୍ରମଂ ଦେଵ ଯଃ ପୁମାନ୍ସଂ ପ୍ରଵେକ୍ଷ୍ଯତି
ହେ ଦେବ, ଯେ କୌଣସି ପୁରୁଷ ମୋ ଆଶ୍ରମକୁ ପ୍ରବେଶ କରିବେ—
ତତ୍ର ସର୍ଵାଣି ଭୂତାନି ପିଶାଚାଃ ପଶଵଶ୍ଚ ଯେ
ସେଠାରେ ଥିବା ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ, ଭୂତ ଓ ପଶୁମାନେ—
ଉମାଵନଂ ପ୍ରଵିଷ୍ଟସ୍ତୁ ସ ରାଜା ମୃଗଯାଂ ଗତଃ
ସେ ରାଜା ଉମାଙ୍କ ଉଦ୍ୟାନକୁ ପ୍ରବେଶ କରି ଶିକାର କରିବାକୁ ଗଲେ।
ମହାଦେଵପ୍ରସାଦାଚ୍ଚ ମାନଵତ୍ଵମଵାପ୍ତଵାନ୍
ମହାଦେବଙ୍କ କୃପାରେ ସେ ପୁରୁଷ ରୂପ ପୁନର୍ବାର ପାଇଲେ।
ଇତି ଶ୍ରୀବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡେ ମହାପୁରାଣେ ମଧ୍ଯମଭାଗେ ଵାଯୁପ୍ରୋକ୍ତେ ଵୈଵସ୍ଵତମନୋଃ ସୃଷ୍ଟିର୍ନାମ ଷଷ୍ଟିତମୋ ଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏହିପରି ଶ୍ରୀବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡ ମହାପୁରାଣର ମଧ୍ୟମ ଭାଗରେ ବାୟୁଙ୍କ କଥାନୁସାରେ 'ୱୈୱସ୍ୱତ ମନୁଙ୍କ ସୃଷ୍ଟି' ନାମକ ଷଷ୍ଟିତମ ଅଧ୍ୟାୟ ଶେଷ ହେଲା।
ପୃଷଧ୍ରୋ ହିଂସଯିତ୍ଵା ତୁ ଗୁରୋର୍ଗାଂ ନିଶି ତତ୍କ୍ଷଯେ
ପୃଷଧ୍ର ରାତିରେ ଗୁରୁଙ୍କ ଗାଁକୁ ମାରିଦେଇ, ତାହାର ମୃତ୍ୟୁ ସମୟରେ—
କରୂଷସ୍ଯ ତୁ କାରୂଷାଃ କ୍ଷତ୍ତ୍ରିଯା ଯୁଦ୍ଧଦୁର୍ମଦାଃ
କରୂଷ ଦେଶର କରୂଷ ଶ୍ରେଣୀର କ୍ଷତ୍ରିୟମାନେ ଯୁଦ୍ଧରେ ଅତି ଦୁର୍ଦ୍ଦମ ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଥିଲେ।
ନାଭାଗୋ ଦିଷ୍ଟପୁତ୍ରସ୍ତୁ ଵିଦ୍ଵାନାସୀଦ୍ଭଲନ୍ଦନଃ
ନାଭାଗ ଦିଷ୍ଟ ନାମକ ପୁତ୍ର, ଭଲ ଗୋତ୍ରର ଜ୍ଞାନୀ ଓ ବୁଦ୍ଧିମାନ ଥିଲେ।
ପ୍ରାଂଶୋରେକୋ ଽଭଵତ୍ପୁତ୍ରଃ ପ୍ରଜାପତିସମୋ ନୃପଃ
ପ୍ରାଁଶୁଙ୍କର ଏକମାତ୍ର ପୁତ୍ର ଥିଲେ, ସେ ରାଜା ପ୍ରଜାପତି ସମାନ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଥିଲେ।
ଵିଵାଦୋ ଽତ୍ର ମହାନାସୀତ୍ସଂଵର୍ତ୍ତସ୍ଯ ବୃହସ୍ପତେଃ
ସଂବର୍ତ୍ତ ଓ ବୃହସ୍ପତିଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବଡ଼ ଅନ୍ତର୍ଦ୍ୱନ୍ଦ ହେଇଥିଲା।
ସଂଵର୍ତ୍ତେନ ତତେ ଯଜ୍ଞେ ଚୁକୋପ ସ ଭୃଶଂ ତଦା
ସଂବର୍ତ୍ତ ଯଜ୍ଞ ସମୟରେ ବହୁତ କ୍ରୋଧିତ ହୋଇଥିଲେ।
ମରୁତ୍ତଶ୍ଚକ୍ରଵର୍ତ୍ତୀ ସ ନରିଷ୍ଯନ୍ତମଵାସଵାନ୍
ମରୁତ୍ତ ଚକ୍ରବର୍ତ୍ତୀ ନରିଷ୍ୟନ୍ତ ପାଇଁ ଏକ ଯଜ୍ଞ କରିଥିଲେ।
ତସ୍ଯ ପୁତ୍ରସ୍ତୁ ଵିଜ୍ଞାତୋ ରାଜାସୀଦ୍ରାଷ୍ଟ୍ରଵର୍ଦ୍ଧନଃ
ତାଙ୍କର ପୁତ୍ର ରାଷ୍ଟ୍ରବର୍ଦ୍ଧନ ନାମରେ ପରିଚିତ ଏବଂ ରାଜା ହେଇଥିଲେ।
କେଵଲସ୍ଯ ପୁତ୍ରସ୍ତୁ ବନ୍ଧୁମାନ୍କେଵଲାତ୍ମଜଃ
କେବଳଙ୍କର ପୁତ୍ର ବନ୍ଧୁମାନ, ସେ କେବଳର ଅନ୍ତର୍ଗତ ପୁତ୍ର ଥିଲେ।
ବୁଧୋ ଵେଗଵତଃ ପୁତ୍ରସ୍ତୃଣବିନ୍ଦୁର୍ବୁଧାତ୍ମଜଃ
ବୁଧ, ବେଗବତଙ୍କର ପୁତ୍ର, ତୃଣବିନ୍ଦୁ ନାମରେ ବୁଧର ଅନ୍ତର୍ଗତ ପୁତ୍ର ଥିଲେ।
କନ୍ଯା ତୁ ତସ୍ଯେଡଵିଡାମାତା ଵିଶ୍ରଵସୋ ହି ସା
ତାଙ୍କର କନ୍ୟା ଇଡ଼ବିଡ଼ା, ଯିଏ ବିଶ୍ରବସଙ୍କର ମା, ସେ ଏହିପରି ଥିଲେ।
ଦାଶ୍ଵାନ୍ପ୍ରଖ୍ଯାତଵୀର୍ଯ୍ଯୌଜା ଵିଶାଲା ଯେନ ନିର୍ମିତା
ଦାଶ୍ୱାନ ତାଙ୍କର ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଶକ୍ତି ଓ ଉତ୍ସାହରେ ବିଶାଳା ନଗର ସ୍ଥାପନ କରିଥିଲେ।
ସୁଚନ୍ଦ୍ର ଇତି ଵିଖ୍ଯାତୋ ହେମଚନ୍ଦ୍ରାଦନନ୍ତରଃ
ସୁଚନ୍ଦ୍ର, ଏହି ନାମରେ ପରିଚିତ, ହେମଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପରେ ରାଜା ହେଇଥିଲେ।
ଧୂମ୍ରାଶ୍ଵତନଯୋ ଵିଦ୍ଵାନ୍ସୃଂଜଯଃ ସମପଦ୍ଯତ
ଧୂମ୍ରାଶ୍ୱଙ୍କର ପୁତ୍ର ସୃଞ୍ଜୟ, ଜ୍ଞାନୀ ଓ ବୁଦ୍ଧିମାନ ଥିଲେ।
କୃଶାଶ୍ଵଃ ସହଦେଵସ୍ଯ ପୁତ୍ରଃ ପରମଧାର୍ମିକଃ
କୃଶାଶ୍ୱ, ସହଦେବଙ୍କର ପୁତ୍ର, ଅତି ଧାର୍ମିକ ଓ ନ୍ୟାୟବାନ ଥିଲେ।
ସୋମଦତ୍ତସ୍ଯ ରାଜର୍ଷେଃ ସୁତୋ ଽଭୂଜ୍ଜନମେଜଯଃ
ସୋମଦତ୍ତ ରାଜାର୍ଷିଙ୍କର ପୁତ୍ର ଜନମେଜୟ ଥିଲେ।
ତୃଣବିନ୍ଦୁପ୍ରଭାଵେଣ ସର୍ଵେ ଵୈଶାଲକା ନୃପାଃ
ତୃଣବିନ୍ଦୁଙ୍କର ପ୍ରଭାବରେ ସମସ୍ତ ବୈଶାଳକ ରାଜାମାନେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହୋଇଥିଲେ।
ଶର୍ଯାତେର୍ମିଥୁନଂ ତ୍ଵାସୀଦାନର୍ତ୍ତୋ ନାମ ଵିଶ୍ରୁତଃ
ଶର୍ୟାତିଙ୍କର ଦୁଇ ଶିଶୁ ଥିଲେ, ତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଆନର୍ତ୍ତ ଅତି ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଥିଲେ।
ଆନର୍ତ୍ତସ୍ଯ ତୁ ଦାଯାଦୋ ରେଵୋ ନାମ ସୁଵୀର୍ଯଵାନ୍
ଆନର୍ତ୍ତଙ୍କର ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ ରେବା, ଯିଏ ଶକ୍ତିରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଥିଲେ।
ରେଵସ୍ଯ ରୈଵତଃ ପୁତ୍ରଃ କକୁଦ୍ମୀ ନାମ ଧାର୍ମିକଃ
ରେବତଙ୍କର ପୁଅ ରୈବତ, ଯାହାର ନାମ କକୁଦ୍ମୀ, ସେ ଏକ ଧର୍ମିକ ଲୋକ ଥିଲେ।
କନ୍ଯଯା ସହ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଚ ଗାନ୍ଧର୍ଵଂ ବ୍ରହ୍ମଣୋଂଽତିକେ
ସେ ତାଙ୍କର ଝିଅ ସହିତ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଗାନ୍ଧର୍ବ ସଙ୍ଗୀତ ଶୁଣିଥିଲେ।