କୃତକୃତ୍ଯା ଭୃଶଂ ରାମମାଶିଷା ସମପୂଜଯନ୍
ମନୋରଥ ପୂରଣ ହେବାପରେ, ସେମାନେ ରାମଙ୍କୁ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଇ ସମ୍ମାନ କଲେ।
ଗତେ ମୁନିଵରେ ରାମେ ଦେଶାତ୍ତସ୍ମାନ୍ନିଜାଶ୍ରମମ୍
ମହାମୁନି ରାମ ଚାଲିଯିବାପରେ, ସେମାନେ ସେ ଦେଶରୁ ନିଜ ଆଶ୍ରମକୁ ଫେରିଗଲେ।
ପରିଚଙ୍କ୍ରମ୍ଯ ତାଂ ଭୂମିଂ ଯତ୍ନେନ ମହାତାନ୍ଵିତାଃ
ସେମାନେ ଏହି ଭୂମିକୁ ଏକାଗ୍ରତାରେ ଚାଲି, ମହାତ୍ମା ଗୁଣରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଥିଲେ।
ନିତ୍ଯତ୍ଵା ତ୍ସର୍ଵଦେଵାନାମଧିଷ୍ଠାନତଯା ତଥା
ଏହାର ନିତ୍ୟତ୍ୱ ଦ୍ୱାରା, ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କର ଅବସ୍ଥାନ ଏଠାରେ।
ଅପି ରୁଦ୍ରପ୍ରଭାଵେମ ପ୍ରାଯାନ୍ନାତ୍ଯନ୍ତଵିପ୍ଲଵମ୍
ରୁଦ୍ରଙ୍କ ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବିନାଶ ହୋଇନଥିଲା।
ଏତଦ୍ଧି ଦେଵସାମର୍ଥ୍ଯମଚିନ୍ତ୍ଯଂ ନୃପସତ୍ତମ
ହେ ରାଜା, ଏହା ଦେବତାମାନଙ୍କର ଅପୂର୍ବ ଶକ୍ତି, ଯାହା କେବେ ବି ବୁଝିପାରିବା ନୁହେଁ।
ଦକ୍ଷିଣୋତ୍ତରତୋ ରାଜନଯୋଜନାନାଂ ଚତୁଃଶତମ୍
ଦକ୍ଷିଣ ଓ ଉତ୍ତର ଦିଗରେ, ହେ ରାଜା, ଚାରିଶେ ଯୋଜନ ଦୂର ଥିଲା।
କୃତଂ ରାମେଣ ମହତା ନ ତୁ ସଜ୍ଜଂ ମହଦ୍ଧନୁଃ
ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ମହାନ ରାମଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ପନ୍ନ ହୋଇଥିଲା, କିନ୍ତୁ ବଡ଼ ଧନୁ ତିଆରି ହୋଇନଥିଲା।
ଯସ୍ଯ ପୁତ୍ରୈରଯଂ ଖଣ୍ଡୋ ଭାରତୋ ଽବ୍ଧୌ ନିପତିତଃ
ଯାହାଙ୍କ ପୁଅମାନେ, ହେ ଭାରତ, ଏହି ଖଣ୍ଡକୁ ସାଗରରେ ପକାଇଥିଲେ।
ରାମେଣାଭୂତ୍ପୁନଃ ସୃଷ୍ଟଂ ଯୋଜନାନାଂ ତୁ ଷଟ୍ଶତମ୍
ରାମଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୁନି ଏହା ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା, ଯୋଜନ ଗଣନାରେ ଛଉଶେ ହେବା।
ତତଃ ପ୍ରଭୃତି ଲୋକେଷୁ ସାଗରାଖ୍ଯାମଵାପ୍ତଵାନ୍
ସେହି ସମୟରୁ, ଲୋକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ, ଏହାକୁ ସାଗର ନାମରେ ଜଣାଯାଇଲା।
ରାମସ୍ଯ କାର୍ତ୍ତଵୀର୍ଯସ୍ଯ ସଗରସ୍ଯ ମହୀପତେଃ
ରାମ, କାର୍ତ୍ତବୀର୍ୟ ଓ ସଗର — ଏହି ମହୀପତିମାନଙ୍କର।
ଇତି ଶ୍ରୀବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡେ ମହାପୁରାଣେ ଵାଯୁପ୍ରୋକ୍ତ ମଧ୍ଯମଭାଗେ ତୃତୀଯ ଉପାଦ୍ଧାତପାଦେ ଽଷ୍ଟପଞ୍ଚଶତ୍ତମୋ ଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏଭଳି ଶ୍ରୀବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡ ମହାପୁରାଣରେ, ବାୟୁଙ୍କ କଥା ଅନୁସାରେ, ମଧ୍ୟମ ଭାଗର ତୃତୀୟ ଉପାଧ୍ଧାତପାଦର ପଞ୍ଚାନବେ ଅଧ୍ୟାୟ ଶେଷ ହେଲା।
ପରଂ ଶୁଶ୍ରୂଷଯା ଭୂଯଃ ପପ୍ରଚ୍ଛୁସ୍ତଦନନ୍ତରମ୍
ତାପରେ, ଅତି ଆଗ୍ରହରେ ଶୁଣିବାକୁ, ସେମାନେ ପୁନି ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ।
ସ୍ଥିତିଂ ଚୈଷାଂ ପ୍ରଭାଵଂ ଚ ବ୍ରୂହି ନଃ ପରିପୃଚ୍ଛତାମ୍
ଆମେ ପ୍ରଶ୍ନ କରୁଛୁ, ସେମାନଙ୍କର ଅବସ୍ଥା ଓ ଶକ୍ତି ବିଷୟରେ କହ।
ଶୃଣ୍ଵତାମୁତ୍ତରାଖ୍ଯାନେ ଋଷୀଣାଂ ଵାକ୍ଯ କୋଵିଦଃ
ଉତ୍ତର ଦିଗର କଥା ଶୁଣୁଥିବା ଋଷିମାନେ, ଯିଏ ଭଲ ଭାବରେ କଥା କହିପାରେ—
ବ୍ରୁଵତୋ ମେ ନିବୋଧଂଶ୍ଚ ଋଷିରାହ ଯଥା ମମ
ମୁଁ କହୁଛି, ଆଗ୍ରହରେ ଶୁଣ, ଯେପରି ମୁଁ ଋଷିଙ୍କୁ ଶୁଣିଥିଲି, ସେପରି କହିଥିଲେ।
ସ୍ଥିତିଂ ଚୈଷାଂ ପ୍ରଭାଵଂ ଚ କ୍ରମତୋ ମେ ନିବୋଧତ
ଏବେ ମୋଠାରୁ କ୍ରମକ୍ରମେ ସେମାନଙ୍କର ଅବସ୍ଥା ଓ ଶକ୍ତି ବିଷୟରେ ଶୁଣ।
ତସ୍ଯାଃ ପୁତ୍ରୌ କଲିର୍ଵୈଦ୍ଯଃ ସ୍ତୁତା ଚ ସୁରସୁଂଦରୀ
ତାଙ୍କର ପୁଅମାନେ ଥିଲେ କଳି, ବୈଦ୍ୟ ଓ ପ୍ରଶଂସିତ ସୁରସୁନ୍ଦରୀ।
ଵୈଦ୍ଯପୁତ୍ରୌ ଘୃଣିଶ୍ଚୈଵ ମୁନିଶ୍ଚୈଵ ମହାବଲୌ
ବୈଦ୍ୟଙ୍କର ପୁଅମାନେ ଘୃଣି ଓ ମୁନି, ଦୁଇଜଣେ ମହାଶକ୍ତିଶାଳୀ।
ଭକ୍ଷ୍ଯିତ୍ଵା ତାଵନ୍ଯୋନ୍ଯଂ ଵିନାଶଂ ସମଵାପ୍ନୁତଃ
ସେମାନେ ଏକାଅପରକୁ ଖାଇ, ଶେଷରେ ନଷ୍ଟ ହେଲେ।
ସ୍ମୃତା ହିଂସା କଲେର୍ଭାର୍ଯା ଶ୍ରେଷ୍ଠା ଯା ନିକୃତସ୍ମୃତିଃ
ହିଂସା, କଳିଙ୍କର ଭାର୍ଯ୍ୟା ଭାବେ ଜଣାଶୁଣା, ସବୁଠୁ ଭଲ, ତାଙ୍କ ଚତୁର ଚରିତ୍ର ପାଇଁ ପ୍ରସିଦ୍ଧ।
ନାକେ ଵିଘ୍ନଶ୍ଚ ଵିଖ୍ଯାତୋ ଭଦ୍ରମୋଵିଧମସ୍ତଥା
ସ୍ୱର୍ଗରେ ବିଘ୍ନ ଏବଂ ଭଦ୍ରମୋବିଧମ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଅଟନ୍ତି ।
ଭଦ୍ରମଶ୍ଚୈକହସ୍ତୋ ଽଭୂଦ୍ଵିଧମଶ୍ଚୈକପାତ୍ସ୍ମୃତଃ
ଭଦ୍ରମସ ଏକହସ୍ତ ଥିଲେ, ଏବଂ ବିଧମା ଏକପାଦ ଥିବା ବେଳେ ସ୍ମୃତିରେ ଅଛନ୍ତି ।
ରେଵତୀ ଵିଧମସ୍ଯାପି ତଯୋଃ ପୁତ୍ରାଃ ସହସ୍ରଶଃ
ରେବତୀ ବିଧମାଙ୍କର ଜଣେ ଜୀବନସଙ୍ଗୀନୀ ଥିଲେ, ତାଙ୍କର ପୁଅମାନେ ହଜାର ହଜାର ଥିଲେ ।
ରାକ୍ଷସାସ୍ତୁ ମହାଵୀର୍ଯାଃ ସଂଧ୍ଯାଦ୍ଵଯଵିଚାରିମଃ
ରାକ୍ଷସମାନେ ଅତିଶୟ ପ୍ରଭଳ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ସନ୍ଧ୍ୟା ଓ ସନ୍ଧ୍ୟାର ଉତ୍ପତ୍ତି ଭାବରେ ଅନ୍ୟମାନେ କହନ୍ତି ।
ଗ୍ରହସ୍ତେ ରାକ୍ଷସାଃ ସର୍ଵେ ବାଲାନାଂ ତୁ ଵିଶେଷତଃ
ଗ୍ରହମାନଙ୍କର ପ୍ରଭାବରେ ସମସ୍ତ ରାକ୍ଷସମାନେ ଅଛନ୍ତି, ବିଶେଷ କରି ଶିଶୁମାନେ ପ୍ରଭାବିତ ହୁଅନ୍ତି ।
ବୃହସ୍ପତେର୍ଯା ଭଗିନୀ ଵରସ୍ତ୍ରୀ ବ୍ରହ୍ମଚାରିଣୀ
ବୃହସ୍ପତିଙ୍କର ଭଉଣୀ ଜଣେ ଉତ୍ତମ ନାରୀ ଥିଲେ, ତିନି ଏକାଗ୍ର ଏବଂ ପବିତ୍ର ଜୀବନ ଅନୁସରଣ କରୁଥିଲେ ।
ପ୍ରଭାସସ୍ଯ ତୁ ସା ଭାର୍ଯା ଵସୂନାମଷ୍ଟମସ୍ଯ ଚ
ସେ ପ୍ରଭାସଙ୍କର ଜଣେ ଜୀବନସଙ୍ଗୀନୀ ହେଲେ, ଯିଏ ବସୁମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଅଷ୍ଟମ ଥିଲେ ।
ତ୍ଵଷ୍ଟା ଵିରାଜୋ ରୂପାଣି ଧର୍ମପୌତ୍ର ଉଦାରଧୀଃ
ତ୍ୱଷ୍ଟା, ଧର୍ମଙ୍କର ପୌତ୍ର ବିରାଜାଙ୍କର ପୁଅ, ରୂପରେ ନିପୁଣ ଏବଂ ଉଦାର ମନ ଥିଲେ ।