କ୍ଷିପ୍ତତ୍ଵେନ ସମୁଦ୍ରେ ତୁ ଦିଶମୁତ୍ତରପଶ୍ଚିମାମ୍
ସେ ସମୁଦ୍ରରେ ଫେଙ୍ଗି, ଉତ୍ତରପଶ୍ଚିମ ଦିଗକୁ ନେଇଗଲେ।
ତୀର୍ଥଂ ଶୁର୍ପାରକଂ ନାମ ସର୍ଵପାପଵିମୋଚନମ୍
ଶୂର୍ପାରକ ନାମର ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥ, ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ଦେଇଥାଏ।
ତୀର୍ଥଂ ତଦନ୍ତରୀକୃତ୍ଯ ସ୍ରୁଵୋ ରାମକରାଚ୍ଚ୍ଯୁତଃ
ସେଠାକୁ ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥ କରି, ସ୍ରୁବ ରାମଙ୍କ ହାତରୁ ଖସିଗଲା।
ଯତ୍ରାଭୂଦ୍ରାମସୃଷ୍ଟାଯା ଭୁଵୋ ନିଷ୍ଠାଥ ପାର୍ଥିଵ
ଓ ରାଜା, ରାମଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିବା ଭୂମିର ସ୍ଥାପନ ସେଠି ହେଲା।
ଉତ୍ସାରଯିତ୍ଵା ସଲିଲଂ ସମୁଦ୍ରସ୍ତାଵଦାତ୍ମନଃ
ସମୁଦ୍ର ନିଜ ଜଳକୁ ହଟାଇ, ନିଜ ଅସ୍ତିତ୍ୱକୁ ପ୍ରକାଶ କଲା।
ଅନତିକ୍ରାନ୍ତମର୍ଯାଦୋ ଯଥାକାଲଂ ଭୃଗୂଦ୍ଵହଃ
ଭୃଗୁଙ୍କ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସନ୍ତାନ, ସେ କେବେ ମର୍ଯ୍ୟାଦା ଉଲ୍ଲଂଘନ କରିନଥିଲେ, ସମୟ ଅନୁଯାୟୀ କାର୍ଯ୍ୟ କଲେ।
ଵିଜ୍ଞାଯ ପୂର୍ଵସୀମାନ୍ତାଂ ଭୁଵମଭ୍ଯୁତ୍ସସର୍ଜ ହ
ପୂର୍ବ ସୀମାକୁ ବୁଝି, ସେ ଭୂମିକୁ ମୁକ୍ତ କରିଦେଲେ।
ନଗରଗ୍ରମସୀମାନଃ କିଞ୍ଚିତ୍କିଞ୍ଚିତ୍କ୍ଵଚିତ୍କ୍ଵଚିତ୍
ନଗର ଓ ଗ୍ରାମର ସୀମା, କେଉଁଠି କେଉଁଠି, ଅନେକ ସ୍ଥାନରେ।
ତତ୍ର ଦୈଵାତ୍ତଥା ସ୍ଥାନାନ୍ନିମ୍ନତ୍ଵାତ୍ସ ପ୍ରଲକ୍ଷ୍ଯ ତୁ
ସେଠାରେ ଦେବତାଙ୍କ ଇଚ୍ଛାରେ ଓ ସେହି ସ୍ଥାନରୁ, ସେ ନିମ୍ନ ଭୂମିକୁ ଚିହ୍ନଟ କଲେ।
ଯଥାଭିଲଷିତଂ ସ୍ଥାନଂ ପ୍ରଦଦୌ ପ୍ରୀତିପୂର୍ଵକମ୍
ଯେଉଁ ସ୍ଥାନ ଚାହିଁଥିଲେ, ସେ ଖୁସି ହୋଇ ଦେଇଦେଲେ।
କୃତକୃତ୍ଯା ଭୃଶଂ ରାମମାଶିଷା ସମପୂଜଯନ୍
ମନୋରଥ ପୂରଣ ହେବାପରେ, ସେମାନେ ରାମଙ୍କୁ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଇ ସମ୍ମାନ କଲେ।
ଗତେ ମୁନିଵରେ ରାମେ ଦେଶାତ୍ତସ୍ମାନ୍ନିଜାଶ୍ରମମ୍
ମହାମୁନି ରାମ ଚାଲିଯିବାପରେ, ସେମାନେ ସେ ଦେଶରୁ ନିଜ ଆଶ୍ରମକୁ ଫେରିଗଲେ।
ପରିଚଙ୍କ୍ରମ୍ଯ ତାଂ ଭୂମିଂ ଯତ୍ନେନ ମହାତାନ୍ଵିତାଃ
ସେମାନେ ଏହି ଭୂମିକୁ ଏକାଗ୍ରତାରେ ଚାଲି, ମହାତ୍ମା ଗୁଣରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଥିଲେ।
ନିତ୍ଯତ୍ଵା ତ୍ସର୍ଵଦେଵାନାମଧିଷ୍ଠାନତଯା ତଥା
ଏହାର ନିତ୍ୟତ୍ୱ ଦ୍ୱାରା, ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କର ଅବସ୍ଥାନ ଏଠାରେ।
ଅପି ରୁଦ୍ରପ୍ରଭାଵେମ ପ୍ରାଯାନ୍ନାତ୍ଯନ୍ତଵିପ୍ଲଵମ୍
ରୁଦ୍ରଙ୍କ ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବିନାଶ ହୋଇନଥିଲା।
ଏତଦ୍ଧି ଦେଵସାମର୍ଥ୍ଯମଚିନ୍ତ୍ଯଂ ନୃପସତ୍ତମ
ହେ ରାଜା, ଏହା ଦେବତାମାନଙ୍କର ଅପୂର୍ବ ଶକ୍ତି, ଯାହା କେବେ ବି ବୁଝିପାରିବା ନୁହେଁ।
ଦକ୍ଷିଣୋତ୍ତରତୋ ରାଜନଯୋଜନାନାଂ ଚତୁଃଶତମ୍
ଦକ୍ଷିଣ ଓ ଉତ୍ତର ଦିଗରେ, ହେ ରାଜା, ଚାରିଶେ ଯୋଜନ ଦୂର ଥିଲା।
କୃତଂ ରାମେଣ ମହତା ନ ତୁ ସଜ୍ଜଂ ମହଦ୍ଧନୁଃ
ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ମହାନ ରାମଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ପନ୍ନ ହୋଇଥିଲା, କିନ୍ତୁ ବଡ଼ ଧନୁ ତିଆରି ହୋଇନଥିଲା।
ଯସ୍ଯ ପୁତ୍ରୈରଯଂ ଖଣ୍ଡୋ ଭାରତୋ ଽବ୍ଧୌ ନିପତିତଃ
ଯାହାଙ୍କ ପୁଅମାନେ, ହେ ଭାରତ, ଏହି ଖଣ୍ଡକୁ ସାଗରରେ ପକାଇଥିଲେ।
ରାମେଣାଭୂତ୍ପୁନଃ ସୃଷ୍ଟଂ ଯୋଜନାନାଂ ତୁ ଷଟ୍ଶତମ୍
ରାମଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୁନି ଏହା ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା, ଯୋଜନ ଗଣନାରେ ଛଉଶେ ହେବା।
ତତଃ ପ୍ରଭୃତି ଲୋକେଷୁ ସାଗରାଖ୍ଯାମଵାପ୍ତଵାନ୍
ସେହି ସମୟରୁ, ଲୋକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ, ଏହାକୁ ସାଗର ନାମରେ ଜଣାଯାଇଲା।
ରାମସ୍ଯ କାର୍ତ୍ତଵୀର୍ଯସ୍ଯ ସଗରସ୍ଯ ମହୀପତେଃ
ରାମ, କାର୍ତ୍ତବୀର୍ୟ ଓ ସଗର — ଏହି ମହୀପତିମାନଙ୍କର।
ଇତି ଶ୍ରୀବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡେ ମହାପୁରାଣେ ଵାଯୁପ୍ରୋକ୍ତ ମଧ୍ଯମଭାଗେ ତୃତୀଯ ଉପାଦ୍ଧାତପାଦେ ଽଷ୍ଟପଞ୍ଚଶତ୍ତମୋ ଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏଭଳି ଶ୍ରୀବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡ ମହାପୁରାଣରେ, ବାୟୁଙ୍କ କଥା ଅନୁସାରେ, ମଧ୍ୟମ ଭାଗର ତୃତୀୟ ଉପାଧ୍ଧାତପାଦର ପଞ୍ଚାନବେ ଅଧ୍ୟାୟ ଶେଷ ହେଲା।
ପରଂ ଶୁଶ୍ରୂଷଯା ଭୂଯଃ ପପ୍ରଚ୍ଛୁସ୍ତଦନନ୍ତରମ୍
ତାପରେ, ଅତି ଆଗ୍ରହରେ ଶୁଣିବାକୁ, ସେମାନେ ପୁନି ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ।
ସ୍ଥିତିଂ ଚୈଷାଂ ପ୍ରଭାଵଂ ଚ ବ୍ରୂହି ନଃ ପରିପୃଚ୍ଛତାମ୍
ଆମେ ପ୍ରଶ୍ନ କରୁଛୁ, ସେମାନଙ୍କର ଅବସ୍ଥା ଓ ଶକ୍ତି ବିଷୟରେ କହ।
ଶୃଣ୍ଵତାମୁତ୍ତରାଖ୍ଯାନେ ଋଷୀଣାଂ ଵାକ୍ଯ କୋଵିଦଃ
ଉତ୍ତର ଦିଗର କଥା ଶୁଣୁଥିବା ଋଷିମାନେ, ଯିଏ ଭଲ ଭାବରେ କଥା କହିପାରେ—
ବ୍ରୁଵତୋ ମେ ନିବୋଧଂଶ୍ଚ ଋଷିରାହ ଯଥା ମମ
ମୁଁ କହୁଛି, ଆଗ୍ରହରେ ଶୁଣ, ଯେପରି ମୁଁ ଋଷିଙ୍କୁ ଶୁଣିଥିଲି, ସେପରି କହିଥିଲେ।
ସ୍ଥିତିଂ ଚୈଷାଂ ପ୍ରଭାଵଂ ଚ କ୍ରମତୋ ମେ ନିବୋଧତ
ଏବେ ମୋଠାରୁ କ୍ରମକ୍ରମେ ସେମାନଙ୍କର ଅବସ୍ଥା ଓ ଶକ୍ତି ବିଷୟରେ ଶୁଣ।
ତସ୍ଯାଃ ପୁତ୍ରୌ କଲିର୍ଵୈଦ୍ଯଃ ସ୍ତୁତା ଚ ସୁରସୁଂଦରୀ
ତାଙ୍କର ପୁଅମାନେ ଥିଲେ କଳି, ବୈଦ୍ୟ ଓ ପ୍ରଶଂସିତ ସୁରସୁନ୍ଦରୀ।
ଵୈଦ୍ଯପୁତ୍ରୌ ଘୃଣିଶ୍ଚୈଵ ମୁନିଶ୍ଚୈଵ ମହାବଲୌ
ବୈଦ୍ୟଙ୍କର ପୁଅମାନେ ଘୃଣି ଓ ମୁନି, ଦୁଇଜଣେ ମହାଶକ୍ତିଶାଳୀ।