କିଙ୍କର୍ତ୍ତଵ୍ଯଂ ମଯାତ୍ରେତି ମମ ଡୋଲାଯତେ ମନଃ
ମୋ ମନ ଏଠାରେ ଭାବୁଛି, 'ମୁଁ କଣ କରିବି?'
ତନ୍ନଚ୍ଯାଵଯତେ ସତ୍ଯଦ୍ଯଥୋକ୍ତଂ ବ୍ରହ୍ମଣା ପୁରା
ଏହା ମୋତେ ସତ୍ୟରୁ ହଟାଏ ନାହିଁ, ଯେପରି ବ୍ରହ୍ମା ପୂର୍ବରୁ କହିଥିଲେ।
ଧର୍ମ ଏଵ ମହାଂସ୍ତେନ ଚରିତସ୍ତେ ଭଵିଷ୍ଯତି
ଏହି ମହା ଧର୍ମ ଦ୍ୱାରା, ତୁମର ଆଚରଣ ସ୍ଥିର ହେବ।
ତମନୁଦ୍ରୁତ୍ଯ ମେଧାଵୀ ଧର୍ମମୁଦ୍ଦିଶ୍ଯ କେଵଲମ୍
ସେ ଜଣେ ବୁଦ୍ଧିମାନ, କେବଳ ଧର୍ମକୁ ଲକ୍ଷ୍ୟ କରି, ଏହାକୁ ଅନୁସରଣ କରି ଆଗେ ବଢିଲେ।
ସମୁଦ୍ଦିଶ୍ଯ ଚଚୌ ରାଜନ୍ଦ୍ରଷ୍ଟୁକାମଃ ସରିତ୍ପତିମ୍
ମନକୁ ଏକାଗ୍ର କରି, ରାଜା, ସେ ନଦୀର ମହାପତିକୁ ଦେଖିବାକୁ ଚାହିଁ ଚାଲିଗଲେ।
ତତ୍ପରଂ ସରିତାଂ ପତ୍ଯୁସ୍ତୀରଂ ପ୍ରାପ ମହାମନାଃ
ସେ ମହାତ୍ମା ନଦୀର ମହାପତିଙ୍କର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ତୀରକୁ ପହଁଚିଲେ।
ଆକରଂ ସର୍ଵରତ୍ନାନାଂ ପୂର୍ଯମାଣମନାରତମ୍
ସେଠା ନିରନ୍ତର ଭାବରେ ସମସ୍ତ ରତ୍ନର ଉତ୍ସ ଥିଲା, ଯେଉଁଠା ଅବିରତ ଭାବରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଉଥିଲା।
ଦୁଷ୍ପାରପାରଂ ସର୍ଵସ୍ଯ ଵିଵିଧଗ୍ରହସଂହତିମ୍
ସେଠା ଅତିବେଶି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଧାରାମାନଙ୍କର ଏକତ୍ରିକରଣ, ସମସ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ ଅତିକ୍ରମ କରିବା ଅସମ୍ଭବ।
ଆତ୍ମାନମିଵ ଚାତ୍ମତ୍ଵେ ନ୍ଯକ୍କୃତାଖିଲମୁଦ୍ଧତମ୍
ଏହା ନିଜ ସ୍ୱରୂପରେ ଆତ୍ମା ପରି, ସମସ୍ତକୁ ଅପମାନ କରୁଥିଲା, ଉତ୍କଳିତ ଓ ଅଭିମାନୀ।
ଅତ୍ଯର୍ଥଚପଲୋତ୍ତୁଗତରଙ୍ଗଶତମାଲିନମ୍
ଅତ୍ୟଧିକ ଚଞ୍ଚଳ ଓ ଉତ୍ତଳ ତରଙ୍ଗର ଶତଗୁଡ଼ିକ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ।
ଵିଶୀର୍ଯମାଣଲହରୀଶତଫେନୌଘସୋଭିତମ୍
ଭାଙ୍ଗିଯାଉଥିବା ତରଙ୍ଗର ଶତଗୁଡ଼ିକର ଝାଗ ଏଠାକୁ ସୁନ୍ଦର କରିଥିଲା।
ସଂସେଵ୍ଯମାନସ୍ତରଲୈର୍ଲହରୀକଣଶୀତଲୈଃ
ଚଞ୍ଚଳ ତରଙ୍ଗର ଶୀତଳ ଜଳବିନ୍ଦୁ ଦ୍ୱାରା ଏଠା ସେବିତ ହେଉଥିଲା।
ଵିଶଶ୍ରମେ ମହାବାହୁର୍ଦ୍ରଷ୍ଟୁକାମଃ ପ୍ରଚେତସମ୍
ବିଶାଳ ଭୁଜା ଥିବା ନିଜେ, ପ୍ରଚେତସଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଚାହିଁ, ଥକି ଗଲେ।
ମେଘଗଂଭିରଯା ଵାଚା ଵରୁଣଂ ଵାକ୍ଯମବ୍ରଵୀତ୍
ଘନ ବଦଳ ଭଳି ଗଭୀର ସ୍ୱରରେ, ସେ ବରୁଣଙ୍କୁ ଏହି କଥା କହିଲେ।
ତସ୍ମାତ୍ସ୍ଵରୂପଧୃଙ୍ମହ୍ଯଂ ପ୍ରଚେତୋ ଦେହି ଦର୍ଶନମ୍
ଏହିପରି, ଆକାର ଧାରଣ କରୁଥିବା ବରୁଣ, ମୋତେ ପ୍ରଚେତସଙ୍କର ଦର୍ଶନ ଦିଅ।
ନ ଚଚାଲ ନିଜସ୍ଥାନାନ୍ନୃପ ଧୀରତରସ୍ତ୍ଵଯମ୍
ହେ ରାଜା, ସେ ନିଜ ସ୍ଥାନରୁ ଏକାଉଁ ହେଲେନି, ବହୁତ ଧୈର୍ଯ୍ୟ ଧରି ରହିଲେ।
ନ ଦଦୌ ଦର୍ଶନଂ ତସ୍ମୈ ପ୍ରତିଵାଚ୍ଯଂ ଚ ନାଭ୍ଯଧାତ୍
ସେ ତାଙ୍କୁ ଦର୍ଶନ ଦେଲେନି, ଏବଂ କିଛି ଉତ୍ତର ମଧ୍ୟ କହିଲେନି।
ଅତ୍ଯନ୍ତମିତି କାର୍ଯାର୍ଥୀ ଵିଦୁଷା ସମୁପେକ୍ଷିତମ୍
ଏପରି ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଲାଗିଥିବା ରାମଙ୍କୁ, ବୁଦ୍ଧିମାନ ବ୍ୟକ୍ତି ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଅଗ୍ରହ କଲେ।
ଚୁକୋପ ତମଭିପ୍ରେକ୍ଷ୍ଯ ରାମଃ ଶସ୍ତ୍ରଭୃତାଂ ଵରଃ
ଏହା ଦେଖି, ଶସ୍ତ୍ରଧାରୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସ୍ରେଷ୍ଠ ରାମ କ୍ରୋଧିତ ହେଲେ।
ନିସ୍ତୋଯମର୍ଣଵଂ କର୍ତୁମିଯେଷ ରୁଷିତୋ ଭୃଶମ୍
କ୍ରୋଧରେ ଭରି, ସେ ସମୁଦ୍ରକୁ ଜଳଶୂନ୍ୟ କରିବାକୁ ନିଶ୍ଚୟ କଲେ।
ତତଃ ପ୍ରଣମ୍ଯ ମନସା ଶର୍ଵଂ ରାମୋ ମହାଦ୍ଧନୁଃ
ତାପରେ, ବଡ଼ ଧନୁ ଧାରଣ କରୁଥିବା ରାମ ମନରେ ଶର୍ବଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କଲେ।
ଅଭିମୃଶ୍ଯ ଧନୁଃଶ୍ରେଷ୍ଠଂ ସଗୁଣଂ ଭୃଗୁସତ୍ତମଃ
ଭୃଗୁମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସ୍ରେଷ୍ଠ, ତାଙ୍କର ଉତ୍ତମ ଧନୁ, ଯାହାର ତାର ଲଗା ଥିଲା, ସେ ଛୁଇଲେ।
ଜ୍ଯାଘୋଷଃ ଶୁଶ୍ରୁଵେ ତସ୍ଯ ଦିଵିସ୍ପୃଗତିନିଷ୍ଠୁରଃ
ଧନୁର ତାରର କଠିନ ଶବ୍ଦ ଆକାଶ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଶୁଣାଗଲା।
ତତଃ ସରଭସଂ ରାମଶ୍ଚାପେ କାଲାନଲୋପମମ୍
ତାପରେ ରାମ ତାଙ୍କ ଧନୁରେ ଦ୍ରୁତ ଭାବରେ ବିନାଶ ଅଗ୍ନି ସମାନ ଏକ ଅସ୍ତ୍ର ଲଗାଇଲେ।
ତସ୍ମିନ୍ନସ୍ତ୍ରଂ ମହାଘୋରଂ ଭାର୍ଗଵଂ ଵହ୍ନିଦୈଵତମ୍
ସେ ତାହାରେ ଭୟଙ୍କର ଭାର୍ଗବ ଅସ୍ତ୍ର, ଯାହା ଅଗ୍ନିଦେବତାଙ୍କୁ ଉତ୍ସର୍ଗ କରାଯାଇଛି, ଲଗାଇଲେ।
ତତଶ୍ଚଚାଲ ଵସୁଧା ସଶୈଲଵନକାନନା
ତାପରେ ପୃଥିବୀ, ପାହାଡ଼, ଜଙ୍ଗଲ ଓ ଉଦ୍ୟାନ ସହିତ କମ୍ପି ଉଠିଲା।
ସଂଧିତାସ୍ତ୍ରଂ ଭୃଗୁଶ୍ରେଷ୍ଠଂ କ୍ରୋଧସଂରକ୍ତଲୋଚନମ୍
ଭୃଗୁମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସ୍ରେଷ୍ଠ, କ୍ରୋଧରେ ଲାଲ ହୋଇଥିବା ଚକ୍ଷୁ ନିଆଁ ଅସ୍ତ୍ର ଲଗାଇଲେ।
ସଦିଗ୍ଦାହଭ୍ରପଟଲୈରଭଵନ୍ସଂଵୃତା ଦିଶଃ
ଧୂଆଁ ଭରିଥିବା ବଦଳର ଦଳ ଦ୍ୱାରା ଦିଗଗୁଡ଼ିକ ଆଡ଼କୁ ଢାକି ଗଲା।
ମନ୍ଦରଶ୍ମିରଶୀତାଂଶୁରଭୂତସଂରକ୍ତମଣ୍ଡଲଃ
ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ଶୀତଳ କିରଣ ଥିବା ଚନ୍ଦ୍ର, ରକ୍ତ ମଣ୍ଡଳ ସହିତ ପ୍ରକାଶିତ ହେଲେ।
କିମେତଦିତି ସଂଭ୍ରାନ୍ତା ଧୂମୋଦ୍ଗାରାତିଭୀଷଣମ୍
ଧୂଆଁ ଉଠିବାର ଭୟଙ୍କର ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖି, ସେମାନେ ଭୟଭିତ ହୋଇ, 'ଏହା କଣ?' ବୋଲି ଚିନ୍ତା କଲେ।