ତତସ୍ତାଂ ଶିରସା ଧର୍ତ୍ତୁ ତପସାଽରାଧଯଚ୍ଛିଵମ୍
ତାପରେ, ସେ ଗଙ୍ଗାକୁ ନିଜ ମୁଣ୍ଡରେ ଧରି, ତପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ଶିବଙ୍କୁ ପୂଜିଲେ।
ମେରୋର୍ମୂର୍ଧ୍ନସ୍ତତୋ ଗଙ୍ଗାଂ ପତଂ ତୀ ଶିରସାତ୍ମନଃ
ତାପରେ, ମେରୁ ପର୍ବତର ଶିଖରରୁ ଗଙ୍ଗା ତଳେ ଆସି, ନିଜକୁ ସଂଯମୀଙ୍କ ମୁଣ୍ଡରେ ପକାଇଲେ।
ସା ତଚ୍ଛିରଃ ସମାସାଦ୍ଯ ମହାଵେଗପ୍ରଵାହିନୀ
ସେ ଗଙ୍ଗା, ବଡ଼ ତୀବ୍ର ଧାରାରେ ବହି, ସେଇ ମୁଣ୍ଡକୁ ଛୁଇଁଲେ।
ଚୁଲକୋଦକଵଚ୍ଛଂଭୋର୍ଵିଲୀନାଂ ଶିରସି ପ୍ରଭୋଃ
ଏକ ତିନିକି ପାଣିର ଫୁଲିକା ପରି, ସେ ଗଙ୍ଗା ଶିବଙ୍କ ମୁଣ୍ଡରେ ଲୀନ ହୋଇଗଲେ।
ସ ତାଂ ଶର୍ଵପ୍ରସାଦେନ ଲବ୍ଧ୍ଵା ତୁ ଭୁଵମାଗତାମ୍
ଶର୍ବଙ୍କ କୃପାରେ, ସେ ଗଙ୍ଗା ଭୂମିକୁ ଆସିଥିବାବେଳେ ତାଙ୍କୁ ପାଇଲେ।
ସଽନୁଵ୍ରଜନ୍ତୀ ରାଜାନଂ ରାଜର୍ଷେର୍ଯଜତଃ ପଥି
ସେ ଗଙ୍ଗା, ରାଜାଙ୍କ ପଛରେ ପଛରେ ଚାଲିଲେ, ଯେଉଁଠି ରାଜାର୍ଷି ଯଜ୍ଞ କରୁଥିଲେ।
ସ ତୁ ରାଜଋଷିଃ କ୍ରୁଦ୍ଧୋ ଯଜ୍ଞଵାଟେ ଽଖିଲେ ତଯା
କିନ୍ତୁ ସେ ରାଜାର୍ଷି, କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ, ଯଜ୍ଞ ମଣ୍ଡପରେ ଗଙ୍ଗା ସହ ଥିଲେ।
ଅତନ୍ଦ୍ରିତୋ ଵର୍ଷଶତଂ ଶୁଶ୍ରୂଷିତଵା ସ ତଂ ପୁନଃ
ସେ ପୁନି ଏକ ଶତାବ୍ଦୀ ଧରି ଅକ୍ଷୁଦ୍ର ଭାବରେ ତାଙ୍କୁ ସେବା କଲେ।
ଉଷିତ୍ଵା ସୁଚିରଂ ତସ୍ଯନିସୃତା ଜଠରାଦ୍ଯତଃ
ଦୀର୍ଘ ସମୟ ତାଙ୍କ ଶରୀରରେ ରହି, ଗଙ୍ଗା ତାଙ୍କ ଜଠରରୁ ବାହାରିଲେ।
ଭଗୀରଥାନୁଗା ଭୂତ୍ଵା ତତ୍ପିତୄଣାମଶେଷତଃ
ଭାଗୀରଥଙ୍କ ପଛପଛ ଚାଲି, ସେ ତାଙ୍କ ପିତୃପୁରୁଷମାନଙ୍କୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ତୃପ୍ତ କଲେ।
ତତସ୍ତଦଂଭସା ସିକ୍ତେଷ୍ଵସ୍ଥିଭସ୍ମସୁ ତତ୍କ୍ଷଣାତ୍
ତାପରେ, ସେଇ ଜଳରେ ତାଙ୍କ ଅସ୍ଥି ଓ ଭସ୍ମ ଭିଜିଯିବା ସହିତ, ସେଇ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ,
ଏଵଂ ସା ସାଗରାନ୍ସର୍ଵାନ୍ଦିଵଂ ନୀତ୍ଵା ମହାନ୍ଦୀ
ଏହିପରି ଭାବେ, ସେ ମହାନଦୀ ସାଗରଙ୍କ ସମସ୍ତ ପୁଅମାନେକୁ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ନେଇଗଲେ।
ସେନୋର୍ମୂର୍ଧ୍ନଶ୍ଚତୁର୍ଭେଦା ଭୂତ୍ଵା ଯାତା ଚତୁର୍ଦ୍ଦିଶମ୍
ସେନାଙ୍କ ମୁଣ୍ଡରୁ ଚାରି ଶାଖାରେ ବିଭକ୍ତ ହୋଇ, ଚାରି ଦିଗକୁ ବହିଗଲେ।
ସୀତା ଚାଲକନନ୍ଦା ଚ ସୁଚକ୍ଷୁର୍ଭଦ୍ରଵତ୍ଯପି
ସୀତା, ଅଳକାନନ୍ଦା, ସୁଚକ୍ଷୁ ଓ ଭଦ୍ରବତୀ ମଧ୍ୟ ତାହାରେ ଅଛନ୍ତି।
ଗଙ୍ଗାଂଭସା ପୁନଃ ପୂର୍ଣାଶ୍ଚତ୍ଵାରୋ ଽମ୍ବୁଧଯୋ ଽଭଵନ୍
ଗଙ୍ଗାର ଜଳରେ, ଚାରିଟି ସମୁଦ୍ର ପୁନିଥରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଗଲେ।
ଅନ୍ତର୍ହିତାଭଵନ୍ଦେଶା ବହଵସ୍ତତ୍ସମୀପଗାଃ
ତାଙ୍କ ସମୀପରେ ଥିବା ଅନେକ ଦେଶ ଗୋଟେ ଅଦୃଶ୍ୟ ଅବସ୍ଥାକୁ ପହଞ୍ଚିଗଲେ।
ଇତସ୍ତତଃ ପ୍ରଯାତାଶ୍ଚ ଜନାସ୍ତନ୍ନିଲଯା ନୃପ
ହେ ରାଜା, ସେଠାରେ ବସୁଥିବା ଲୋକମାନେ ଏଠିଓଠି ଦିଗରେ ଚାଲିଗଲେ।
ଅର୍ମଵୋପାତ୍ତଵର୍ତ୍ତିତ୍ଵାତ୍ସମୁଦ୍ରେ ଽତର୍ଦ୍ଧିମାଗମତ୍
ଏକ ନାଉ ନେଇ, ସେ ସମୁଦ୍ରର ମଧ୍ୟଭାଗକୁ ପହଞ୍ଚିଗଲା।
ସହ୍ଯାଦ୍ରେର୍ଭୃଗୁଶାର୍ଦୂଲଂ ଦ୍ରଷ୍ଟୁକାମା ଯଯୁର୍ନୃପ
ହେ ରାଜା, ସହ୍ୟା ପାହାଡ଼ରେ ଭୃଗୁମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଜଣେକୁ ଦେଖିବାକୁ ଚାହିଁ, ସେମାନେ ଯାତ୍ରା କଲେ।
ଯଯୁର୍ଦିଦୃକ୍ଷଵୋ ରାମଂ ମହେନ୍ଦ୍ରମଚଲଂ ପ୍ରତି
ରାମଙ୍କୁ ଦେଖିବା ଇଚ୍ଛାରେ, ସେମାନେ ମହେନ୍ଦ୍ର ପାହାଡ଼ ଦିଗରେ ଯାତ୍ରା କଲେ।
ଆସେଦୁରଚଲଶ୍ରେଷ୍ଠଂ କ୍ରମେଣ ମୁନିପୁଙ୍ଗଵାଃ
କ୍ରମେ କ୍ରମେ, ମହାନ ଋଷିମାନେ ପାହାଡ଼ମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠଟିକୁ ଆସିପହଞ୍ଚିଲେ।
ପ୍ରଶାନ୍ତକ୍ରୂରସତ୍ତ୍ଵାଢ୍ଯଂ ଶୁଭଂ ମଧ୍ଯେ ତପୋଵନମ୍
ମଧ୍ୟଭାଗରେ ସେମାନେ ଏକ ସୁନ୍ଦର ତପୋବନ ଦେଖିଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ଶାନ୍ତ ଓ ମୃଦୁ ପ୍ରାଣୀମାନେ ଅଧିକ ସଂଖ୍ୟାରେ ଥିଲେ।
ସ୍ନିଗ୍ଧଚ୍ଛାଯମନୌପମ୍ଯଂ ସ୍ଵାମୋଦିସୁଖମାରୁତମ୍
ସେଠିରେ ନରମ ଓ ଅଦ୍ୱିତୀୟ ଛାୟା ଥିଲା, ଏବଂ ନିଜ ଗନ୍ଧରେ ମଧୁର ପବନ ବହୁଥିଲା।
ଵିଵିଶୁର୍ତ୍ଦୃଷ୍ଟମନସୋ ଯଥାଵୃଦ୍ଧପୁରସ୍ସରମ୍
ଦେଖିବା ଇଚ୍ଛାରେ ମନ ଲଗାଇ, ବଡ଼ମାନେ ଆଗରେ ଥିବା ଅନୁସାରେ ସେମାନେ ଭିତରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ।
ଶିଷ୍ଯୈଃ ପରିଵୃତଂ ଶାନ୍ତଂ ଦଦୃଶୁସ୍ତେ ତପୋଧନାଃ
ସେଠିରେ ତପସ୍ୱୀମାନେ ଶାନ୍ତ ଋଷିଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ଶିଷ୍ୟମାନେ ଦ୍ୱାରା ଘିରିଥିବା ଦେଖିଲେ।
ତଦ୍ଦୋଷଶାନ୍ତ୍ଯୈ ତପସି ପ୍ରଵୃତ୍ତମିଵ୍ ଦେହିନମ୍
ସେ ଦେହୀର ଦୋଷ ଶାନ୍ତି ପାଇଁ ତପସ୍ୟାରେ ଲିନ ଥିବା ଭଳି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ।
ଵଵନ୍ଦିରେ ମହାମୌନଂ ଭକ୍ତିପ୍ରଣତକନ୍ଧରାଃ
ଭକ୍ତି ଭାବରେ ଏବଂ ନମ୍ର ମୁଣ୍ଡ ନିମାଇ, ସେମାନେ ମହାମୌନୀଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କଲେ।
ଅର୍ଘପାଦ୍ଯାଦିଭିଃ ସମ୍ଯକ୍ପୂଜଯାମାସ ସାଦରମ୍
ପାଦ ପ୍ରକ୍ଷାଳନ ପାଇଁ ଜଳ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଉପଚାର ଦ୍ୱାରା, ସେମାନେ ଆଦର ସହିତ ତାଙ୍କୁ ପୂଜା କଲେ।
ଉଵାଚ ଭୃଗୁଶାର୍ଦୂଲଃ ସ୍ମିତପୂର୍ଵମିଦଂ ଵଚଃ
ଭୃଗୁମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଜଣେ ହସି ହସି ଏହି କଥା କହିଲେ।
କରଣୀଯଂ କିମସ୍ମାଭିର୍ଵଦଧ୍ଵମଵିଚାରିତମ୍
ଆମେ କଣ କରିବା ଉଚିତ, ନିଶ୍ଚିନ୍ତ ଭାବରେ କହିବେ।