ଇନ୍ଧନୀଭୂତଦେହାସ୍ତେ ପୁତ୍ରାଃ ସଂକ୍ଷଯମାଗତାଃ
ତୁମର ପୁଅମାନେ, ଯାହାଙ୍କ ଦେହ ଆଗୁନିର ଇନ୍ଧନ ହେଇଗଲା, ସେମାନେ ଏବେ ଶେଷ ହୋଇଯାଇଛନ୍ତି।
ଯତସ୍ତେ ତେନ ରାଜେନ୍ଦ୍ର ନ ଶୋକଂ କର୍ତୁମର୍ହସି
ସେହିପାଇଁ, ରାଜା, ତୁମେ ଏହି ଦୁଃଖରେ ଭାଙ୍ଗିପଡିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ନଷ୍ଟଂ ମୃତମତୀତଂ ଚ ନାନୁଶୋଚନ୍ତି ପଣ୍ଡିତାଃ
ବୁଦ୍ଧିମାନ୍ ଲୋକେ ହରାଇଯାଇଥିବା, ମରିଯାଇଥିବା କିମ୍ବା ଗତକାଳର କଥାକୁ ନେଇ ଦୁଃଖ କରନ୍ତି ନାହିଁ।
ତୁରଗାନଯନାର୍ଥାଯ ନିଯୁଙ୍କ୍ଷ୍ଵ ନୃପସତ୍ତମ
ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରାଜା, ଘୋଡ଼ା ଆଣିବାକୁ ଆଦେଶ ଦିଅ।
କ୍ଷଣେନ ପଶ୍ଯତାଂ ତେଷାଂ ନାରଦୋ ଽନ୍ତର୍ଦଧେ ମୁନିଃ
ସେମାନେ ଦେଖୁଥିବା ବେଳେ, ମୁନି ନାରଦ ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ଅଦୃଶ୍ୟ ହୋଇଗଲେ।
ଦୁଃଖଶୋକପରାତାତ୍ମା ଦଧ୍ଯୌ ଚିରମୁଦାରଧୀଃ
ଦୁଃଖ ଓ ଶୋକରେ ଭାସିଯାଇଥିବା ତାଙ୍କ ମନ, ସେ ଉଦାର ଚିନ୍ତକ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଧରି ଭାବିଲେ।
ଵସିଷ୍ଠଃ ପ୍ରାହ ରାଜାନଂ ସାଂତ୍ଵଯନ୍ଦେଶକାଲଵିତ୍
ଯଥାସମୟ ଓ ସ୍ଥାନ ଜାଣିଥିବା ବସିଷ୍ଠ ରାଜାଙ୍କୁ ସାନ୍ତ୍ବନା ଦେଇ କହିଲେ।
ଲଭତେ ହୃଦି ଚେଚ୍ଛୋକଃ ପ୍ରାପ୍ତଂ ଧୀର ତଯା ଫଲମ୍
ଯଦି ହୃଦୟରେ ଶୋକ ଆସେ, ଧୈର୍ୟଶୀଳ ଲୋକ ତାହାର ଫଳ ଭୋଗିଥାଏ।
ମନ୍ଵାନୋ ଽନନ୍ତରଂ କୃତ୍ଯଂ କର୍ତୁମର୍ହସ୍ଯସଂଶଯମ୍
ପରବର୍ତ୍ତୀ କାମ ବିଷୟରେ ଭାବି, ନିଷ୍କନ୍ଧା ଭାବରେ କାମ କରିବା ଉଚିତ୍।
ଧୃତିଂ ସତ୍ତ୍ଵଂ ସମାଲଂବ୍ଯ ତଥେତି ପ୍ରତ୍ଯଭାଷତ
ଧୈର୍ୟ ଓ ସାହସ ଉପରେ ଭରସା ରଖି, ସେ କହିଲେ, 'ଏହିପରି ହେଉ।'
ବ୍ରହ୍ମକ୍ଷତ୍ତ୍ରସଭାମଧ୍ଯେ ଶନୈରିଦମଭାଷତ
ବ୍ରାହ୍ମଣ ଓ କ୍ଷତ୍ରିୟମାନଙ୍କ ସଭା ମଧ୍ୟରେ, ସେ ଶାନ୍ତ ଭାବରେ ଏହି କଥା କହିଲେ।
ପତିତାଃ ପାପକର୍ମାଣୋ ନିରଯେ ଶାଶ୍ଵତୀଃ ସମାଃ
ଯେମାନେ ଦୁଷ୍କର୍ମ କରିଛନ୍ତି, ସେମାନେ ଅନେକ ଯୁଗ ଧରି ନରକରେ ପଡ଼ିଛନ୍ତି।
ତ୍ଵଦାଯତ୍ତମଶେଷଂ ମେ ଶ୍ରେଯୋ ଽମୁତ୍ର ପରତ୍ର ଚ
ମୋର ସମସ୍ତ ମଙ୍ଗଳ ଏଠାରେ ଓ ପରଲୋକରେ ମଧ୍ୟ, ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ତୁମ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରେ।
ତୁରଗାନଯନାର୍ଥାଯ ଯତ୍ନେନ ମହାତାନ୍ଵିତଃ
ବଡ଼ ପ୍ରୟାସରେ, ସେ ଘୋଡ଼ା ଆଣିବା ପାଇଁ ଯାତ୍ରା କଲେ।
ଆଦାଯ ତୁରଗଂ ଵତ୍ସ ଶୀଘ୍ରମାଗନ୍ତୁମର୍ହସି
ଘୋଡ଼ା ନେଇ, ଶିଶୁ, ତୁମେ ଶୀଘ୍ର ଫେରିଆସ।
ତଥେତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ମହାବୁଦ୍ଧିଃ ପ୍ରଯଯୌ କପିଲାନ୍ତିକମ୍
'ଏହିପରି ହେଉ' ବୋଲି କହି, ସେ ବୁଦ୍ଧିମାନ୍ କପିଳଙ୍କ ନିକଟକୁ ଚାଲିଗଲେ।
ପ୍ରଶ୍ରଯାଵନତୋ ଭୂତ୍ଵା ଶନୈରିଦମୁଵାଚ ହ
ବିନମ୍ର ଓ ଶିର ନମାଇ, ସେ ଶାନ୍ତ ଭାବରେ ଏହି କଥା କହିଲେ।
କୋପଂ ଚ ସଂହର କ୍ଷିପ୍ରଂ ଲୋକପ୍ରକ୍ଷଯକାରକମ୍
ତୁମର କ୍ରୋଧ ଶୀଘ୍ର ଦମନ କର, କାରଣ ଏହା ଜଗତର ନାଶ ଆଣେ।
ପ୍ରଶାନ୍ତିମୁପଯାହ୍ଯାଶୁଲୋକାଃ ସଂତୁ ଗତଵ୍ଯଥାଃ
ସମସ୍ତ ଜଗତ ଶାନ୍ତି ପାଉ, ଦୁଃଖ ଓ ବେଦନାରୁ ମୁକ୍ତ ହେଉ।
ଯେ ତ୍ଵତ୍କ୍ରୋଧାଗ୍ନିନିର୍ଦଗ୍ଧାସ୍ତତ୍ସଂତତିମଵେହି ମାମ୍
ତୁମ ରୋଷର ଅଗ୍ନିରେ ଯେଉଁମାନେ ପୁଡ଼ିଗଲେ, ସେମାନେ ମୋର ବଂଶଜ ବୋଲି ଜାଣ।
ସୋ ଽହଂ ତସ୍ଯ ନିଯୋଗେନ ତ୍ଵତ୍ପ୍ରସାଦାଭିକାଙ୍କ୍ଷଯା
ମୁଁ ତାଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ ଏହିପରି କାମ କରିଛି, ତୁମ ଦୟା ପାଇବାକୁ ଆଶା କରି।
ଇତି ତଦ୍ଵଚନଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଯୋଗୀନ୍ଦ୍ରପ୍ରଵରୋ ମୁନିଃ
ଏହି କଥା ଶୁଣି, ଯୋଗୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମୁନି,
ସ୍ଵାଗତଂ ଭଵତୋ ଵତ୍ସ ଦିଷ୍ଟ୍ଯା ଚ ତ୍ଵମିହାଗତଃ
"ବେଟା, ତୁମେ ଏଠାରେ ଆସିଛ, ଏହା ଭାଗ୍ୟର କଥା। ସ୍ବାଗତମ୍।"
ଅଧିକ୍ଷିପ୍ତୋ ଽସ୍ଯ ଯଜ୍ଞୋ ଽପି ପ୍ରାଗତଃ ସଂପ୍ରଵର୍ତ୍ତତାମ୍
"ଯଜ୍ଞ ଯେଉଁଥିରେ ବାଧା ଆସିଥିଲା, ସେଠାରୁ ପୁନି ଆରମ୍ଭ ହେଉ।"
ଦାସ୍ଯେ ସୁଦୁର୍ଲଭମପି ତ୍ଵଦ୍ଭକ୍ତିପରିତୋଷିତଃ
"ତୁମ ଭକ୍ତିରେ ମୁଁ ପ୍ରସନ୍ନ, ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁର୍ଲଭ ଯାହା ମଧ୍ୟ ଦେଇଦେବି।"
ପାପାନାଂ ମରଣଂ ତ୍ଵେଷାଂ ନ ଚ ଶୋଚିତୁମର୍ହସି
"ପାପୀମାନଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ନେଇ ତୁମେ ଦୁଃଖ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।"
ଵରଂ ଦଦାସି ଚେନ୍ମହ୍ଯଂ ଵରଯେ ତ୍ଵାଂ ମହାମୁନେ
"ମହାମୁନି, ଯଦି ଆପଣ ମୋତେ ବରା ଦେଉଛନ୍ତି, ମୁଁ ଆପଣଙ୍କୁ ବରା ଭାବରେ ଚୟନ କରେ।"
ତ୍ଵଦ୍ରୋଷପାଵକପ୍ଲୁଷ୍ଟାଃ ପିତରୋ ଯେ ମମାଖିଲାଃ
"ମୋ ସମସ୍ତ ପୂର୍ବଜ ଯେଉଁମାନେ ତୁମ ରୋଷର ଅଗ୍ନିରେ ପୁଡ଼ିଗଲେ—"
ବ୍ରହ୍ମଦଣ୍ଡହତାନାଂ ତୁ ନ ହି ପିଣ୍ଡୋଦକକ୍ରିଯାଃ
"ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଶାପରେ ଯେଉଁମାନେ ନଷ୍ଟ ହେଲେ, ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ପିଣ୍ଡ ଓ ଜଳ ଦେବା ନିୟମ ନାହିଁ।"
ଵିଦ୍ଯତେ ପିତୃସାଲୋକ୍ଯଂ ନ ଖଲୁ ଶ୍ରୁତିଚୋଦିତମ୍
"ଶାସ୍ତ୍ର ଅନୁସାରେ ସେମାନେ ପିତୃଲୋକ ପାଇବେ ନାହାନ୍ତି।"