ସୃଷ୍ଟ୍ଵାସୌ ଭଗଵାନ୍ଦେଵଃ ପର୍ଜନ୍ଯମିତିଵିଶ୍ରୁତମ୍
ଏହି ସବୁ ସୃଷ୍ଟି କରି, ପରିଚିତ ପର୍ଜନ୍ୟ ନାମକ ଭଗବାନ୍ ଦେବତା ହେଲେ।
ଉଚ୍ଚାଵଚାନି ଭୂତାନି ଗାତ୍ରେଭ୍ଯସ୍ତସ୍ଯ ଜଜ୍ଞିରେ
ତାଙ୍କର ଅଙ୍ଗଗୁଡ଼ିକୁ ଥିରୁ ଉଚ୍ଚ ଓ ନିମ୍ନ, ବିଭିନ୍ନ ଆକାରର ଜୀବମାନେ ଜନ୍ମ ନେଲେ।
ସୃଷ୍ଟ୍ଵା ଚତୁଷ୍ଟଯଂ ପୂର୍ଵଂ ଦେଵର୍ଷିପିତୃମାନଵାନ୍
ପ୍ରଥମେ ସେ ଚାରି ପ୍ରକାର: ଦେବତା, ଋଷି, ପିତୃ ଓ ମନୁଷ୍ୟଙ୍କୁ ସୃଷ୍ଟି କଲେ।
ସୃଷ୍ଟ୍ଵା ଯକ୍ଷପିଶାଚାଂଶ୍ଚ ଗନ୍ଧର୍ଵପ୍ସରସସ୍ତଦା
ତାପରେ ସେ ଯକ୍ଷ, ପିଶାଚ, ଗନ୍ଧର୍ବ ଓ ଅପ୍ସରାମାନେକୁ ସୃଷ୍ଟି କଲେ।
ଅଵ୍ଯଯଂ ଚ ଵ୍ଯଯଂ ଚୈଵ ଦ୍ଵଯଂ ସ୍ଥାଵରଜଙ୍ଗମମ୍
ସେ ଅବିନାଶୀ ଓ ବିନାଶୀ, ଦୁଇ ପ୍ରକାର: ଚଳନଶୀଳ ଓ ଅଚଳ ପ୍ରାଣୀମାନେକୁ ସୃଷ୍ଟି କଲେ।
ତାନ୍ଯେଵ ପ୍ରତିପଦ୍ଯନ୍ତେ ସୃଜ୍ଯମାନାଃ ପୁନଃପୁନଃ
ଏହି ସବୁ ପ୍ରାଣୀ ପୁନିପୁନି ସୃଷ୍ଟି ହେଇ, ସେହି ଆକାରକୁ ଫେରିଯାନ୍ତି।
ତଦ୍ଭାଵିତାଃ ପ୍ରପଦ୍ଯନ୍ତେ ତସ୍ମାତ୍ତତ୍ତସ୍ଯ ରୋଚତେ
ସେହି ସ୍ୱଭାବରେ ଥିଲେ, ସେମାନେ ତାହାକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି; ଏହିକାରଣରୁ ତାହା ସେମାନେ ପସନ୍ଦ କରନ୍ତି।
ଵିନିଯୋଗଂ ଚ ଭୂତାନାଂ ଧାତୈଵ ଵ୍ଯଦଧାତ୍ସ୍ଵଯମ୍
ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ନିଜେ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟ ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କଲେ।
ଦୈଵମିତ୍ଯପରେ ଵିପ୍ରାଃ ସ୍ଵଭାଵଂ ଭୂତଚିନ୍ତକାଃ
କିଛି ବୁଦ୍ଧିମାନ ଲୋକ ଏହାକୁ ଦିବ୍ୟ କହନ୍ତି; ଆଉ କିଛି ଯେଉଁମାନେ ପ୍ରାଣୀମାନେ ବିଷୟରେ ଚିନ୍ତା କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଏହାକୁ ସ୍ୱଭାବ କହନ୍ତି।
ନ ଚୈଵ ତୁ ପୃଥଗ୍ଭାଵମଧିକେନ ତତୋ ଵିଦୁଃ
କିନ୍ତୁ ସେମାନେ ଏହାଠାରୁ ଅଲଗା କିଛି ଅସ୍ତିତ୍ୱ ଜାଣିନାହାନ୍ତି।
ସ୍ଵକର୍ମଵିଷଯଂ ବ୍ରୂଯୁଃ ସତ୍ତ୍ଵସ୍ଥାଃ ସମଦର୍ଶିନଃ
ଯେଉଁମାନେ ଗୁଣୀ ଓ ସମଦୃଷ୍ଟି ଅଛନ୍ତି, ସେମାନେ ନିଜର କର୍ମ ଅଞ୍ଚଳକୁ ମାତ୍ର କହନ୍ତି।
ଵେଦଶବ୍ଦେଭ୍ଯ ଏଵାଦୌ ନିର୍ମମେ ସ ମହେଶ୍ଵରଃ
ଆରମ୍ଭରେ, ମହାଦେବ ନିଜେ ବେଦର ଶବ୍ଦରୁ ସୃଷ୍ଟି କଲେ।
ଶର୍ଵର୍ଯନ୍ତେ ପ୍ରସୂତାନାଂ ପୁନସ୍ତେଭ୍ଯୋ ଦଧାତ୍ଯଜଃ
ରାତି ଶେଷରେ, ଅଜ ତାଙ୍କୁ ପୁଣିଥରେ ତାଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟ ଦେଇଥାନ୍ତି।
ପଞ୍ଚ କର୍ତୄନ୍ ହି ସ ତଦା ମନସା ଵ୍ଯସୃଜତ୍ପ୍ରଭୁଃ
ତାପରେ, ପ୍ରଭୁ ନିଜ ମନରେ ପାଞ୍ଚଟି ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତାଙ୍କୁ ଉତ୍ପନ୍ନ କଲେ।
ଔଷଧୀଃ ପ୍ରତିସଂଧତ୍ତେ ରୁଦ୍ରଃ କ୍ଷୀଣଃ ପୁନଃ ପୁନଃ
ରୁଦ୍ର ଯେତେବେଳେ କ୍ଷୀଣ ହୁଅନ୍ତି, ସେ ପୁନିପୁନି ଔଷଧିଗୁଡ଼ିକୁ ପୁନଃ ସ୍ଥାପନ କରନ୍ତି।
ତ୍ରିଭିରେଵ କପାଲୈସ୍ତୁ ତ୍ର୍ଯଂବକୈରୋଷଧୀକ୍ଷଯେ
ତିନିଟି କପାଳ ଦ୍ୱାରା, ତ୍ରୟମ୍ବକ ଔଷଧି ନଷ୍ଟ ହେଲେ ସେଗୁଡ଼ିକୁ ପୁନଃ ଉଦ୍ଭବ କରନ୍ତି।
ଗାଯତ୍ରୀଂ ଚୈଵ ତ୍ରିଷ୍ଟୁପ୍ ଚ ଜଗତୀ ଚୈଵ ତାଃ ସ୍ମୃତାଃ
ଏହିମାନେ ଗାୟତ୍ରୀ, ତ୍ରିଷ୍ଟୁପ୍ ଓ ଜଗତୀ ଛନ୍ଦ ଭାବେ ପରିଚିତ।
ତାଭିରେକତ୍ଵଭୂତା ଭିସ୍ତ୍ରିଵିଧାଭିଃ ସ୍ଵଵୀର୍ଯତଃ
ଏହି ତିନି ପ୍ରକାର ରୂପ ଏକତ୍ୱ ହୋଇ, ନିଜ ଶକ୍ତିରେ ସେ କାର୍ଯ୍ୟ କରନ୍ତି।
ତ୍ର୍ଯଂବକଃ ସ ପୁରୋଡାଶସ୍ତେନେହ ତ୍ର୍ଯଂବକଃସ୍ମୃତଃ
ତ୍ରୟମ୍ବକ ହେଉଛନ୍ତି ସେଇ ପୁରୋଡ଼ାଶ, ଏହିଠାରେ ସେ ତ୍ରୟମ୍ବକ ଭାବେ ପରିଚିତ।
ଆକୃତିଃ ସୁରୁଚେ ରୂପଂ ରୁଚିଃ ଶ୍ରଦ୍ଧାକରଃ ସ୍ମୃତଃ
ଆକୃତି ଅର୍ଥ ରୂପ, ସୁରୁଚି ଅର୍ଥ ସୌନ୍ଦର୍ୟ, ରୁଚି ଅର୍ଥ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତା; ସେ ଶ୍ରଦ୍ଧା ଦେବା ପାଇଁ ପରିଚିତ।
ଅଥାସ୍ଯ ସୃଜତଃ ସର୍ଗଂ ପ୍ରଜାନାଂ ପରିଵୃଦ୍ଧଯେ
ତାପରେ, ସେ ସୃଷ୍ଟି କରୁଥିବାବେଳେ, ପ୍ରଜାମାନଙ୍କର ବୃଦ୍ଧି ପାଇଁ,
ତତଃ ସ ଵିଦଧେ ବୁଦ୍ଧିମର୍ଥନିଶ୍ଚଯଗା ମିନୀମ୍
ସେ ପରେ ବୁଦ୍ଧିକୁ ଉତ୍ପନ୍ନ କଲେ, ଯାହା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରିବାକୁ ସାହାଯ୍ୟ କରେ।
ରଜଃ ସତ୍ତ୍ଵଂ ପରିତ୍ଯଜ୍ଯ ଵର୍ତମାନାଂ ସ୍ଵକର୍ମତଃ
ସେ ରଜ ଓ ସତ୍ତ୍ୱକୁ ଛାଡ଼ି, ନିଜ କର୍ମ ଅନୁଯାୟୀ ବର୍ତ୍ତମାନରେ କାର୍ଯ୍ୟ କଲେ।
ତମଶ୍ଚ ଵ୍ଯନୁଦତ୍ପଶ୍ଚାଦ୍ ରଜସାତୁ ସମାଵୃଣୋତ୍
ପରେ, ସେ ଅନ୍ଧକାରକୁ ଦୂର କଲେ ଏବଂ ରଜସ୍ରେ ଆତ୍ମାକୁ ଆବୃତ କଲେ।
ଅଧର୍ମାଚରଣା ତ୍ତସ୍ଯ ହିଂସା ଶୋକୋ ଵ୍ଯଜାଯତ
ତାଙ୍କର ଅଧର୍ମ କାର୍ଯ୍ୟରୁ ହିଂସା ଓ ଶୋକ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା।
ତତଃ ସ ଭଗଵାନାସୀତ୍ ପ୍ରୀତଶ୍ଚୈତଂ ହି ଶିଶ୍ରିଯେ
ତାପରେ ସେ ଭଗବାନ୍ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କୁ ନିଜର ଭାବେ ଗ୍ରହଣ କଲେ।
ନାରୀ ପରମକଲ୍ଯାଣୀ ସର୍ଵଭୂତମନୋହରା
ସେ ଜଣେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସୌନ୍ଦର୍ୟର ନାରୀ, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କୁ ଆକର୍ଷିତ କରନ୍ତି।
ଶତରୂପେତି ସା ପ୍ରୋକ୍ତା ସା ପ୍ରୋକ୍ତୈଵ ପୁନଃ ପୁନଃ
ସେ ଶତରୂପା ଭାବେ ପରିଚିତ, ପୁନିପୁନି ଏହି ନାମରେ ଡାକାଯାଏ।
ପ୍ରକ୍ରିଯାଯାଂ ଯଥା ତୁଭ୍ଯଂ ତ୍ରେତାମଧ୍ଯେ ମହାତ୍ମନଃ
ଯେପରି ତ୍ରେତାଯୁଗ ମଧ୍ୟରେ ତୁମ ପାଇଁ କରାଯାଇଥିଲା, ସେପରି ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ,
ତତୋ ଽନ୍ଯାନ୍ମାନସାନ୍ପୁତ୍ରାନାତ୍ମନଃ ସଦୃଶୋ ଽସୃଜତ
ତାପରେ ସେ ନିଜ ପରି ଅନ୍ୟ ମନସ୍ପୁତ୍ରମାନେ ସୃଷ୍ଟି କଲେ।