ପୃଥିଵୀଭୂଭୁଜା ତେନ ପୂର୍ଵମେଵ ଵିନିର୍ଜିତା
ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୂର୍ବରୁ ଭୂମିର ସମସ୍ତ ରାଜାମାନେ ଜିତି ନିଆଯାଇଥିଲେ।
ତତସ୍ତେ ରାଜତନଯା ନିସ୍ତୋଯେ ଲଵଣାଂବୁଧୌ
ତାପରେ, ରାଜାଙ୍କ ପୁଅମାନେ ସମୁଦ୍ରର ଅପାର କୂଳରେ ପହଞ୍ଚିଲେ।
ଭୂତଲେ ଵିଵିଶୁର୍ହୃଷ୍ଟାଃ ପରିଵାର୍ଯ ତୁରଙ୍ଗମମ୍
ସେମାନେ ଖୁସି ହୋଇ, ଘୋଡ଼ାକୁ ଘେରି, ଭୂମି ଭିତରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ।
ଇତି ଶ୍ରୀବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡେ ମହାପୁରାଣେ ଵାଯୁପ୍ରୋକ୍ତେ ମଧ୍ଯମଭାଗେ ତୃତୀଯ ଉଵୋଦ୍ଧାତପାଦେ ସଗରଵରିତେ ଽଶ୍ଵମୋଚନଂ ନାମ ଦ୍ଵିପଞ୍ଚାଶତ୍ତମୋ ଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏଭଳି, ପବିତ୍ର ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡ ମହାପୁରାଣରେ, ବାୟୁଙ୍କ କଥାନୁସାରେ, ମଧ୍ୟଭାଗର ତୃତୀୟ ଉବୋଦ୍ଧାତ ପାଦରେ, ସଗରଙ୍କ କଥାରେ, 'ଅଶ୍ୱମୋଚନ' ନାମକ ବାଉନ୍ଚାଶିତମ ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ ହେଲା।
ଜହାରଂ ତୁରଗଂ ଵାଯୁସ୍ତତ୍କ୍ଷଣେନ ରସାତଲମ୍
ଏହି ସମୟରେ ବାୟୁ ଘୋଡ଼ାକୁ ଧରି, ସେହି ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ତାହାକୁ ପାତାଳକୁ ନେଇଗଲେ।
ଅନଯତ୍ତତ୍ପଥା ରାଜନ୍କପିଲସ୍ଯାନ୍ତିକଂ ମୁନେଃ
ସେ ଘୋଡ଼ାକୁ ଏହି ପଥରେ ନେଇ, ରାଜା, କପିଳ ମୁନିଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ପହଞ୍ଚାଇଲେ।
ପରୀତ୍ଯ ଵସୁଧାଂ ସର୍ଵାଂ ପ୍ରମାର୍ଗନ୍ତସ୍ତୁରଗମମ୍
ସମସ୍ତ ଭୂମି ଘୁଞ୍ଚି, ଘୋଡ଼ାକୁ ଖୋଜିବାକୁ ଲାଗିଲେ।
ଅପଶ୍ଯନ୍ତୋ ଯଜ୍ଞପଶୁଂ ଦୁଃଖଂ ମହଦଵାପ୍ନୁଵନ୍
ଯଜ୍ଞର ପଶୁ ମିଳିଲା ନାହିଁ, ଏହି ଦୁଃଖରେ ସେମାନେ ବହୁତ କଷ୍ଟ ଅନୁଭବ କଲେ।
ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ପ୍ରଣମ୍ଯ ପିତରଂ ତସ୍ମୈ ସର୍ଵଂ ନ୍ଯଵେଦଯନ୍
ବାପାଙ୍କୁ ଦେଖି, ପ୍ରଣାମ କରି, ସମସ୍ତ କଥା ତାଙ୍କୁ କହିଦେଲେ।
ରକ୍ଷ୍ଯମାଣୋ ଽପି ପଶ୍ଯଦ୍ଭିଃ କେନାପି ତୁରଗୋ ହୃତଃ
ଘୋଡ଼ାକୁ ରକ୍ଷା କରାଯାଉଥିଲା, ଦେଖିଥିବା ସତ୍ତ୍ୱେ ମଧ୍ୟ କେହି ତାହାକୁ ନେଇଯାଇଥିଲେ।
ପ୍ରଯାସ୍ଯଧ୍ଵମଧର୍ମିଷ୍ଠାଃ ସର୍ଵେ ଽନାଵୃତ୍ତଯେ ପୁନଃ
ସେ କହିଲେ, 'ତୁମେ ସମସ୍ତେ ଅଧର୍ମୀ, ପୁଣି ଫେରିବା ନାହିଁ, ଏଠାରୁ ଚାଲିଯାଅ।'
ତୁରଗେଣ ଵିନା ସତ୍ଯଂ ନେହାଗ ମନମସ୍ତି ଵଃ
'ଘୋଡ଼ା ଛାଡ଼ି, ଏଠାକୁ ଫେରିବା କେବେ ହେବ ନାହିଁ।'
ଊଚୁର୍ନ ଦୃଶ୍ଯତେ ଽଦ୍ଯାପି ତୁରଗଃ କିଂ ପ୍ରକୁମହ
ସେମାନେ କହିଲେ, 'ଘୋଡ଼ା ଏଯାଁ ଆଜି ମଧ୍ୟ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଲା ନାହିଁ; ଏବେ କଣ କରିବା?'
ନ ଚାପି ଦୃଶ୍ଯତେ ଵାଜୀ ତଦ୍ଵାର୍ତ୍ତାପି ନ କୁତ୍ରଚିତ୍
ଘୋଡ଼ା ଦେଖାଯାଉନାହିଁ, ତାହାର କୌଣସି ସମ୍ବାଦ ମଧ୍ୟ କେଉଁଠି ମିଳୁନାହିଁ।
ଵିଭଜ୍ଯ ରଵାତ୍ଵା ପାତାଲଂ ଵିଵିଶାମ ତୁରଙ୍ଗମମ୍
'ଭୂମିକୁ ଭାଗ କରି, ଆମେ ଘୋଡ଼ା ପାଇଁ ପାତାଳକୁ ପ୍ରବେଶ କରିବା।'
ନିଚଖ୍ନୁର୍ଭୂମିମଂବୋଧେସ୍ତଟା ଦାରଭ୍ଯ ସର୍ଵତଃ
ସେମାନେ ସମୁଦ୍ର କୂଳରୁ ଚାରିପଟେ ଭୂମି ଖୋଦିବାକୁ ଲାଗିଲେ।
ଚୁକ୍ରୁଶୁଶ୍ଚାପି ଭୂତାନି ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ତେଷାଂ ଵିଚେଷ୍ଟିତମ୍
ସେମାନଙ୍କର ଅସ୍ଥିରତା ଦେଖି ଭୂତପ୍ରେତମାନେ ଚିତ୍କାର କଲେ।
ଭୂମେର୍ଯୋଜନସାହସ୍ରଂ ଯୋଜଯାମାସୁରଂବୁଧୌ
ସେମାନେ ଭୂମିର ହଜାର ଯୋଜନା ଅଂଶ ସମୁଦ୍ରରେ ଯୋଗାଇଦେଲେ।
ଚରନ୍ତମଶ୍ଵଂ ପାତାଲେ ଦଦୃଶୁର୍ନୃପନନ୍ଦନାଃ
ରାଜପୁତ୍ରମାନେ ପାତାଳରେ ଘୋଡ଼ାକୁ ଘୁରୁଚିବା ଦେଖିଲେ।
ସଂତୋଷାଜ୍ଜହସୁଃ କେଚିନ୍ନନୃତୁଶ୍ଚ ମୁଦାନ୍ଵିତାଃ
କିଛି ଲୋକ ଆନନ୍ଦରେ ହସିଲେ, ଅନ୍ୟେମାନେ ଖୁସିରେ ନାଚିଲେ।
ଵୃଦ୍ଧଂ ପଦ୍ମାସନାସୀନଂ ନାସାଗ୍ରନ୍ଯସ୍ତଲୋଚନମ୍
ଏକ ବୃଦ୍ଧ ଲୋକ ଏକ ପଦ୍ମାସନରେ ବସିଥିଲେ, ତାଙ୍କର ଦୃଷ୍ଟି ନାକର ଟିପରେ ଅଟକିଥିଲା।
ସ୍ଵତେଜସାଭିସରତା ପରିବୂର୍ଣେନ ସର୍ଵତଃ
ସେ ନିଜ ତେଜରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଚାରିପାଖରୁ ଘିରିଥିଲେ।
ସ୍ଵାନ୍ତପ୍ରକାଶିତାଶେଷଵିଜ୍ଞାନମଯଵିଗ୍ରହମ୍
ତାଙ୍କର ଦେହ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଜ୍ଞାନରେ ଗଠିତ, ତାଙ୍କର ଭିତର ଆଲୋକରେ ସବୁକିଛି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହେଉଥିଲା।
ଆରୂଢଯୋଗଂ ଵିଧିଵଦ୍ଧ୍ଯେଯସଂଲୀନମାନସମ୍
ସେ ଯୋଗରେ ଅଭିଯୁକ୍ତ, ତାଙ୍କର ମନ ଧ୍ୟାନରେ ସଠିକ୍ ଭାବେ ଲୀନ ହୋଇଥିଲା।
ଵିଲୋକ୍ଯ ତତ୍ର ତିଷ୍ଠନ୍ତଂ ଵିମୃଶନ୍ତଃ ପରସ୍ପରମ୍
ସେଠାରେ ସେଉଁଠି ଦଣ୍ଡାୟମାନ ଦେଖି ସେମାନେ ପରସ୍ପରେ ଆଲୋଚନା କଲେ।
ତତୋ ଽଯମଶ୍ଵହର୍ତ୍ତେତି ସାଗରା କାଲଚୋଦିତାଃ
ତାପରେ ସମୁଦ୍ରବାସୀମାନେ କାଳର ପ୍ରେରଣାରେ କହିଲେ, 'ଏହିଏ ଘୋଡ଼ା ଚୋର।'
ତତସ୍ତଂ ପରିଵାର୍ଯୋଚୁଶ୍ଵୋରୋ ଽଯଂ ନାତ୍ର ସଂଶଯଃ
ତାପରେ ସେମାନେ ତାଙ୍କୁ ଘେରି ରଖି କହିଲେ, 'ଏହିଏ ଚୋର, ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।'
ତଂ ପ୍ରାକୃତଵଦାସୀନଂ ତେ ସର୍ଵେ ହତଵୁଦ୍ଧଯଃ
ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ଅବିବେକୀ ହୋଇ, ତାଙ୍କୁ ସାଧାରଣ ଲୋକ ଭଳି ବସିଥିବା ଦେଖିଲେ।
ତତୋ ମୁନିରଦୀନାତ୍ମା ଧ୍ଯାନଭଙ୍ଗପ୍ରଧର୍ଷିତଃ
ତାପରେ ମୁନି, ଅଦୁଃଖୀ ହୃଦୟରେ, ଧ୍ୟାନ ଭଙ୍ଗର ଆଘାତ ପାଇଲେ।
ପ୍ରଚଚାଲ ଦୁରାଧର୍ଷୋ ଧର୍ଷିତସ୍ତୈର୍ ଦୁରାତ୍ମଭିଃ
ସେ ଦୁର୍ଜୟ ମୁନି, ସେଇ ଦୁଷ୍ଟମନ୍ତିମାନେ ଦ୍ୱାରା ଅସ୍ଥିର ହୋଇ କମ୍ପିଗଲେ।