ମମ କ୍ରୋଧାଗ୍ନି ଵିପ୍ଲୁଷ୍ଟାଃ ସାଗରାଃ ପାପଚେତସଃ
ମୋର କ୍ରୋଧର ଅଗ୍ନିରେ, ଅପବିତ୍ର ମନ ଥିବା ସାଗରମାନେ ଦହିଯାଇଛନ୍ତି।
ତସ୍ମାଦ୍ଗତଜ୍ଵରା ଦେଵା ଲୋକାଶ୍ଚୈଵାକୁତୋଭଯାଃ
ସେଥିପାଇଁ, ଦେବତାମାନେ ଓ ଏହି ଲୋକମାନେ ଦୁଃଖ ଓ ଭୟରୁ ମୁକ୍ତ ହେଉ।
ତଦ୍ଯୂଯଂ ନିର୍ଭଯା ଭୂତ୍ଵା ଵ୍ରଜଧ୍ଵଂ ସ୍ଵାଂ ପୁରୀଂ ପ୍ରତି
ଏବେ ସମସ୍ତେ ଭୟହୀନ ହୋଇ, ନିଜ ନଗରକୁ ଫେରିଯାଅ।
କପିଲେନୈଵମୁକ୍ତାସ୍ତେ ଦେଵାଃ ସର୍ଵେ ସଵାସଵାଃ
କପିଳଙ୍କ ଏପରି କହିବା ପରେ, ଇନ୍ଦ୍ର ସହ ସମସ୍ତ ଦେବତା ଚାଲିଗଲେ।
ଏତସ୍ମିନ୍ନନ୍ତରେ ରାଜା ସଗରଃ ପୃଥିଵୀପତିଃ
ଏହି ମଧ୍ୟରେ, ପୃଥିବୀର ରାଜା ସଗର ଥିଲେ,
ଆହୃତ୍ଯ ସର୍ଵସଂଭାରାନ୍ଵସିଷ୍ଠାନୁମତେ ତଦା
ବଶିଷ୍ଠଙ୍କ ଅନୁମତିରେ ସମସ୍ତ ଆବଶ୍ୟକ ଜିନିଷ ଏକଠା କରି,
ଦୀକ୍ଷାଂ ପ୍ରଵିଷ୍ଟୋ ନୃପତିର୍ହଯସଂଚାରଣାଯ ଵୈ
ରାଜା ହୟମେଧ ଯଜ୍ଞ ପାଇଁ ଦୀକ୍ଷା ନେଲେ।
ସଂଚାରଯିତ୍ଵା ତୁରଗଂ ପରୀତ୍ଯ ପୃଥିଵୀତଲେ
ଘୋଡ଼ାକୁ ପୃଥିବୀ ଚାରିପାଖ ଘୁରାଇ ଦେଇ, ସେ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କଲେ।
ତତସ୍ତେ ପିତୁରାଦେଶାତ୍ତମାଦାଯ ତୁରଙ୍ଗମମ୍
ତାପରେ, ବାପାଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ଅନୁଯାୟୀ ସେ ଘୋଡ଼ାକୁ ଧରିଲେ।
ଵିଧିଚୋଦନଯୈଵାଶ୍ଵଃ ସ ଭୂମୌ ପରିଵର୍ତିତତଃ
ବିଧିର ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଅନୁଯାୟୀ, ସେଇ ଘୋଡ଼ାକୁ ଭୂମି ଉପରେ ଘୁଞ୍ଚାଇ ନେଇଯିବା ହେଲା।
ପୃଥିଵୀଭୂଭୁଜା ତେନ ପୂର୍ଵମେଵ ଵିନିର୍ଜିତା
ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୂର୍ବରୁ ଭୂମିର ସମସ୍ତ ରାଜାମାନେ ଜିତି ନିଆଯାଇଥିଲେ।
ତତସ୍ତେ ରାଜତନଯା ନିସ୍ତୋଯେ ଲଵଣାଂବୁଧୌ
ତାପରେ, ରାଜାଙ୍କ ପୁଅମାନେ ସମୁଦ୍ରର ଅପାର କୂଳରେ ପହଞ୍ଚିଲେ।
ଭୂତଲେ ଵିଵିଶୁର୍ହୃଷ୍ଟାଃ ପରିଵାର୍ଯ ତୁରଙ୍ଗମମ୍
ସେମାନେ ଖୁସି ହୋଇ, ଘୋଡ଼ାକୁ ଘେରି, ଭୂମି ଭିତରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ।
ଇତି ଶ୍ରୀବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡେ ମହାପୁରାଣେ ଵାଯୁପ୍ରୋକ୍ତେ ମଧ୍ଯମଭାଗେ ତୃତୀଯ ଉଵୋଦ୍ଧାତପାଦେ ସଗରଵରିତେ ଽଶ୍ଵମୋଚନଂ ନାମ ଦ୍ଵିପଞ୍ଚାଶତ୍ତମୋ ଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏଭଳି, ପବିତ୍ର ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡ ମହାପୁରାଣରେ, ବାୟୁଙ୍କ କଥାନୁସାରେ, ମଧ୍ୟଭାଗର ତୃତୀୟ ଉବୋଦ୍ଧାତ ପାଦରେ, ସଗରଙ୍କ କଥାରେ, 'ଅଶ୍ୱମୋଚନ' ନାମକ ବାଉନ୍ଚାଶିତମ ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ ହେଲା।
ଜହାରଂ ତୁରଗଂ ଵାଯୁସ୍ତତ୍କ୍ଷଣେନ ରସାତଲମ୍
ଏହି ସମୟରେ ବାୟୁ ଘୋଡ଼ାକୁ ଧରି, ସେହି ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ତାହାକୁ ପାତାଳକୁ ନେଇଗଲେ।
ଅନଯତ୍ତତ୍ପଥା ରାଜନ୍କପିଲସ୍ଯାନ୍ତିକଂ ମୁନେଃ
ସେ ଘୋଡ଼ାକୁ ଏହି ପଥରେ ନେଇ, ରାଜା, କପିଳ ମୁନିଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ପହଞ୍ଚାଇଲେ।
ପରୀତ୍ଯ ଵସୁଧାଂ ସର୍ଵାଂ ପ୍ରମାର୍ଗନ୍ତସ୍ତୁରଗମମ୍
ସମସ୍ତ ଭୂମି ଘୁଞ୍ଚି, ଘୋଡ଼ାକୁ ଖୋଜିବାକୁ ଲାଗିଲେ।
ଅପଶ୍ଯନ୍ତୋ ଯଜ୍ଞପଶୁଂ ଦୁଃଖଂ ମହଦଵାପ୍ନୁଵନ୍
ଯଜ୍ଞର ପଶୁ ମିଳିଲା ନାହିଁ, ଏହି ଦୁଃଖରେ ସେମାନେ ବହୁତ କଷ୍ଟ ଅନୁଭବ କଲେ।
ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ପ୍ରଣମ୍ଯ ପିତରଂ ତସ୍ମୈ ସର୍ଵଂ ନ୍ଯଵେଦଯନ୍
ବାପାଙ୍କୁ ଦେଖି, ପ୍ରଣାମ କରି, ସମସ୍ତ କଥା ତାଙ୍କୁ କହିଦେଲେ।
ରକ୍ଷ୍ଯମାଣୋ ଽପି ପଶ୍ଯଦ୍ଭିଃ କେନାପି ତୁରଗୋ ହୃତଃ
ଘୋଡ଼ାକୁ ରକ୍ଷା କରାଯାଉଥିଲା, ଦେଖିଥିବା ସତ୍ତ୍ୱେ ମଧ୍ୟ କେହି ତାହାକୁ ନେଇଯାଇଥିଲେ।
ପ୍ରଯାସ୍ଯଧ୍ଵମଧର୍ମିଷ୍ଠାଃ ସର୍ଵେ ଽନାଵୃତ୍ତଯେ ପୁନଃ
ସେ କହିଲେ, 'ତୁମେ ସମସ୍ତେ ଅଧର୍ମୀ, ପୁଣି ଫେରିବା ନାହିଁ, ଏଠାରୁ ଚାଲିଯାଅ।'
ତୁରଗେଣ ଵିନା ସତ୍ଯଂ ନେହାଗ ମନମସ୍ତି ଵଃ
'ଘୋଡ଼ା ଛାଡ଼ି, ଏଠାକୁ ଫେରିବା କେବେ ହେବ ନାହିଁ।'
ଊଚୁର୍ନ ଦୃଶ୍ଯତେ ଽଦ୍ଯାପି ତୁରଗଃ କିଂ ପ୍ରକୁମହ
ସେମାନେ କହିଲେ, 'ଘୋଡ଼ା ଏଯାଁ ଆଜି ମଧ୍ୟ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଲା ନାହିଁ; ଏବେ କଣ କରିବା?'
ନ ଚାପି ଦୃଶ୍ଯତେ ଵାଜୀ ତଦ୍ଵାର୍ତ୍ତାପି ନ କୁତ୍ରଚିତ୍
ଘୋଡ଼ା ଦେଖାଯାଉନାହିଁ, ତାହାର କୌଣସି ସମ୍ବାଦ ମଧ୍ୟ କେଉଁଠି ମିଳୁନାହିଁ।
ଵିଭଜ୍ଯ ରଵାତ୍ଵା ପାତାଲଂ ଵିଵିଶାମ ତୁରଙ୍ଗମମ୍
'ଭୂମିକୁ ଭାଗ କରି, ଆମେ ଘୋଡ଼ା ପାଇଁ ପାତାଳକୁ ପ୍ରବେଶ କରିବା।'
ନିଚଖ୍ନୁର୍ଭୂମିମଂବୋଧେସ୍ତଟା ଦାରଭ୍ଯ ସର୍ଵତଃ
ସେମାନେ ସମୁଦ୍ର କୂଳରୁ ଚାରିପଟେ ଭୂମି ଖୋଦିବାକୁ ଲାଗିଲେ।
ଚୁକ୍ରୁଶୁଶ୍ଚାପି ଭୂତାନି ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ତେଷାଂ ଵିଚେଷ୍ଟିତମ୍
ସେମାନଙ୍କର ଅସ୍ଥିରତା ଦେଖି ଭୂତପ୍ରେତମାନେ ଚିତ୍କାର କଲେ।
ଭୂମେର୍ଯୋଜନସାହସ୍ରଂ ଯୋଜଯାମାସୁରଂବୁଧୌ
ସେମାନେ ଭୂମିର ହଜାର ଯୋଜନା ଅଂଶ ସମୁଦ୍ରରେ ଯୋଗାଇଦେଲେ।
ଚରନ୍ତମଶ୍ଵଂ ପାତାଲେ ଦଦୃଶୁର୍ନୃପନନ୍ଦନାଃ
ରାଜପୁତ୍ରମାନେ ପାତାଳରେ ଘୋଡ଼ାକୁ ଘୁରୁଚିବା ଦେଖିଲେ।
ସଂତୋଷାଜ୍ଜହସୁଃ କେଚିନ୍ନନୃତୁଶ୍ଚ ମୁଦାନ୍ଵିତାଃ
କିଛି ଲୋକ ଆନନ୍ଦରେ ହସିଲେ, ଅନ୍ୟେମାନେ ଖୁସିରେ ନାଚିଲେ।