ଅଜାଯତ ସୁତଃ ଶ୍ରୀମାନଂଶୁମାନିତି ଵିଶ୍ରୁତଃ
ଏକ ଶ୍ରୀମାନ୍ ପୁଅଁ ଜନ୍ମ ନେଲେ, ଯାହାଙ୍କୁ ଅଂଶୁମାନ୍ ବୋଲି ପ୍ରସିଦ୍ଧ।
ପ୍ରୀଣଯାମାସ ସୁତ୍ଦୃଦଃ ସ୍ଵପିତାମହମେଵ ଚ
ସେ ନିଜ ଦୃଢତାରେ ପିତା ଓ ପିତାମହଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରିଥିଲେ।
ଆଵିଷ୍ଟୋ ନଷ୍ଟଚେଷ୍ଟୋ ଽଭୂତ୍ସ ପିଶାଚେନ କେନ ଚିତ୍
କେତେକ ପିଶାଚ ତାଙ୍କୁ ଆବିଷ୍ଟ କରି, ସମସ୍ତ କାମ ଅବରୋଧ କରିଦେଇଥିଲା।
କସ୍ଯାଚିଦ୍ଵିଷଯେ ରାଜ୍ଞଃ ପ୍ରଭୂତଧନଧାନ୍ଯଵାନ୍
କେତେକ ରାଜାଙ୍କ ଦେଶରେ, ଯେଉଁଠାରେ ଅପାର ଧନ ଓ ଧାନ୍ୟ ଥିଲା।
ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଗ୍ରହୀତୁମାରେଭେ ଵଣିଗ୍ଲୋଭଵରିପ୍ଲୁତଃ
ଦେଖିବା ପରେ, ବ୍ୟାପାରୀ ଲୋଭରେ ଭରି ଏହାକୁ ନେବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ।
କ୍ଷୁଧିତୋ ଽହଂ ଚିରାଦସ୍ମିନ୍ନିଵସନ୍ନିଧିପାଲକଃ
ମୁଁ ଏଠାରେ ବହୁଦିନ ଧନର ରକ୍ଷା କରୁଥିଲି, ଏବେ ମୁଁ ଖାଲି ଭୋକା।
କାମତଃ ପ୍ରତିଗୃହ୍ଣୀଷ୍ଵ ନିଧିମେନଂ ମମାଜ୍ଞଯା
ମୋ ଆଜ୍ଞାରେ, ତୁମେ ଇଚ୍ଛାମତେ ଏହି ଧନକୁ ନେଇପାର।
ଆଦତ୍ତ ଚ ନିଧିଂ ତଂ ତୁ ପିଶାଚେନାନୁମୋଦିତଃ
ପିଶାଚର ସମ୍ମତିରେ ସେ ଏହି ଧନକୁ ନେଇଲେ।
ପ୍ରତିଶ୍ରୁତାପ୍ରଦାନୋତ୍ଥରୋଷଂ ନ ଶ୍ରଦ୍ଦଧେ ନୃପ
ହେ ରାଜା, ଏକ ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି ଭଙ୍ଗ ହେଲାରୁ ଆସୁଥିବା କ୍ରୋଧକୁ ସେ ବିଶ୍ୱାସ କରିଲେ ନାହିଁ।
ଅପନୀତଧନଃ ସୋ ଽପି ମମାର ଵ୍ଯଥିତଃ କ୍ଷୁଧା
ଧନ ହରାଇ, ସେ ମଧ୍ୟ ଭୋକର ଯନ୍ତ୍ରଣାରେ ମରିଗଲେ।
ବଭୂଵ କାଲେ କେଶିନ୍ଯାଂ ତନଯୋ ଽନ୍ଵଯଵର୍ଦ୍ଧନଃ
କିଛି ସମୟ ପରେ, କେଶିନୀଙ୍କୁ ଅନ୍ୱୟବର୍ଦ୍ଧନ ନାମକ ପୁଅ ଜନ୍ମ ହେଲା।
ଵାଯୁଭୂତୋ ଽଵିଶଦ୍ଦେହଂ ରାଜପୁତ୍ରସ୍ଯ ଭୂପତେ
ହେ ରାଜା, ପବନ ସ୍ୱରୂପ ହୋଇ ସେ ରାଜପୁତ୍ରଙ୍କ ଦେହରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ।
ମତିଵିଭ୍ରଂଶମାସାଦ୍ଯ ମୁହୁସ୍ତେନ ବଲାତ୍କୃତଃ
ସେ ବାରମ୍ବାର ରାଜପୁତ୍ରଙ୍କୁ ଆକ୍ରମଣ କରି, ତାଙ୍କ ମନକୁ ବିଭ୍ରାନ୍ତ କରିଦେଲେ।
ବାଲାଂଶ୍ଚ ଯୂନଃ ସ୍ଥଵିରାନ୍ଯୋଷିତଶ୍ଚ ସଦା ଖଲଃ
ସେ ଦୁଷ୍ଟ ଲୋକଟିଏ ସଦା ବାଳକ, ଯୁବକ, ବୃଦ୍ଧ ଓ ମହିଳାଙ୍କୁ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଦେଇଥିଲେ।
ତତଃ ପୌରଜନାଃ ସର୍ଵେ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ତସ୍ଯ କଦର୍ଯତାମ୍
ତାଙ୍କର କଞ୍ଜୁସି ଦେଖି, ସମସ୍ତ ଗ୍ରାମବାସୀ ଚିନ୍ତିତ ହେଲେ।
ରାଜା ଚ ତଦୁପଶ୍ରୁତ୍ଯ ତମାହୂଯ ପ୍ରଯତ୍ନତଃ
ରାଜା ଏହି କଥା ଶୁଣି, ତାଙ୍କୁ ସାବଧାନରେ ଡାକିଲେ।
ବହୁଶଃ ପ୍ରତିଷିଦ୍ଧୋ ଽପି ପିତ୍ରା ତେନ ମହାତ୍ମନା
ତାଙ୍କର ଉତ୍ତମ ହୃଦୟ ଥିବା ପିତା ବହୁବାରି ନିଷେଧ କଲେ ମଧ୍ୟ,
ନାଶକତ୍ତଂ ଯଦା ପାପାଦ୍ଵିନିଵର୍ତ୍ତଯିତୁଂ ନୃପଃ
ରାଜା ତାଙ୍କୁ ମନ୍ଦ କାମରୁ ଫେରାଇପାରିଲେ ନାହିଁ।
ଲୋକାପଵାଦଭୀରୁତ୍ଵାଦ୍ଵିଷଯାନତ୍ଯଜତ୍ତଦା
ଲୋକମାନେ କୁହିବାର ଭୟରେ, ସେ ସମୟରେ ତାଙ୍କ ଭୋଗବିଲାସ ଛାଡିଲେ ନାହିଁ।
ଇତି ଶ୍ରୀବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡେ ମହାପୁରାଣେ ଵାଯୁପ୍ରୋକ୍ତେ ମଧ୍ଯମଭାଗେ ତୃତୀଯ ଉପୋଦ୍ଧାତପାଦେ ସଗରଚରିତେ ଽସମଞ୍ଜସତ୍ଯାଗୋ ନାମୈକପଞ୍ଚାଶତ୍ତମୋ ଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏଭଳି, ଶ୍ରୀବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡ ମହାପୁରାଣର ମଧ୍ୟମ ଭାଗର ତୃତୀୟ ଉପୋଦ୍ଧାତ ପାଦରେ ସଗର ଚରିତର 'ଅସମଞ୍ଜସ ତ୍ୟାଗ' ନାମକ ଏକାପଞ୍ଚାଶତମ ଅଧ୍ୟାୟ ଶେଷ ହେଲା।
ଧର୍ମଶୀଲେ ତଦା ଵାଲେ ଚକାରାଂଶୁମତି ପ୍ରଭୁଃ
ତାପରେ, ଧର୍ମଶୀଳ ବାଳକ ଅଂଶୁମତିରେ ପ୍ରଭୁ କିଛି କାର୍ଯ୍ୟ କଲେ।
ଵଵୃଧୁଃ ସଘଶଃ ସର୍ଵେ ପରସ୍ପରମନୁଵ୍ରତାଃ
ସମସ୍ତ ସଗରମାନେ ଏକାଠି ବଢିଲେ, ଏବଂ ପରସ୍ପରରେ ଭଲ ଭାବରେ ରହିଲେ।
ଅଧର୍ମଶୀଲା ନିତରାମେକଘର୍ମାଣ ଏଵ ଚ
ସେମାନେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଧର୍ମରେ ଲିପ୍ତ ଥିଲେ ଏବଂ ସବୁଦିନ ଦୁଷ୍ଟତାରେ ଲାଗି ରହୁଥିଲେ।
ଅଧୃଷ୍ଯାଃ ସର୍ଵଭୂତାନାଂ ଜନୋପଦ୍ରଵକାରିଣଃ
ସେମାନେ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ପାଇଁ ଅପରାଜେୟ ଥିଲେ ଏବଂ ଲୋକମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଦୁଃଖ ଦେଉଥିଲେ।
ବବାଧିରେ ଜଗତ୍ସର୍ଵମସୁରା ଇଵ କାମତଃ
ସେମାନେ ଆସୁରମାନେ ପରି ଇଚ୍ଛାକୃତ୍ୟା ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱକୁ ଅତ୍ୟାଚାର କରୁଥିଲେ।
ନିଃସ୍ଵାଧ୍ଯାଯ ଵଷଟ୍କାରଂ ବଭୂଵାର୍ତଂ ଵିଶେଷତଃ
ବେଦାଧ୍ୟୟନ ଓ 'ବଷଟ୍' ଉଚ୍ଚାରଣ ଅପେକ୍ଷାକୃତ ହୋଇଥିଲା, ଏବଂ ବିଶେଷ କରି ଦୁଃଖ ବ୍ୟାପି ରହିଥିଲା।
ପ୍ରକ୍ଷୋଭଂ ପରମଂ ଜଗ୍ମୁର୍ଦେଵାସୁରମହୋରଗାଃ
ଦେବତା, ଅସୁର ଓ ମହାନ ନାଗମାନେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଅଶାନ୍ତ ହୋଇପଡ଼ିଲେ।
ତପଃ ସମାଧିଭଙ୍ଗଶ୍ଚ ପ୍ରବଭୂଵ ତପସ୍ଵିନାମ୍
ତପସ୍ୱୀମାନଙ୍କର ତପସ୍ୟା ଓ ଧ୍ୟାନରେ ବିଘ୍ନ ଆସିଲା।
ଦୁଃଶେନ ମହାତାଵିଷ୍ଟା ଵିରିଞ୍ଜଭଵନଂ ଯଯୁଃ
ବଡ଼ ଦୁଃଖରେ ପୀଡିତ ହୋଇ ସେମାନେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଗୃହକୁ ଗଲେ।
ଶଶଂସୁଃ ସକଲଂ ତସ୍ମୈ ସାଗରାଣାଂ ଵିଚେଷ୍ଟିତମ୍
ସେମାନେ ସାଗରମାନେ କରିଥିବା ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ କୁହିଲେ।