ଵସିଷ୍ଟେ ତୁ ଗତେ ରାଜା ସଗରଃପ୍ରୀତମାନସଃ
ବଶିଷ୍ଠ ଯିବା ପରେ, ରାଜା ସଗରଙ୍କ ହୃଦୟ ଆନନ୍ଦରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲା।
ଭାର୍ଯାଭ୍ଯାଂ ସମୁପେତାଭ୍ଯାଂ ରୂପଶୀଲଗୁଣାଦିଭିଃ
ସେ ଦୁଇଜଣ ସୁନ୍ଦର ଚରିତ୍ର ଓ ଗୁଣରେ ଭରିପୂର୍ଣ୍ଣ ଦୁଇଜଣ ଭାର୍ଯ୍ୟା ସହିତ ଥିଲେ।
ସୁମତିଃ କେଶିନୀ ଚୋଭେ ଵିକସଦ୍ଵଦନାଂବୁଜେ
ସୁମତି ଓ କେଶିନୀ, ଦୁହେଁ ଖିଳିଥିବା ପଦ୍ମମୁଖୀ।
ନୀଲକୁଞ୍ଚିତକେଶାଢ୍ଯେ ସର୍ଵାଭରଣଭୂଷିତେ
ନୀଳ ଗଠିଆ କେଶ ଓ ସମସ୍ତ ଗହନାରେ ଶୋଭିତ।
ପ୍ରିଯେ ସନ୍ନିହିତେ ତସ୍ଯ ନିତ୍ଯଂ ପ୍ରିଯହିତେ ରତେ
ତାଙ୍କର ପ୍ରିୟା ସଦା ନିକଟରେ ଥିଲେ, ସେ ତାଙ୍କର ସୁଖ ଓ ଭଲ ପାଇଁ ନିତ୍ୟ ଚେଷ୍ଟା କରୁଥିଲେ।
ସ ଚାପି ଭରଣୋତ୍କର୍ଷପ୍ରତୀତାତ୍ମା ମହୀପତିଃ
ସେ ରାଜା ଅଧିକ ସମ୍ପଦରେ ନିଶ୍ଚିନ୍ତ ଏବଂ ଆତ୍ମବିଶ୍ୱାସରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଥିଲେ।
ଅନ୍ଯେଷାଂ ଭୁଵି ରାଜ୍ଞାଂ ତୁ ରାଜଶବ୍ଦୋ ନ ଚାପ୍ଯଭୂତ୍
ପୃଥିବୀର ଅନ୍ୟ ରାଜାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ 'ରାଜା' ନାମଟି ଅଛିନଥିଲା।
ଅଲ୍ପୋ ଽପି ଧର୍ମଃ ସତତଂ ଯଥା ଭଵତି ମାନସେ
ଅଳ୍ପ ଧର୍ମ ମଧ୍ୟ ଯେପରିକି ମନରେ ଉଦ୍ଭବ ହୁଏ, ସେପରି ସତତା ରହିଥାଏ।
ଅଲୁବ୍ଧମାନସୋର୍ଽଥଂ ଚ ଭେଜେ ଧର୍ମମପୀଡଯନ୍
ଲୋଭ ନଥିବା ମନରେ, ସେ ଧନ ଅର୍ଜନ କଲେ, କିନ୍ତୁ ଧର୍ମକୁ କେବେ ଦୁଃଖ ଦେଲେନି।
ତଦର୍ଥମେଵ ରାଜେନ୍ଦ୍ର କାମଂ ଚାପୀଡଯଂସ୍ତଯୋଃ
ଏହି ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ, ରାଜନ୍, ସେ ଦୁହିଁଙ୍କର ଇଚ୍ଛାକୁ ମଧ୍ୟ ଅପମାନ କରିନଥିଲେ।
ଇତି ଶ୍ରୀବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡେ ମହାପୁରାଣେ ଵାଯୁପ୍ରୋକ୍ତେ ମଧ୍ଯମଭାଗେ ତୃତୀଯ ଉପୋଦ୍ଧାତପାଦେ ସଗରଦିଗ୍ଵିଜଯୋ ନାମୈକୋନପଞ୍ଚାଶତ୍ତମୋ ଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏଭଳି ଶ୍ରୀବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡ ମହାପୁରାଣର ମଧ୍ୟମ ଭାଗର ତୃତୀୟ ଉପୋଦ୍ଧାତ ଅଂଶରେ 'ସଗରଙ୍କ ଦିଗ୍ବିଜୟ' ନାମକ ଉଣସାଠିଏଁ ଅଧ୍ୟାୟ ଶେଷ ହେଲା।
ସପ୍ତଦ୍ଵୀପଵତୀଂ ସମ୍ଯକ୍ସାକ୍ଷାଦ୍ଧର୍ମ ଇଵାପରଃ
ସେ ସପ୍ତଦ୍ୱୀପର ଭୂମିକୁ ଧର୍ମର ଅବତାର ଭଳି ଶାସନ କଲେ।
ସ୍ଥାପଯିତ୍ଵା ଯଥାନ୍ଯାଯଂ ରରକ୍ଷାଵ୍ଯାହତେନ୍ଦ୍ରିଯଃ
ଯଥାଯଥ ନୀତିରେ ସ୍ଥାପନା କରି, ଅବିଚଳିତ ଇନ୍ଦ୍ରିୟରେ ସେ ତାହାକୁ ରକ୍ଷା କଲେ।
ଵର୍ଣାଶ୍ଚୈଵାନୁଲୋମ୍ଯେନ ତଦ୍ଵଦର୍ଥେଷୁ ଚ କ୍ରମାତ୍
ସମସ୍ତ ବର୍ଣ୍ଣମାନେ ନିଜ ନିଜ ଧର୍ମରେ ଏବଂ ନିୟମରେ ଅନୁସୃତ ହେଇ ରହିଥିଲେ।
ସର୍ଵଵର୍ଣେଷୁ ଭୂପାଲେ ମହୀଂ ତସ୍ମିନ୍ପ୍ରଶାସତି
ସେ ରାଜା ପୃଥିବୀ ଶାସନ କରୁଥିବାବେଳେ, ସମସ୍ତ ବର୍ଣ୍ଣ ଉନ୍ନତିରେ ଥିଲେ।
ତେଷ୍ଵସଂଖ୍ଯା ଜନପଦାଶ୍ଚାତୁର୍ଵର୍ଣ୍ଯଜନାଵୃତାଃ
ସେଠାରେ ଅସଂଖ୍ୟ ଲୋକ ଥିଲେ, ସମସ୍ତେ ଚାରି ବର୍ଣ୍ଣରେ ଭାଗ ନେଇଥିଲେ।
ଦେଶାଶ୍ଚାଵାସଭୁଯିଷ୍ଟା ନୃପେ ତସ୍ମିନ୍ପ୍ରଶାସତି
ସେ ରାଜା ଶାସନ କରୁଥିବାବେଳେ, ଦେଶରେ ଅନେକ ଘର ବଢ଼ିଥିଲା ଓ ସମୃଦ୍ଧି ଦେଖାଯାଉଥିଲା।
ପ୍ରଜାନାଂ ସର୍ଵଵର୍ଣେଷୁ ପ୍ରାରଂଭାଃ ଫଲଦାଯିନଃ
ସମସ୍ତ ଜନମାନେ, ଯେଉଁଠି ଯେଉଁ ଜାତିର ହେଉନାହିଁ, ସେମାନଙ୍କର କାମ କ୍ଷେମ ଫଳ ଦେଉଥିଲା।
ପୁରୁଷାର୍ଥୋପପନ୍ନାନି କର୍ମାଣି ଚ ତଦା ନୃଣାମ୍
ସେ ସମୟରେ ଲୋକମାନେ ଯେଉଁ କାମ କରୁଥିଲେ, ସେସବୁ ମାନବ ଜୀବନର ଲକ୍ଷ୍ୟ ସହିତ ଭରିଥିଲା।
ଅନ୍ଯୋନ୍ଯପ୍ରିଯକାମାଶ୍ଚ ରାଜଭକ୍ତିସମନ୍ଵିତାଃ
ସେମାନେ ପରସ୍ପର ପ୍ରେମ ଓ ଆଦର ରଖୁଥିଲେ, ଏବଂ ରାଜାଙ୍କୁ ଭକ୍ତି ଦେଉଥିଲେ।
ପ୍ରଜାସୁ କଶ୍ଚିଲ୍ଲୁବ୍ଧୋ ଵା କୃପଣୋ ଵାପି ନାଭଵତ୍
ଲୋକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କେହି ଲୋଭୀ କିମ୍ବା ଦୁଃଖୀ ଥିଲେ ନାହିଁ।
ଗୁରୁଷୁ ପ୍ରଣତା ନିତ୍ଯଂ ସଦ୍ଵିଦ୍ଯାଵ୍ଯସନାଦୃତାଃ
ସେମାନେ ସଦା ଗୁରୁଙ୍କୁ ଶିର ନମାଉଥିଲେ ଏବଂ ସତ୍ୟ ଜ୍ଞାନରେ ଆସକ୍ତ ଥିଲେ।
ନିସର୍ଗାତ୍ଖଲସଂସର୍ଗଵିରତା ଧର୍ମତତ୍ପରାଃ
ସ୍ୱଭାବତଃ, ସେମାନେ ଦୁଷ୍ଟଙ୍କ ସହ ମିଶିବାକୁ ଏଡ଼ିଥିଲେ ଏବଂ ଧର୍ମରେ ମନ ଲଗାଇଥିଲେ।
ଏଵଂ ସୁବାହୁତନ୍ଯେ ସ୍ଵପ୍ରତାପାର୍ଜିତାଂ ମହୀମ୍
ଏଭଳି ଭାବେ, ସୁବାହୁ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ନିଜ ପ୍ରତାପରେ ଭୂମିର ଅଧିକାରୀ ହେଲେ।
ଶାଲିଭୂଯିଷ୍ଠସସ୍ଯାଢ୍ଯା ସଦୈଵ ସକଲା ମହୀ
ସମସ୍ତ ଭୂମି ସଦା ଧାନ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଶସ୍ୟରେ ପ୍ରଚୁର ଥିଲା।
ବଭୂଵ ନୃପଶାର୍ଦୂଲେ ତସ୍ମିନ୍ ରାଜ୍ଯାନି ଶାସତି
ସେ ସିଂହ ସଦୃଶ ରାଜା ରାଜ୍ୟ କରୁଥିବାବେଳେ, ଏହିପରି ଅବସ୍ଥା ଥିଲା।
ସଂଵିଷ୍ଟୈର୍ମଣିଵିଷ୍ଟରେଷୁ ନିତରାମଧ୍ଯାସ୍ଯମାନାମରୈଃ ଶକ୍ରସ୍ଯେଵ ଵିରାଜତେ ଦିଵି ସଭା ରତ୍ନପ୍ରଭୋଦ୍ଭାସିତା
ମଣିରେ ଶୋଭିତ ଆସନରେ ବସିଥିବା ଦେବତାମାନେ ଚାରିପାଖରେ ଥିଲେ, ଏହି ସଭା ରତ୍ନର ଆଲୋକରେ ଦେବେନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଦିବ୍ୟ ସଭା ପରି ଚମକୁଥିଲା।
ଦ୍ରଷ୍ଟୁଂ କାଙ୍କ୍ଷିତରାଜକାଃ ସତନଯାଵିଜ୍ଞାପଯନ୍ତୋ ମୁହୁର୍ଦ୍ଵାସ୍ଥୈରେଵ ନରେଶ୍ଵରାଯ ସୁଚିରଂ ଵତ୍ସ୍ଯନ୍ତମନ୍ତଃପୁରେ
ରାଜାଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଆଗ୍ରହୀ ରାଜାମାନେ ଓ ସେମାନଙ୍କ ପୁଅମାନେ ବାରମ୍ବାର ଦ୍ୱାରପାଳଙ୍କୁ ଅନୁରୋଧ କରୁଥିଲେ, ଯେତେବେଳେ ରାଜା ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଅନ୍ତଃପୁରରେ ରହୁଥିଲେ।
କିଣୀକୃତୌ ଵିରାଜେତେ ଚରଣୌ ତସ୍ଯ ଭୂଭୁଜଃ
ସେ ଭୂମିର ରାଜାଙ୍କ ପାଦ ଗୁଡ଼ିକ ନୂପୁର ପିନ୍ଧି ଅତ୍ୟନ୍ତ ଶୋଭା ପାଉଥିଲା।
ରତ୍ନୈର୍ଭାତି ସଭା ତସ୍ଯ ଗୁହା ସୋମେ ରଵୀ ଯଥା
ତାଙ୍କର ସଭା ରତ୍ନର ଆଲୋକରେ ଚମକୁଥିଲା, ଯେପରି ଗୁହାରେ ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଆଲୋକିତ କରନ୍ତି।