ତାଲଜଙ୍ଘାଭିଧା ଯେଷାଂ ଵୀତିହୋତ୍ରୋ ଽଗ୍ରଜୋ ଽଭଵତ୍
ଯେଉଁମାନେ ତାଳଜଂଘ ଭାବରେ ପରିଚିତ, ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବୀତିହୋତ୍ର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଥିଲେ।
କାଲଂ ମହାନ୍ତମଵସଦ୍ଧିମାଦ୍ରିଵାନଗହ୍ଵରେ
ସେ ବହୁଦିନ ଏକ ପାହାଡ଼ ଗୁହାରେ ବସିଥିଲେ।
ତାଲଜଙ୍ଘୋ ଽପତଦ୍ଭୂମୌ ମୂର୍ଛିତୋ ଗାଢଵେଦନଃ
ତାଳଜଂଘ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଗଲେ, ଗଭୀର ବେଦନାରେ ଅଚେତନ ହେଲେ।
ରଥମାରୋପ୍ଯ ଵେଗେନ ପଲାଯନପରୋ ଽଭଵତ୍
ସେ ରଥରେ ଚଢ଼ି, ତ୍ୱରିତ ଭାବେ ପଳାଇବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ।
କୃଚ୍ଛ୍ରଂ ମହାନ୍ତମାସାଦ୍ଯ ଶାକମୂଲଫଲାଶନଃ
ବଡ଼ କଷ୍ଟ ଭୋଗି, ସେ ଶାକ, ମୂଳ ଓ ଫଳ ଖାଇ ବଞ୍ଚିଲେ।
ଜାଲଜଙ୍ଘଃ ସ୍ଵକଂ ରାଜ୍ଯଂ ସପୁତ୍ରଃ ପ୍ରତ୍ଯପଦ୍ଯତ
ଜାଳଜଂଘ ତାଙ୍କ ପୁଅ ସହିତ ନିଜ ରାଜ୍ୟ ପୁନଃ ପାଇଲେ।
ଵସଂସ୍ତଦା ନିଜଂ ରାଜ୍ଯମାପାଲଯଦରିନ୍ଦମଃ
ତାପରେ, ଶତ୍ରୁନାଶକ ସେ ନିଜ ରାଜ୍ୟ ଶାସନ କଲେ।
ଅଭ୍ଯାଯଯୌ ମହାରାଜ ତାଲଜଙ୍ଘଃ ପୁରଂ ତଵ
ହେ ମହାରାଜ, ତାଳଜଂଘ ତୁମ ନଗରକୁ ଆସିଲେ।
ରୁରୋଦାଭ୍ଯେତ୍ଯ ନଗରୀମଯୋଧ୍ଯାଂ ସ ମହୀପତିଃ
ସେ ମହୀପତି ଅୟୋଧ୍ୟା ନଗରକୁ ପହଞ୍ଚି, କାନ୍ଦିଲେ।
ଯୁଯୁଧେ ତୈର୍ନୃପୈଃ ସର୍ଵୈର୍ଵୃଦ୍ଧୋ ଽପି ତରୁଣୋ ଯଥା
ବୟସ୍କ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ସେ ସମସ୍ତ ରାଜାଙ୍କ ସହ ଯୁବକ ପରି ଯୁଦ୍ଧ କଲେ।
ଶତ୍ରୁଭିର୍ନିର୍ଜିତୋ ଵୃଦ୍ଧଃ ପଲାଯନପରୋ ଽ ଭଵତ୍
ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପରାଜିତ ହୋଇ, ବୃଦ୍ଧ ସେ ପଳାଇବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ।
ଅନ୍ତର୍ଵତ୍ନ୍ଯା ଚ ତେ ମାତ୍ରା ସହିତୋ ଵନମାଵିଶତ୍
ତୁମ ମାଆ ଗର୍ଭବତୀ ଥିବାବେଳେ, ସେ ତାଙ୍କ ସହିତ ଜଙ୍ଗଲକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ।
ଶୋକାମର୍ଷସମାଵିଷ୍ଟୋ ଵୃଦ୍ଧଭାଵେନ ଚ ସ୍ଵଯମ୍
ସେ ଦୁଃଖ ଓ କ୍ରୋଧରେ ଭରିଯାଇଥିଲେ ଏବଂ ନିଜେ ବୟସ୍କ ଦେଖାଯାଉଥିଲେ।
ଅନାଥ ଇଵ ରାଜେନ୍ଦ୍ର ସ୍ଵର୍ଗଲୋକମିତୋ ଗତଃ
ହେ ରାଜା, ସେ ଜଣେ ଅନାଥ ଭଳି ଏହି ଲୋକରୁ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଚଳିଗଲେ।
ଚିତାମାରୋପଯଦ୍ଭର୍ତୂ ରୁଦତୀ ସା କଲେଵରମ୍
ସେ ଜଣେ କନ୍ଦୁଥିବା ସ୍ତ୍ରୀ ତାଙ୍କର ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ଦେହକୁ ଚିତାରେ ରଖିଲେ।
ଚକାରାଗ୍ନିପ୍ରଵେଶାଯ ସୁଦୃଢାଂ ମତିମାତ୍ମନଃ
ସେ ନିଜ ମନରେ ଦୃଢ଼ ନିଷ୍ପତ୍ତି କଲେ ଯେ ଅଗ୍ନିକୁ ପ୍ରବେଶ କରିବେ।
ନିର୍ଗତ୍ଯ ଚାଶ୍ରମାତ୍ତାଂ ଚ ଵାରଯନ୍ନିଦମବ୍ରଵୀତ୍
ଅଶ୍ରମରୁ ବାହାରି ଆସି, ସେ ତାଙ୍କୁ ରୋକି ଏଭଳି କହିଲେ।
ପୁତ୍ରସ୍ତିଷ୍ଠତି ସର୍ଵେଷାଂ ପ୍ରଵରଶ୍ଚଵର୍ତ୍ତିନାମ୍
ସମସ୍ତ ନେତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଏକ ପୁଅ ଅଛି।
ତତଃ ସା ସର୍ଵଦୁଃଖାନି ନିଯମ୍ଯ ତ୍ଵନ୍ମୁଖାଂବୁଜମ୍
ତାପରେ ସେ ସମସ୍ତ ଦୁଃଖକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରି, ତୁମର ପଦ୍ମପ୍ରଭା ମୁହଁକୁ ଦେଖିଲେ।
ସୁଷାଵ ଚ ତତଃ କାଲେ ସା ତ୍ଵାମୌର୍ଵାଶ୍ରମେ ତଦା
ତାପରେ ସମୟ ଆସିଲାପରେ, ସେ ଔର୍ବଙ୍କ ଆଶ୍ରମରେ ତୁମକୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ।
ଔର୍ଵାଶ୍ରମେ ଵିଵୃଦ୍ଧଶ୍ଚ ଭଵାଂସ୍ତେନାନୁକଂପିତଃ
ତୁମେ ଔର୍ବଙ୍କ ଆଶ୍ରମରେ ବଡ଼ ହେଲେ ଏବଂ ସେ ତୁମପ୍ରତି କୃପା କଲେ।
ଏଵଂ ପ୍ରଭାଵୋ ନୃପତିଃ କାର୍ତ୍ତଵୀର୍ଯୋ ଽଭଵଦ୍ଭୁଵି
ଏଭଳି ରାଜା କାର୍ତ୍ତବୀର୍ୟ ଭୂମିରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେଲେ।
ଯଦ୍ଵଂଶଜୈର୍ଜିତୋ ଯୁଦ୍ଧେ ପିତା ତେ ଵନମାଦିଶତ୍
ସେ ବଂଶର ସନ୍ତାନମାନେ ଯେତେବେଳେ ଯୁଦ୍ଧରେ ତୁମ ପିତାଙ୍କୁ ହରାଇଲେ, ସେ ତୁମକୁ ଅରଣ୍ୟକୁ ପଠାଇଲେ।
ଏତଚ୍ଚ ସର୍ଵମାଖ୍ଯାତଂ ଵ୍ରତାନାମୁତ୍ତମଂ ତଵ
ତୁମର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରତ ବିଷୟରେ ଏହି ସମସ୍ତ କଥା କୁହାଯାଇଛି।
ନ ହ୍ଯସ୍ଯ କର୍ତ୍ତୁର୍ନୃପତେଃ ପୁରୁଷାର୍ଥଚତୁଷ୍ଟଯେ
ହେ ରାଜା, ଏହି କର୍ମକୁ କରୁଥିବା ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ଚାରି ପ୍ରକାର ମାନବ ଲକ୍ଷ୍ୟରେ କିଛି ଅଭାବ ନାହିଁ।
ଜାମଦଗ୍ନ୍ଯସ୍ଯ ଚ ମୁନେ କିମନ୍ଯତ୍କଥଯାମି ତେ
ହେ ମୁନି, ଜାମଦଗ୍ନି ବିଷୟରେ ଆଉ କଣ କହିବି?
ତତଃ ସ ସଗରୋ ରାଜା କୃତାଞ୍ଜଲିପୁଟୋ ମୁନିମ୍
ତାପରେ ସଗର ରାଜା ହାତ ଜୋଡି ମୁନିଙ୍କ ନିକଟକୁ ଗଲେ।
ସମ୍ଯକ୍ତମୁପଦେଶେନ ତତ୍ରାନୁଜ୍ଞାଂ ପ୍ରଯଚ୍ଛ ମେ
ଠିକ୍ ଭାବରେ ଉପଦେଶ ଦେଇ, ଏଠାରେ ମୋତେ ଅନୁମତି ଦିଅ।
ଇତ୍ଯୁକ୍ତସ୍ତେନ ରାଜ୍ଞାତୁ ତଥେତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ମହାମୁନିଃ
ରାଜାଙ୍କ ଏହି କଥା ଶୁଣି, ମହାମୁନି କହିଲେ, 'ଏହିପରି ହେଉ।'
ସ ଦୀକ୍ଷିତୋ ଵସିଷ୍ଠେନ ସଗରୋ ରାଜସତ୍ତମଃ
ବସିଷ୍ଠଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସଗର ରାଜା, ରାଜାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଦୀକ୍ଷିତ ହେଲେ।