ତତ୍ରାପି ପର୍ଵତଵରେ ତପଶ୍ଚର୍ତୁଂ ସମାରଭତ୍
ସେଠି ମଧ୍ୟ, ଉତ୍ତମ ପାହାଡ଼ରେ, ସେ ତପସ୍ୟା ଆରମ୍ଭ କଲେ।
ଯଯୁର୍ଯଥାଗତଂ ସର୍ଵେ ମୁନଯଃ ଶଂସିତଵ୍ରତାଃ
ସମସ୍ତ ମୁନି, ନିଜ ନିୟମରେ ଅଟୁଟ ଥିବା, ଯେପରି ଆସିଥିଲେ ସେପରି ଚାଲିଗଲେ।
ତପୋ ମହତ୍ସମାସ୍ଥାଯ ତତ୍ରୈଵ ନ୍ଯଵସତ୍ସୁଖୀ
ବଡ଼ ତପସ୍ୟା ଆରମ୍ଭ କରି, ସେ ସେଠି ସୁଖରେ ବସିଲେ।
ସର୍ଵଦୁଃଖପ୍ରଶାନ୍ତ୍ଯର୍ଥଂ ମାରୀଚାନୁମତେନ ତୁ
ମାରୀଚଙ୍କର ସମ୍ମତିରେ, ସମସ୍ତ ଦୁଃଖ ଶାନ୍ତି ପାଇଁ।
ଚଚାର ଧରଣୀ ସମ୍ଯକ୍ ଦୁଖୈର୍ଃମୁକ୍ତାଭଵଚ୍ଚ ସା
ଧରିତ୍ରୀ ସଠିକ୍ ଭାବରେ ଚଳିଲା ଏବଂ ସେ ଦୁଃଖରୁ ମୁକ୍ତ ହେଲା।
ଯସ୍ମିଞ୍ଶ୍ରୁତେ ନରଃ ସର୍ଵପାତକୈର୍ଵିପ୍ରମୁଚ୍ଯତେ
ଏହି କଥା ଶୁଣିଲେ, ମଣିଷ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ପାଏ।
ପ୍ରସଂଗାତ୍କଥିତଃ ସମ୍ଯଙ୍ନାତିସଂକ୍ଷେପଵିସ୍ତରଃ
ଏହି କଥା ସଠିକ୍ ଭାବରେ, ନ ଅତି ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ନ ଅତି ବିସ୍ତୃତ ଭାବରେ, ଯଥାଯଥ ଯୋଗରେ କହାଯାଇଛି।
ନ ତାଦୃଶଃ ପୁମାତ୍କଶ୍ଚିଦ୍ଭାଵୀ ଭୂତାଥଵା ଶ୍ରୁତଃ
ଏମିତି ପୁରୁଷ କେହି ନ ଥିଲେ, ନ ଥିବେ, ନ କେହି ଶୁଣିଛନ୍ତି।
ଯତ୍ପୁରା ସୋ ଽଗମନ୍ମୁକ୍ତିଂ ରଣେ ରାମେଣ ଘାତିତଃ
ପୁରୁଣା କାଳରେ, ରାମଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଯୁଦ୍ଧରେ ହତ ହୋଇ, ସେ ମୁକ୍ତି ପାଇଥିଲେ।
ପୁତ୍ରସ୍ତସ୍ଯ ମହାବାହୁସ୍ତାଲଜଙ୍ଘୋ ଽଭଵନ୍ନୃପ
ତାଙ୍କର ପୁଅ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ତାଳଜଂଘ, ରାଜା ହେଲେ।
ତାଲଜଙ୍ଘାଭିଧା ଯେଷାଂ ଵୀତିହୋତ୍ରୋ ଽଗ୍ରଜୋ ଽଭଵତ୍
ଯେଉଁମାନେ ତାଳଜଂଘ ଭାବରେ ପରିଚିତ, ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବୀତିହୋତ୍ର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଥିଲେ।
କାଲଂ ମହାନ୍ତମଵସଦ୍ଧିମାଦ୍ରିଵାନଗହ୍ଵରେ
ସେ ବହୁଦିନ ଏକ ପାହାଡ଼ ଗୁହାରେ ବସିଥିଲେ।
ତାଲଜଙ୍ଘୋ ଽପତଦ୍ଭୂମୌ ମୂର୍ଛିତୋ ଗାଢଵେଦନଃ
ତାଳଜଂଘ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଗଲେ, ଗଭୀର ବେଦନାରେ ଅଚେତନ ହେଲେ।
ରଥମାରୋପ୍ଯ ଵେଗେନ ପଲାଯନପରୋ ଽଭଵତ୍
ସେ ରଥରେ ଚଢ଼ି, ତ୍ୱରିତ ଭାବେ ପଳାଇବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ।
କୃଚ୍ଛ୍ରଂ ମହାନ୍ତମାସାଦ୍ଯ ଶାକମୂଲଫଲାଶନଃ
ବଡ଼ କଷ୍ଟ ଭୋଗି, ସେ ଶାକ, ମୂଳ ଓ ଫଳ ଖାଇ ବଞ୍ଚିଲେ।
ଜାଲଜଙ୍ଘଃ ସ୍ଵକଂ ରାଜ୍ଯଂ ସପୁତ୍ରଃ ପ୍ରତ୍ଯପଦ୍ଯତ
ଜାଳଜଂଘ ତାଙ୍କ ପୁଅ ସହିତ ନିଜ ରାଜ୍ୟ ପୁନଃ ପାଇଲେ।
ଵସଂସ୍ତଦା ନିଜଂ ରାଜ୍ଯମାପାଲଯଦରିନ୍ଦମଃ
ତାପରେ, ଶତ୍ରୁନାଶକ ସେ ନିଜ ରାଜ୍ୟ ଶାସନ କଲେ।
ଅଭ୍ଯାଯଯୌ ମହାରାଜ ତାଲଜଙ୍ଘଃ ପୁରଂ ତଵ
ହେ ମହାରାଜ, ତାଳଜଂଘ ତୁମ ନଗରକୁ ଆସିଲେ।
ରୁରୋଦାଭ୍ଯେତ୍ଯ ନଗରୀମଯୋଧ୍ଯାଂ ସ ମହୀପତିଃ
ସେ ମହୀପତି ଅୟୋଧ୍ୟା ନଗରକୁ ପହଞ୍ଚି, କାନ୍ଦିଲେ।
ଯୁଯୁଧେ ତୈର୍ନୃପୈଃ ସର୍ଵୈର୍ଵୃଦ୍ଧୋ ଽପି ତରୁଣୋ ଯଥା
ବୟସ୍କ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ସେ ସମସ୍ତ ରାଜାଙ୍କ ସହ ଯୁବକ ପରି ଯୁଦ୍ଧ କଲେ।
ଶତ୍ରୁଭିର୍ନିର୍ଜିତୋ ଵୃଦ୍ଧଃ ପଲାଯନପରୋ ଽ ଭଵତ୍
ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପରାଜିତ ହୋଇ, ବୃଦ୍ଧ ସେ ପଳାଇବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ।
ଅନ୍ତର୍ଵତ୍ନ୍ଯା ଚ ତେ ମାତ୍ରା ସହିତୋ ଵନମାଵିଶତ୍
ତୁମ ମାଆ ଗର୍ଭବତୀ ଥିବାବେଳେ, ସେ ତାଙ୍କ ସହିତ ଜଙ୍ଗଲକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ।
ଶୋକାମର୍ଷସମାଵିଷ୍ଟୋ ଵୃଦ୍ଧଭାଵେନ ଚ ସ୍ଵଯମ୍
ସେ ଦୁଃଖ ଓ କ୍ରୋଧରେ ଭରିଯାଇଥିଲେ ଏବଂ ନିଜେ ବୟସ୍କ ଦେଖାଯାଉଥିଲେ।
ଅନାଥ ଇଵ ରାଜେନ୍ଦ୍ର ସ୍ଵର୍ଗଲୋକମିତୋ ଗତଃ
ହେ ରାଜା, ସେ ଜଣେ ଅନାଥ ଭଳି ଏହି ଲୋକରୁ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଚଳିଗଲେ।
ଚିତାମାରୋପଯଦ୍ଭର୍ତୂ ରୁଦତୀ ସା କଲେଵରମ୍
ସେ ଜଣେ କନ୍ଦୁଥିବା ସ୍ତ୍ରୀ ତାଙ୍କର ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ଦେହକୁ ଚିତାରେ ରଖିଲେ।
ଚକାରାଗ୍ନିପ୍ରଵେଶାଯ ସୁଦୃଢାଂ ମତିମାତ୍ମନଃ
ସେ ନିଜ ମନରେ ଦୃଢ଼ ନିଷ୍ପତ୍ତି କଲେ ଯେ ଅଗ୍ନିକୁ ପ୍ରବେଶ କରିବେ।
ନିର୍ଗତ୍ଯ ଚାଶ୍ରମାତ୍ତାଂ ଚ ଵାରଯନ୍ନିଦମବ୍ରଵୀତ୍
ଅଶ୍ରମରୁ ବାହାରି ଆସି, ସେ ତାଙ୍କୁ ରୋକି ଏଭଳି କହିଲେ।
ପୁତ୍ରସ୍ତିଷ୍ଠତି ସର୍ଵେଷାଂ ପ୍ରଵରଶ୍ଚଵର୍ତ୍ତିନାମ୍
ସମସ୍ତ ନେତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଏକ ପୁଅ ଅଛି।
ତତଃ ସା ସର୍ଵଦୁଃଖାନି ନିଯମ୍ଯ ତ୍ଵନ୍ମୁଖାଂବୁଜମ୍
ତାପରେ ସେ ସମସ୍ତ ଦୁଃଖକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରି, ତୁମର ପଦ୍ମପ୍ରଭା ମୁହଁକୁ ଦେଖିଲେ।
ସୁଷାଵ ଚ ତତଃ କାଲେ ସା ତ୍ଵାମୌର୍ଵାଶ୍ରମେ ତଦା
ତାପରେ ସମୟ ଆସିଲାପରେ, ସେ ଔର୍ବଙ୍କ ଆଶ୍ରମରେ ତୁମକୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ।