ଵାଜିମେଧଂ ତତୋ ରାଜନ୍ନାଜହାର ମହାକ୍ରତୁମ୍
ତାପରେ, ରାଜା, ସେ ବୃହତ୍ ବାଜିମେଧ ଯଜ୍ଞ କଲେ।
ଵିଶ୍ଵାମିତ୍ରୋ ଽଭଵଦ୍ଧୋତା ରାମସ୍ଯ ଵିଦିତାତ୍ମନଃ
ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ରାମଙ୍କ ପାଇଁ ହୋତା ପୁରୋହିତ ହେଲେ, ଯିଏ ନିଜକୁ ଜାଣନ୍ତି।
ଭରଦ୍ଵାଜାଗ୍ନିଵେଶ୍ଯାଦ୍ଯା ଵେଦ ଵେଦାଙ୍ଗପାରଗାଃ
ଭରଦ୍ୱାଜ, ଅଗ୍ନିବେଶ୍ୟ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ, ଯେଉଁମାନେ ବେଦ ଓ ବେଦାଙ୍ଗରେ ପାରଙ୍ଗତ।
ପୁତ୍ତ୍ରୈଃ ଶିଷ୍ଯୈଃ ପ୍ରଶିଷ୍ଯୈଶ୍ଚ ସହିତୋ ଭଗଵାନ୍ଭୃଗୁଃ
ଭଗବାନ୍ ଭୃଗୁ ତାଙ୍କର ପୁଅ, ଶିଷ୍ୟ ଓ ଶିଷ୍ୟଙ୍କର ଶିଷ୍ୟମାନେ ସହିତ।
ସ ତୈଃ ସହାଖିଲଂ କର୍ମ ସମାପ୍ଯ ଭୃଗୁପୁଙ୍ଗଵଃ
ସେ ଭୃଗୁମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସେମାନେ ସହିତ ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ ସମାପ୍ତ କଲେ।
ଅଲଙ୍କୃତ୍ଯ ଯଥାନ୍ଯାଯ କନ୍ଯାଂ ରୂପଵତୀଂ ମହୀମ୍
ସେ ନୀତିଅନୁସାରେ ସୁନ୍ଦର କନ୍ୟା ଭୂମିକୁ ଶୋଭିତ କଲେ।
ଆହୂଯ ଭୃଗୁଶାର୍ଦୂଲଃ ସଶୈଲଵନକାନନାମ୍
ଭୃଗୁମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ବାଘ ଭଳି ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସେ ପାହାଡ଼, ଜଙ୍ଗଲ ଓ କାନନ ସହିତ ଭୂମିକୁ ଡାକିଲେ।
ଆତ୍ମନଃ ସନ୍ନିଵାସାର୍ଥଂ ତଂ ରାମଃ ପର୍ଯକଲ୍ପଯତ୍
ରାମ ନିଜର ବାସସ୍ଥଳୀ ପାଇଁ ସେଠି ବ୍ୟବସ୍ଥା କଲେ।
ହିରଣ୍ଯରତ୍ନଵସ୍ତ୍ରଶ୍ଵଗୋଗଜାନ୍ନାଦିଭିସ୍ତଥା
ସେ ସୁନା, ମଣି, ବସ୍ତ୍ର, ଘୋଡ଼ା, ଗାଈ, ହାତୀ ଓ ଖାଦ୍ୟ ଦ୍ୱାରା।
ଚକ୍ରେ ଦ୍ରଵ୍ଯପରିତ୍ଯାଗଂ ତେଷାମନୁମତେ ତଦା
ସେମାନଙ୍କର ସମ୍ମତିରେ ସେ ସମ୍ପତ୍ତି ବଣ୍ଟନ କଲେ।
ତତ୍ରାପି ପର୍ଵତଵରେ ତପଶ୍ଚର୍ତୁଂ ସମାରଭତ୍
ସେଠି ମଧ୍ୟ, ଉତ୍ତମ ପାହାଡ଼ରେ, ସେ ତପସ୍ୟା ଆରମ୍ଭ କଲେ।
ଯଯୁର୍ଯଥାଗତଂ ସର୍ଵେ ମୁନଯଃ ଶଂସିତଵ୍ରତାଃ
ସମସ୍ତ ମୁନି, ନିଜ ନିୟମରେ ଅଟୁଟ ଥିବା, ଯେପରି ଆସିଥିଲେ ସେପରି ଚାଲିଗଲେ।
ତପୋ ମହତ୍ସମାସ୍ଥାଯ ତତ୍ରୈଵ ନ୍ଯଵସତ୍ସୁଖୀ
ବଡ଼ ତପସ୍ୟା ଆରମ୍ଭ କରି, ସେ ସେଠି ସୁଖରେ ବସିଲେ।
ସର୍ଵଦୁଃଖପ୍ରଶାନ୍ତ୍ଯର୍ଥଂ ମାରୀଚାନୁମତେନ ତୁ
ମାରୀଚଙ୍କର ସମ୍ମତିରେ, ସମସ୍ତ ଦୁଃଖ ଶାନ୍ତି ପାଇଁ।
ଚଚାର ଧରଣୀ ସମ୍ଯକ୍ ଦୁଖୈର୍ଃମୁକ୍ତାଭଵଚ୍ଚ ସା
ଧରିତ୍ରୀ ସଠିକ୍ ଭାବରେ ଚଳିଲା ଏବଂ ସେ ଦୁଃଖରୁ ମୁକ୍ତ ହେଲା।
ଯସ୍ମିଞ୍ଶ୍ରୁତେ ନରଃ ସର୍ଵପାତକୈର୍ଵିପ୍ରମୁଚ୍ଯତେ
ଏହି କଥା ଶୁଣିଲେ, ମଣିଷ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ପାଏ।
ପ୍ରସଂଗାତ୍କଥିତଃ ସମ୍ଯଙ୍ନାତିସଂକ୍ଷେପଵିସ୍ତରଃ
ଏହି କଥା ସଠିକ୍ ଭାବରେ, ନ ଅତି ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ନ ଅତି ବିସ୍ତୃତ ଭାବରେ, ଯଥାଯଥ ଯୋଗରେ କହାଯାଇଛି।
ନ ତାଦୃଶଃ ପୁମାତ୍କଶ୍ଚିଦ୍ଭାଵୀ ଭୂତାଥଵା ଶ୍ରୁତଃ
ଏମିତି ପୁରୁଷ କେହି ନ ଥିଲେ, ନ ଥିବେ, ନ କେହି ଶୁଣିଛନ୍ତି।
ଯତ୍ପୁରା ସୋ ଽଗମନ୍ମୁକ୍ତିଂ ରଣେ ରାମେଣ ଘାତିତଃ
ପୁରୁଣା କାଳରେ, ରାମଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଯୁଦ୍ଧରେ ହତ ହୋଇ, ସେ ମୁକ୍ତି ପାଇଥିଲେ।
ପୁତ୍ରସ୍ତସ୍ଯ ମହାବାହୁସ୍ତାଲଜଙ୍ଘୋ ଽଭଵନ୍ନୃପ
ତାଙ୍କର ପୁଅ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ତାଳଜଂଘ, ରାଜା ହେଲେ।
ତାଲଜଙ୍ଘାଭିଧା ଯେଷାଂ ଵୀତିହୋତ୍ରୋ ଽଗ୍ରଜୋ ଽଭଵତ୍
ଯେଉଁମାନେ ତାଳଜଂଘ ଭାବରେ ପରିଚିତ, ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବୀତିହୋତ୍ର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଥିଲେ।
କାଲଂ ମହାନ୍ତମଵସଦ୍ଧିମାଦ୍ରିଵାନଗହ୍ଵରେ
ସେ ବହୁଦିନ ଏକ ପାହାଡ଼ ଗୁହାରେ ବସିଥିଲେ।
ତାଲଜଙ୍ଘୋ ଽପତଦ୍ଭୂମୌ ମୂର୍ଛିତୋ ଗାଢଵେଦନଃ
ତାଳଜଂଘ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଗଲେ, ଗଭୀର ବେଦନାରେ ଅଚେତନ ହେଲେ।
ରଥମାରୋପ୍ଯ ଵେଗେନ ପଲାଯନପରୋ ଽଭଵତ୍
ସେ ରଥରେ ଚଢ଼ି, ତ୍ୱରିତ ଭାବେ ପଳାଇବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ।
କୃଚ୍ଛ୍ରଂ ମହାନ୍ତମାସାଦ୍ଯ ଶାକମୂଲଫଲାଶନଃ
ବଡ଼ କଷ୍ଟ ଭୋଗି, ସେ ଶାକ, ମୂଳ ଓ ଫଳ ଖାଇ ବଞ୍ଚିଲେ।
ଜାଲଜଙ୍ଘଃ ସ୍ଵକଂ ରାଜ୍ଯଂ ସପୁତ୍ରଃ ପ୍ରତ୍ଯପଦ୍ଯତ
ଜାଳଜଂଘ ତାଙ୍କ ପୁଅ ସହିତ ନିଜ ରାଜ୍ୟ ପୁନଃ ପାଇଲେ।
ଵସଂସ୍ତଦା ନିଜଂ ରାଜ୍ଯମାପାଲଯଦରିନ୍ଦମଃ
ତାପରେ, ଶତ୍ରୁନାଶକ ସେ ନିଜ ରାଜ୍ୟ ଶାସନ କଲେ।
ଅଭ୍ଯାଯଯୌ ମହାରାଜ ତାଲଜଙ୍ଘଃ ପୁରଂ ତଵ
ହେ ମହାରାଜ, ତାଳଜଂଘ ତୁମ ନଗରକୁ ଆସିଲେ।
ରୁରୋଦାଭ୍ଯେତ୍ଯ ନଗରୀମଯୋଧ୍ଯାଂ ସ ମହୀପତିଃ
ସେ ମହୀପତି ଅୟୋଧ୍ୟା ନଗରକୁ ପହଞ୍ଚି, କାନ୍ଦିଲେ।
ଯୁଯୁଧେ ତୈର୍ନୃପୈଃ ସର୍ଵୈର୍ଵୃଦ୍ଧୋ ଽପି ତରୁଣୋ ଯଥା
ବୟସ୍କ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ସେ ସମସ୍ତ ରାଜାଙ୍କ ସହ ଯୁବକ ପରି ଯୁଦ୍ଧ କଲେ।