ସହସାହୋଥ ସାରଥ୍ଯଂ ଚକ୍ରେ ସାରଥିନାଂ ଵରଃ
ହଠାତ୍, ସାରଥିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ସାରଥି ରଥ ଚଳାଇବା ଦାୟିତ୍ୱ ନେଲେ।
ତସ୍ଯାଭୂନ୍ନଗରୀ ସର୍ଵା ସଂକ୍ଷୁବ୍ଧାଶ୍ଚ ନରଦ୍ଵିପାଃ
ତାଙ୍କର ସମସ୍ତ ସହର ଅସ୍ଥିର ହୋଇଗଲା, ଲୋକମାନେ ଓ ହାତୀମାନେ ଉତ୍ତେଜିତ ହେଲେ।
ସଂକ୍ଷୁବ୍ଧାଶ୍ଚକ୍ରୁରୁଦ୍ଯୋଗଂ ସଂଗ୍ରାମାଯ ନୃପାତ୍ମଜାଃ
ରାଜପୁତ୍ରମାନେ ଉତ୍ତେଜିତ ହୋଇ ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତି ନେଲେ।
ରାମେଣ ଯୋଦ୍ଧୁଂ ସହିତା ରାଜଭିଶ୍ଚ କ୍ରୁରୁଦ୍ଯମମ୍
ସେମାନେ ରାଜାମାନେ ସହିତ ଏକତ୍ରିତ ହୋଇ ରାମଙ୍କ ସହ ଯୁଦ୍ଧ କରିବାକୁ ଦୃଢ଼ ସଂକଳ୍ପ କଲେ।
ରାମମାସାଦଯାମାସୁଃ ପତଙ୍ଗା ଇଵ ପାଵକମ୍
ସେମାନେ ପୋକାମାନେ ଅଗ୍ନିକୁ ଯେମିତି ଝାପି ପଡ଼ନ୍ତି, ସେହିପରି ରାମଙ୍କ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କଲେ।
ଯୁଯୁଧେ ପାର୍ଥିଵୈଃ ସର୍ଵୈଃ ସମରେ ଽମିତଵିକ୍ରମଃ
ଅପାର ପ୍ରତାପଶାଳୀ ସେ ଯୁଦ୍ଧରେ ସମସ୍ତ ରାଜାଙ୍କ ସହ ଯୁଦ୍ଧ କଲେ।
ଜଘାନ ଯତ୍ର ସଂକ୍ରୁଦ୍ଧୋ ରାଜ୍ଞାଂ ଶତମୁଦାରଧୀଃ
ସେଠାରେ, କ୍ରୋଧରେ ଉନ୍ମତ୍ତ ହୋଇ, ଉଦାର ମନ ଥିବା ସେ ଏକ ଶତ ରାଜାଙ୍କୁ ହତ୍ୟା କଲେ।
ତ୍ରଣେନ ପାତଯାମାସ କ୍ଷିତୌ କ୍ଷତ୍ରିଯମଣ୍ଡଲମ୍
ତାଙ୍କର ପରଶୁ ଦ୍ୱାରା ସେ କ୍ଷତ୍ରିୟମାନଙ୍କୁ ଭୂମିରେ ପତିତ କଲେ।
ହତଶିଷ୍ଟା ନୃପତଯୋ ଦୁଦ୍ରୁଵୁଃ ସର୍ଵତୋଦିଶମ୍
ଯେଉଁ ରାଜାମାନେ ବଞ୍ଚିଗଲେ, ସେମାନେ ସମସ୍ତ ଦିଗକୁ ପଳାଇଗଲେ।
ଜଘାନ ଶତଶୋ ରାଜ୍ଞଃ ଶୂରାଞ୍ଛରଵରାଗ୍ନିନା
ସେ ନିଜ ବାଣର ଅଗ୍ନିରେ ଶତଶଃ ପ୍ରବଳ ରାଜାଙ୍କୁ ହତ୍ୟା କଲେ।
ଉଦୈରଯଦ୍ଭାର୍ଗଵୋ ଽସ୍ତ୍ରଂ କାଲାଗ୍ନିସଦୃଶପ୍ରଭମ୍
ଭାର୍ଗବ ଏକ ଅସ୍ତ୍ର ପ୍ରୟୋଗ କଲେ, ଯାହା କାଳାଗ୍ନି ପରି ତେଜସ୍ୱୀ ଥିଲା।
ପୁରୀଂ ସହସ୍ତ୍ଯଶ୍ଵନରାଂ ସ ଦଦାହାସ୍ତ୍ରପାଵକଃ
ତାଙ୍କର ଅସ୍ତ୍ରର ଅଗ୍ନିରେ ସେ ସହରକୁ ହାତୀ, ଘୋଡ଼ା ଓ ଲୋକମାନେ ସହିତ ଜଳାଇଦେଲେ।
ଜୀଵନାଯ ଜଗାମାଶୁ ଵୀତିହୋତ୍ରୋ ଭଯାତୁରଃ
ବଞ୍ଚିବା ପାଇଁ ଭୟଭୀତ ଭାବରେ ବୀତିହୋତ୍ର ତୁରନ୍ତ ଚାଲିଗଲେ।
ପ୍ରାଶଯାନୋ ଽଖିଲାନ୍ ଲୋକାନ୍ ସାକ୍ଷାତ୍କାଲ ଇଵାନ୍ତକଃ
ସେ ସମସ୍ତ ଜଗତକୁ ଗିଲିଯାଉଥିବା ଦୃଶ୍ୟମାନ ମୃତ୍ୟୁ ଭଳି ଲାଗୁଥିଲେ।
ଜଗାମରଥଘୋଷେଣ କଂପଯନ୍ନିଵ ମେଦିନୀମ୍
ତାଙ୍କର ରଥର ଗଞ୍ଜଣିରେ ପୃଥିବୀ କମ୍ପିଉଥିବା ପରି ସେ ଆଗେ ବଢ଼ିଗଲେ।
ମହେନ୍ଦ୍ରାଦ୍ରିଂ ଯଯୌ ରାମସ୍ତପସେ ଧତମାନସଃ
ରାମ ତପସ୍ୟାରେ ମନ ଲଗାଇ ମହେନ୍ଦ୍ର ପର୍ବତକୁ ଗଲେ।
ପ୍ରତ୍ଯେତ୍ଯ ଭୂଯସ୍ତଦ୍ଧତ୍ଯୈ ବଦ୍ଧଦୀକ୍ଷୋ ଧୃତଵ୍ରତଃ
ପୁନି ସେମାନଙ୍କର ନାଶ ପାଇଁ ଫେରି ଆସି, ଦୃଢ଼ ସଂକଳ୍ପରେ ଉପବାସ ଆରମ୍ଭ କଲେ।
ନିଜଘାନ ପୁନର୍ଭୂମୌ ରାଜ୍ଞ ଶତସହସ୍ରଶଃ
ପୃଥିବୀରେ ସେ ପୁନି ଶତଶଃ ହଜାର ରାଜାଙ୍କୁ ବଧ କଲେ।
ଷଟ୍ଚତୁଷ୍ଟଯଵର୍ଷାନ୍ତଂ ତପସ୍ତେପେ ପୁନଶ୍ଚ ସଃ
ଚବିଶି ବର୍ଷ ଧରି ସେ ପୁନି ତପସ୍ୟା କଲେ।
ଜଘାନ ଭୂମୌ ନିଃଶେଷଂ ସାକ୍ଷାତ୍କାଲ ଇଵାନ୍ତକଃ
ସେ ପୃଥିବୀରେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ନାଶ କଲେ, ଦୃଶ୍ୟମାନ କାଳ ଭଳି।
ନିଘ୍ନଂଶ୍ଚଚାର ପୃଥିଵୀଂ ଵର୍ଷଦ୍ଵଯମନାରତମ୍
ଦୁଇ ବର୍ଷ ଧରି ଅବିରତ ହତ୍ୟା କରି ସେ ପୃଥିବୀ ଚାରିଦିଗେ ଘୁରିଲେ।
ତ୍ରିଃ ସପ୍ତକୃତ୍ଵଃ ପୃଥିଵୀ ତେନ ନିଃକ୍ଷତ୍ରିଯା କୃତା
ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୃଥିବୀକୁ ସାତ ଥର ତିନି ଥର କରି କ୍ଷତ୍ରିୟଶୂନ୍ୟ କରାଯାଇଥିଲା।
ତାଵଦ୍ରାମେଣ ତସ୍ମାତ୍ତୁ କ୍ଷତ୍ରମୁତ୍ସାଦିତଂ ଭୁଵି
ଏଭଳି ଭାବେ ରାମଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୃଥିବୀରୁ କ୍ଷତ୍ରିୟ ଜାତି ନଷ୍ଟ ହୋଇଗଲା।
ଇତି ଶ୍ରୀବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡେ ମହାପୁରାଣେ ଵାଯୁପ୍ରୋକ୍ତେ ମଧ୍ଯମଭାଗେ ତୃତୀଯ ଉପୋଦ୍ଧାତପାଦେ ଭାର୍ଗଵଚରିତେ ଷଟ୍ଚତ୍ଵାରିଂଶତ୍ତ ମୋ ଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏଭଳି ବାୟୁଙ୍କ କଥାନୁସାରେ ଶ୍ରୀବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡ ମହାପୁରାଣର ମଧ୍ୟମ ଭାଗର ତୃତୀୟ ଉପୋଦ୍ଧାତ ପାଦରେ ଭାର୍ଗବ ଚରିତର ଛଉଁଚାଳିଶ ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ।
ଷଟ୍ସହସ୍ରଦ୍ଵଯଂ ରାମୋ ଜୀଵଗ୍ରାହଂ ଗୃହୀତଵାନ୍
ରାମ ବାରହ ହଜାର ଲୋକଙ୍କୁ ବଞ୍ଚିଥିବା ଅବସ୍ଥାରେ ଧରିନେଲେ।
ସ ଜଗାମ ମହାତେଜାଃ କୁରୁକ୍ଷେତ୍ରଂ ତପୋମଯମ୍
ସେ ମହାପ୍ରଭାବଶାଳୀ କୁରୁକ୍ଷେତ୍ର, ଯେଉଁଠାରେ ତପସ୍ୟା ହେଉଥିଲା, ସେଠାକୁ ଗଲେ।
ସୁଖାଵଗାହତୀର୍ଥାନି ତାନି ଚକ୍ରେ ସମନ୍ତତଃ
ସେ ସମସ୍ତ ପବିତ୍ର ସ୍ନାନସ୍ଥଳକୁ ଚାରିପାଖରେ ସ୍ନାନ ପାଇଁ ଆନନ୍ଦଦାୟକ କରିଦେଲେ।
ସରାଂସି ତାନି ଵୈ ପଞ୍ଚ ପୂରଯାମାସ ଭାର୍ଗଵଃ
ଭାର୍ଗବ ସେହି ପାଞ୍ଚଟି ହ୍ରଦକୁ ପୂରଣ କଲେ।
ପିତୄନ୍ସଂତର୍ପଯାମାସ ଯଥାଶାସ୍ତ୍ରମତନ୍ଦ୍ରିତଃ
ସେ ଶାସ୍ତ୍ର ଅନୁସାରେ ଅକ୍ଷୟ ଶ୍ରମରେ ପିତୃଗଣଙ୍କୁ ତୃପ୍ତ କଲେ।
ବ୍ରାହ୍ମଣୈଃ ସହ ମାତୁଶ୍ଚ ତତ୍ର ଚକ୍ରେ ଯଥୋଦିତମ୍
ସେଠାରେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଓ ତାଙ୍କ ମାଆ ସହିତ ନିୟମିତ କାର୍ଯ୍ୟ କଲେ।