ଜଗ୍ମୁସ୍ତୃଷାର୍ତ୍ତା ମଧ୍ଯାହ୍ନେ ସରିତଂ ନର୍ମଦାମନୁ
ମଧ୍ୟାହ୍ନରେ ତିଆରିରେ ପିଆସି ହୋଇ, ସେମାନେ ନର୍ମଦା ନଦୀ ପଥରେ ଚାଲିଗଲେ।
ଗଚ୍ଛନ୍ତୋ ଦଦୃଶୁର୍ମାର୍ଗୋ ଜମଦଗ୍ନେରଥାଶ୍ରମମ୍
ଚାଲିଯିବା ସମୟରେ, ସେମାନେ ଜମଦଗ୍ନିଙ୍କ ଆଶ୍ରମ ପଥରେ ଦେଖିଲେ।
କସ୍ଯେଦମିତି ପପ୍ରଚ୍ଛୁର୍ଭାଵିକର୍ମପ୍ରଚୋଦିତାଃ
ଭାଗ୍ୟର ପ୍ରେରଣାରେ, ସେମାନେ ପଚାରିଲେ—'ଏହା କାହାର?'
ଵସତ୍ଯସ୍ମିନ୍ସୁତୋ ଯସ୍ଯ ରାମଃ ଶସ୍ତ୍ରଭୃତାଂ ଵରଃ
ଏଠାରେ ତାଙ୍କ ପୁଅ ରାମ, ଶସ୍ତ୍ରଧାରୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ସ୍ରେଷ୍ଠ, ରହୁଛନ୍ତି।
କ୍ରୋଧଂ ପ୍ରସଙ୍ଯାନୃଶଂସ୍ଯଂ ପୂର୍ଵଵୈରମନୁସ୍ମରନ୍
ପୂର୍ବ ଶତ୍ରୁତା ମନେପକାଇ, କ୍ରୋଧ ଓ ନିଷ୍ଠୁରତା ଜାଗିଲା।
ଵୈର ନିର୍ଯାତନଂ କିଂ ତୁ କରିଷ୍ଯାମୋ ଦିଶାଧୁନା
କିନ୍ତୁ ଏବେ, ଏହି ଦିଗରେ ଆମେ କଣ ପ୍ରତିଶୋଧ ନେବୁ?
ପ୍ରଜାଘ୍ନିରେ ପ୍ରଯାତେଷୁ ମୁନିଵୀରେଷୁ ସର୍ଵତଃ
ମହାମୁନିମାନେ ସମସ୍ତ ଦିଗକୁ ଯିବା ପରେ, ଲୋକମାନେ ହତ୍ୟା ହେଲେ।
ପ୍ରଯଯୁସ୍ତେ ଦୁରାତ୍ମାନଃ ସବଲାଃ ସ୍ଵପୁରୀଂ ପ୍ରତି
ଦୁଷ୍ଟମାନେ ତାଙ୍କ ସେନା ସହିତ ନିଜ ନଗରକୁ ଫେରିଗଲେ।
ପରିଵାର୍ଯ ମହାରାଜ ରୁରୁଦୁଃ ଶୋକକର୍ଶିତାଃ
ହେ ମହାରାଜ, ସେମାନେ ତାଙ୍କୁ ଘେରି ଦୁଃଖରେ କ୍ଷୀଣ ହୋଇ କାନ୍ଦିଲେ।
ପପାତ ମୂର୍ଚ୍ଛିତା ସଦ୍ଯୋ ଲତେଵାଶନିତାଡିତା
ସେ ଏକ ଲତା ପରି ବିଜୁଳି ଲାଗିଥିବା ଭଳି, ତୁରନ୍ତ ଅଚେତନ ହୋଇ ପଡିଗଲେ।
ଦୂରପ୍ରନଷ୍ଟସଂଜ୍ଞେଵ ସଦ୍ଯଃ ପ୍ରାଣୈର୍ଵ୍ଯଯୁଜ୍ଯତ
ତାଙ୍କର ଜ୍ଞାନ ଦୂରକୁ ଚାଲିଯିଥିବା ପରି, ସେ ସହସା ପ୍ରାଣ ଛାଡିଦେଲେ।
ନ୍ଯପତନ୍ମୂର୍ଚ୍ଛିତା ଭୂମୌ ନିମଗ୍ନାଃ ଶୋକସାଗରେ
ସେମାନେ ଅଚେତନ ହୋଇ ଭୂମିରେ ପଡିଗଲେ, ଦୁଃଖର ସାଗରରେ ଡୁବିଗଲେ।
ସମେତ୍ଯାଶ୍ଵାସଯାମାସୁସ୍ତୁଲ୍ଯଦୁଃଖାଃ ସୁତାନ୍ମୁନେ
ସମାନ ଦୁଃଖରେ ଏକଠା ହୋଇ, ସେମାନେ ଋଷିଙ୍କ ପୁଅମାନେକୁ ଆଶ୍ୱାସନ ଦେଲେ।
ଆଧକ୍ଷୁର୍ଵଚସା ତେଷାମଗ୍ନୌ ପିତ୍ରୋଃ କଲେଵରେ
ତାଙ୍କର କ୍ଷୁଦ୍ର କଥା ସହିତ, ସେମାନେ ପିତାମାତାଙ୍କ ଦେହକୁ ଅଗ୍ନିରେ ରଖିଲେ।
ପିତ୍ରୋର୍ମରଣଦୁଃଖେନ ପୀଡ୍ଯମାନା ଦିଵାନିଶମ୍
ପିତାମାତାଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁର ଦୁଃଖରେ ସେମାନେ ଦିନ ରାତି ଯନ୍ତ୍ରଣା ଭୋଗୁଥିଲେ।
ନିଵୃତ୍ତସ୍ତପସଃ ସଖ୍ଯା ସହାଗାଦାଶ୍ରମଂ ପିତୁଃ
ତପସ୍ୟା ଓ ସଂଗତି ଛାଡି, ସେମାନେ ସମେତେ ପିତାଙ୍କ ଆଶ୍ରମକୁ ଗଲେ।
ଭାର୍ଗଵଚରିତେ ପଞ୍ଚଚତ୍ଵାରିଂଶତ୍ତମୋଧ୍ଯାଯଃ
ଭାର୍ଗବ ଚରିତର ପଞ୍ଚଚତ୍ୱାରିଂଶ ଅଧ୍ୟାୟ।
ରାଜପୁତ୍ରଵ୍ଯଵସିତଂ ପିତ୍ରୌଃ ସ୍ଵର୍ଗତିମେଵ ଚ
ରାଜପୁତ୍ରଙ୍କ ଦୃଢ଼ ସଙ୍କଳ୍ପ ଓ ପିତାମାତାଙ୍କ ସ୍ୱର୍ଗାରୋହଣ।
ତନ୍ମୃତେରେଵ ମରଣଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ମାତୁଶ୍ଚ କେଵଲମ୍
ତାଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ ଓ ମାଆଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ ବିଷୟରେ ଶୁଣିଲେ।
ତମଥାଶ୍ଵାସଯାମାସ ତୁଲ୍ଯଦୁଃଖୋ ଽକୃତଵ୍ରଣଃ
ତାପରେ, ସମାନ ଦୁଃଖରେ ଅପରିଘାତିତ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ସେ ତାଙ୍କୁ ଆଶ୍ୱାସନ ଦେଲେ।
ଯୁକ୍ତିଲୌକିକଦୃଷ୍ଟାନ୍ତୈସ୍ତଚ୍ଛୋକଂ ସଂଵ୍ଯଶାମଯତ୍
ଯୁକ୍ତି ଓ ଲୋକଜୀବନର ଉଦାହରଣ ଦେଇ, ସେ ଦୁଃଖକୁ ଶାନ୍ତ କଲେ।
ପ୍ରଯଯୌ ସହିତଃ ସଖ୍ଯା ଭ୍ରାତୄଣାଂ ତୁ ଦିଦୃକ୍ଷଯା
ଭାଇମାନେକୁ ଦେଖିବା ଇଚ୍ଛାରେ, ସେ ସଙ୍ଗୀମାନେ ସହିତ ଚାଲିଗଲେ।
ଶୋକାମଷଯୁତସ୍ତୈଶ୍ଚ ସହ ତ୍ସ୍ଥୌ ଦିନତ୍ରଯମ୍
ସେମାନେ ସହିତ ଦୁଃଖରେ ଏକଠା ହୋଇ, ସେ ତିନି ଦିନ ରହିଲେ।
ବଭୂଵ ସହସା ସର୍ଵଲୋକସଂହରଣକ୍ଷମଃ
ହଠାତ୍ ସେ ସମସ୍ତ ଜଗତ୍କୁ ନଶ୍ଟ କରିବାକୁ ସମର୍ଥ ହେଲେ।
ଦୃଢୀଚକାର ହୃଦଯେ ସର୍ଵକ୍ଷତ୍ରଵଧୋଦ୍ଯତଃ
ସେ ନିଜ ହୃଦୟକୁ ଦୃଢ଼ କଲେ, ସମସ୍ତ କ୍ଷତ୍ରିୟଙ୍କୁ ସଂହାର କରିବାକୁ ପ୍ରତିଜ୍ଞା କଲେ।
କରିଷ୍ଯେ ତର୍ପଣଂ ପିତ୍ରୋରିତି ନିଶ୍ଚିତ୍ଯ ଭାର୍ଗଵଃ
ଭାର୍ଗବ ମନେ ନିଶ୍ଚୟ କଲେ, 'ମୁଁ ମୋ ପିତାମାନେ ପାଇଁ ତର୍ପଣ କରିବି।'
ପ୍ରଯଯୌ ତଦନୁଜ୍ଞାତଃ କୃତ୍ଵା ସଂସ୍ଥାଂପିତୁଃ କ୍ରିଯାମ୍
ପରେ, ଅନୁମତି ମିଳିଲାପରେ, ସେ ମୃତକଙ୍କର ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରି ଚାଲିଗଲେ।
ତଦ୍ବାହ୍ଯୋପଵନେ ସ୍ଥିତ୍ଵା ସସ୍ମାର ସ ମହୋଦରମ୍
ସେ ବାହାର ଉଦ୍ୟାନରେ ଦଢ଼ିଥିଲେ ଏବଂ ମହୋଦରଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କଲେ।
ପ୍ରେଷଯାମାସ ରାମାଯ ସର୍ଵସଂହନନାନି ଚ
ସେ ସମସ୍ତ ଅସ୍ତ୍ର ରାମଙ୍କୁ ପଠାଇଲେ।
ଗୃହୀତ୍ଵାପୂରଯଚ୍ଛଙ୍ଖଂ ରୁଦ୍ରଦତ୍ତମମିତ୍ରଜିତ୍
ଶତ୍ରୁଘ୍ନ ରୁଦ୍ରଙ୍କ ଦିଆ ଶଂଖ ନେଇ ତାହା ଫୁଙ୍ଗିଲେ।