ଵିନାଯକଚଶ୍ଚୈଵଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଭାର୍ଗଵନନ୍ଦନଃ
ଏପରି ଗଣପତିଙ୍କଠାରୁ ଶୁଣି, ଭାର୍ଗବଙ୍କ ପୁଅ—
ଗତ୍ଵା ହ୍ଯନ୍ତଃପୁରଂ ଭ୍ରାତଃ ପ୍ରଣମ୍ଯ ଜଗଦୀଶ୍ଵରୌ
ଭିତର ଅନ୍ତଃପୁରକୁ ଯାଇ, ଭାଇ, ସମସ୍ତ ଜଗତ୍ନାଥଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କଲେ।
କାର୍ତ୍ତଵୀର୍ଯଃ ସୁଚନ୍ଦ୍ରଶ୍ଚ ସପୁତ୍ରବଲବାନ୍ଧଵଃ
କାର୍ତ୍ତବୀର୍ୟ ଓ ସୁଚନ୍ଦ୍ର, ସେମାନଙ୍କ ପୁଅ, ସେନା ଓ ବନ୍ଧୁମାନେ ସହିତ ଥିଲେ।
କାନ୍ଯକୁବ୍ଜାଃ କୋଶଲେଶା ମାଯାଵନ୍ତୋ ମହାବଲାଃ
କାନ୍ୟକୁବ୍ଜ ଏବଂ କୋଶଳର ରାଜାମାନେ, ଯେଉଁମାନେ ମାୟାରେ ପାରଙ୍ଗତ ଏବଂ ବଳବାନ୍।
ତମିମଂ ପ୍ରଣିପତ୍ଯୈଵ ଯାସ୍ଯାମି ସ୍ଵଗୃହଂ ପ୍ରତି
ଏହିଜଣଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି, ମୁଁ ମୋ ଘରକୁ ଯିବି।
ପ୍ରୋଵାଚ ମଧୁରଂ ଵାକ୍ଯଂ ଭାର୍ଗଵେ ସ ଗଣାଧିପଃ
ଗଣପତି ଭାର୍ଗବଙ୍କୁ ମଧୁର କଥା କହିଲେ।
ଅଦ୍ଯ ଵିଶ୍ଵେଶ୍ଵରୋ ଭ୍ରାତର୍ଭଵାନ୍ଯା ସହ ଵର୍ତ୍ତତେ
'ଭାଇ, ଆଜି ସମସ୍ତ ଜଗତ୍ନାଥ ଭବାନୀ ସହିତ ଅଛନ୍ତି।'
କରୋତି ସୁଖଭଙ୍ଗଂ ଯୋ ନରକଂ ସ ଵ୍ରଜେଦ୍ଧ୍ରୁଵମ୍
ଯିଏ ସେମାନଙ୍କର ସୁଖକୁ ବାଧା ଦେଇଥାଏ, ସେ ନିଶ୍ଚିତ ନରକକୁ ଯିବ।
ର୭ସ୍ଯଂ ସମୁପାସିନଂ ନ ପଶ୍ଯେଦିତି ନିଶ୍ଚଯଃ
ସେ ଗୁପ୍ତ ଉପାସନାରେ ବ୍ୟସ୍ତ ଥିବାବେଳେ, କେହି ତାଙ୍କୁ ଦେଖିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ—ଏହା ନିଶ୍ଚିତ।
ସ୍ତ୍ରୀଵିଚ୍ଛେଦୋ ଭଵେତ୍ତସ୍ଯ ଧ୍ରୁଵଂ ସପ୍ରସୁ ଜନ୍ମସୁ
ସେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଜନ୍ମରେ, ସନ୍ତାନ ସହିତ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ସ୍ତ୍ରୀଙ୍କୁ ହରାଇବ।
ମାତୁର୍ଵାପି ଭଗିନ୍ଯା ଵା ଦୁହିତୁଃ ସ ନରାଧମଃ
ସେ ମା, ବୋନ୍, କିମ୍ବା ଝିଅ—ଯେଉଁଠି ହେଉ, ଏପରି ପୁରୁଷ ଅତ୍ୟନ୍ତ ନିଚ।
ବ୍ରାନ୍ତ୍ଯା ଵିନିର୍ଗତଂ ଵାପି ହାସ୍ଯାର୍ଥମଥଵୋଦିତମ୍
ଭୁଲରେ ଭିତରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ କିମ୍ବା ହସିବା ପାଇଁ କହିଲେ—
ନିର୍ଵିକାରାସ୍ଯ ଚ ଶିଶୋର୍ନ ଦୋଷଃ କଶ୍ଚିଦେଵ ହି
ଯେଉଁ ଶିଶୁରେ କୌଣସି ପରିବର୍ତ୍ତନ ନାହିଁ, ସେଠାରେ କୌଣସି ଦୋଷ ନାହିଁ।
ଯଥାଦୃଷ୍ଟଂ କରିଷ୍ଯାମି ତତ୍ର ଯତ୍ସମଯୋଚିତମ୍
ମୁଁ ଯେପରି ଦେଖିଛି, ଯେଉଁଠି ଯେଉଁ ଦିନରେ ଯେଉଁଠି ଯୋଗ୍ୟ, ସେହିଭଳି କରିବି।
ଜଗତାଂ ପିତରୌ ତୌ ଚ ପାର୍ଵତୀପରମେଶ୍ଵରୌ
ପାର୍ବତୀ ଓ ପରମେଶ୍ୱର ଦୁଇଁଜଣେ ସମସ୍ତ ଜଗତର ମାତା–ପିତା।
ଵିନାଯକସ୍ତଦୋତ୍ଥାଯ ଵାରଯାମାସ ସତ୍ଵରମ୍
ତାପରେ ବିନାୟକ ଉଠି, ତାଙ୍କୁ ତୁରନ୍ତ ରୋକିଦେଲେ।
ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ସକନ୍ଦସ୍ତୁ ସଂଭ୍ରାନ୍ତୋ ବୋଧଯାମାସ ତୌ ତଦା
ଏହା ଦେଖି, କାର୍ତ୍ତିକେୟ ଭୟଭୀତ ହୋଇ, ସେହି ଦୁଇଁଜଣଙ୍କୁ ସମ୍ବାଦ ଦେଲେ।
ପରଶ୍ଵଧଂ ସମାଦାଯ ସପ୍ରକ୍ଷେପ୍ତୁଂ ସମୁଦ୍ଯତଃ
ସେ ତାଙ୍କର କୁଠାର ନେଇ, ଛାଡିବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଲେ।
ଭୂର୍ଲୋକଂ ଭୁଵଃ ସ୍ଵରପି ତସ୍ଯୋର୍ଧ୍ଵଂ ମହର୍ଵୈଜନଂ ଲୋକଂ ଚାପି ତପୋ ଽଥ ସତ୍ଯମପରଂ ଵୈକୁଣ୍ଠମପ୍ଯାନଯତ୍
ସେ ତାଙ୍କୁ ଭୂଲୋକ, ଭୁବର୍ଲୋକ, ସ୍ୱର୍ଗଲୋକ ଠାରୁ ଉପରକୁ, ମହର୍, ଜନ, ତପ, ସତ୍ୟ ଏବଂ ଏଠାରୁ ଆଉ ଉଚ୍ଚ ଭାବରେ ବୈକୁଣ୍ଠ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ନେଇଗଲେ।
ଉଦ୍ଧୃତ୍ଯାଥ ତତୋ ହି ଗର୍ଭସଲିଲେ ପ୍ରକ୍ଷପ୍ତମାତ୍ରଂ ତ୍ଵରା ଭୀତଂ ପ୍ରାଣପରିପ୍ସୁମାନଯଦଥୋ ତତ୍ରୈଵ ଯତ୍ରାସ୍ଥିତଃ
ତାପରେ ଗର୍ଭର ଜଳରୁ ତାଙ୍କୁ ଉଠାଇ, ଛାଡିବା ପୂର୍ବରୁ, ଭୟଭୀତ ଓ ପ୍ରାଣ ବଞ୍ଚାଇବାକୁ ଚାହୁଁଥିବା ସେଉଁଠିକୁ ତୁରନ୍ତ ନେଇଗଲେ, ଯେଉଁଠି ସେ ଅଛିଥିଲେ।
ଇତି ଶ୍ରୀବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡେ ମହାପୁରାଣେ ଵାଯୁପ୍ରୋକ୍ତେ ମଧ୍ଯମଭାଗେ ତୃତୀଯ ଉପୋଦ୍ଧାତପାଦେ ଭାର୍ଗଵଚରିତେ ଏକଚତ୍ଵାରିଂଶତ୍ତମୋ ଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏହିପରି ଶ୍ରୀବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡ ମହାପୁରାଣରେ, ବାୟୁଙ୍କ ଉଚ୍ଚାରିତ, ମଧ୍ୟମ ଭାଗର ତୃତୀୟ ଉପୋଦ୍ଧାତ ପାଦରେ, ଭାର୍ଗବ ଚରିତ୍ର ବର୍ଣ୍ଣିତ ଏକଚାଳିଶ ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ।
ହର୍ଷଶୋକସମାଵିଷ୍ଟୋ ଵିଚିନ୍ତ୍ଯାତ୍ମପରାଭଵମ୍
ସେ ଆନନ୍ଦ ଓ ଦୁଃଖରେ ଭରିଯାଇ, ନିଜ ପରାଜୟ ବିଷୟରେ ଚିନ୍ତା କଲେ।
କ୍ରୋଧାଵିଷ୍ଟୋ ଭୃଶଂ ଭୂତ୍ଵା ପ୍ରାକ୍ଷିପତ୍ସ୍ଵପରଶ୍ଵଧମ୍
ତାପରେ ସେ ଭୟଙ୍କର କ୍ରୋଧରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ, ନିଜ କୁଠାର ଛାଡିଦେଲେ।
ଅମୋଘଂ କର୍ତ୍ତୁକାମସ୍ତୁ ଵାମେ ତଂ ଦଶନେ ଽଗ୍ରହୀତ୍
ସେ ତାହାକୁ ଅଫଳ କରିବାକୁ ଚାହିଁ, ବାମ ହାତରେ ଧରି, ଦାନ୍ତରେ ଧରିଲେ।
ଭୁଵି ଶୋଣିତସଂଦିଗ୍ଧୋ ଵଜ୍ରାହତ ଇଵାଚଲଃ
ସେ ରକ୍ତରେ ଭିଜିଯାଇ, ପୃଥିବୀରେ ପଡ଼ି ରହିଲେ, ମାନେ ମେଘ ଆଘାତରେ ପହଞ୍ଚିଥିବା ପାହାଡ଼ ପରି।
ଚକଂପେ ପୃଥିଵୀପାଲ ଲୋକାସ୍ତ୍ରାସମୁପାଗତାଃ
ପୃଥିବୀର ରାଜା କମ୍ପିଗଲେ, ସମସ୍ତ ଲୋକ ଭୟରେ ଆକ୍ରାନ୍ତ ହେଲେ।
କାର୍ତ୍ତିକେଯାଦଯସ୍ତତ୍ର ଚୁକ୍ରୁଶୁର୍ଭୃଶମାତୁରାଃ
ସେଠାରେ କାର୍ତ୍ତିକେୟ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ଭୟଭୀତ ହୋଇ ବଡ଼ ଆତୁର ହୋଇ କନ୍ଦିଲେ।
ପାର୍ଵତୀଶଙ୍କରୌ ତତ୍ର ସମାଜଗ୍ମତୁରୀଶ୍ଵରୌ
ସେଠାରେ ପାର୍ବତୀ ଓ ଶଙ୍କର, ଦୁଇଁଜଣେ ଏକାଠି ଆସିଲେ।
ପପ୍ରଚ୍ଛ ସ୍କନ୍ଦଂ ପାର୍ଵତୀ କିମେତଦିତି କାରଣମ୍
ପାର୍ବତୀ କାର୍ତ୍ତିକେୟଙ୍କୁ ପଚାରିଲେ, 'ଏହା କଣ? କାହିଁକି ଏହି ଘଟଣା?'
ଵୃତ୍ତାନ୍ତଂ କଥଯାମାସ ମାତ୍ରେ ରାମସ୍ଯ ଶୃଣ୍ଵତଃ
ସେ ମାଆଙ୍କୁ ସମସ୍ତ ଘଟଣା କହିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ, ରାମ ଶୁଣୁଥିଲେ।