ଚକଂପିରେ ଭୃଶଂ ସର୍ଵେ ମୃତ୍ଯୋରିଵ ଶରୀରିଣଃ
ମୃତ୍ୟୁ ସାମ୍ନାରେ ଦେହଧାରୀମାନେ ଯେପରି ଭୟରେ କାପିଥାନ୍ତି, ସେପରି ସମସ୍ତେ ଭୟଭୀତ ହେଲେ।
ତତସ୍ତତଶ୍ଛିନ୍ନଭୁଜୋରୁକଙ୍ଘରା ନାଗା ହଯାଃ ଶୂରନରା ନିପେତୁଃ
ତାପରେ ଏଠା ସେଠା କାଟା ହାତ, ଜଂଘା ଓ ପାଦ ଥିବା ହାତୀ, ଘୋଡ଼ା ଓ ସୁରବୀରମାନେ ପଡ଼ିଗଲେ।
ତଥୈଵ ରାମୋ ଽପି ମନୋନିଲୌଜା ଵିମର୍ଦ୍ଦଯାମାସ ନୃପସ୍ଯ ସେନାମ୍
ସେହିପରି ରାମ ମଧ୍ୟ ମନ ଓ ପବନର ଶକ୍ତି ସହିତ ରାଜାଙ୍କ ସେନାକୁ ଚୁର୍ମାର କରିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ।
ଉଦ୍ଯମ୍ଯ ଚାପଂ ମହଦାସ୍ଥିତୋ ରଥଂ ସୃଜ୍ଯଂ ଚ କୃତ୍ଵା କିଲମନ୍ସ୍ଯରାଜଃ
ମତ୍ସ୍ୟ ରାଜା ବଡ଼ ରଥ ଉପରେ ଚଢ଼ି, ଧନୁଷ ଉଠାଇ, ସଜାଗ ହୋଇ ଦଢ଼ିଆ ଭାବେ ଦଁଡାଇ ରହିଲେ।
ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ତମାଯାନ୍ତମଥୋ ମହାତ୍ମା ରାମୋ ଗୃହୀତ୍ଵା ଧନୁଷଂ ମହୋଗ୍ରମ୍
ସେ ଆଗକୁ ଆସୁଥିବାକୁ ଦେଖି, ମହାତ୍ମା ରାମ ତାଙ୍କର ଭୟଙ୍କର ଏବଂ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଧନୁଷ ଧରିଲେ।
ସ ଚାପି ରାଜାତିବଲୋ ମନସ୍ଵୀ ସସର୍ଜ ରାମାଯ ତୁ ପର୍ଵତାସ୍ତ୍ରମ୍
ସେହି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଓ ଦୃଢ଼ ମନର ରାଜା ରାମଙ୍କ ଉପରେ ପର୍ବତାସ୍ତ୍ର ଛାଡ଼ିଲେ।
ରାମୋ ଽପି ତତ୍ରାତିବଲଂ ଵିଦିତ୍ଵା ତଂ ମତ୍ସ୍ଯରାଜଂ ଵିଵିଧାସ୍ତ୍ରପୂଗୈଃ
କିନ୍ତୁ ରାମ, ମତ୍ସ୍ୟ ରାଜାଙ୍କର ବଡ଼ ଶକ୍ତି ବୁଝି, ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ଅସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ପ୍ରତିଉତ୍ତର ଦେଲେ।
ନାରାଯଣାସ୍ତ୍ରେ ଭୃଗୁଣା ପ୍ରଯୁକ୍ତେ ରାମେଣ ରାଜନ୍ନୃପତେର୍ଵଧାଯ
ଭୃଗୁବଂଶୀ ରାମଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ରାଜାଙ୍କ ବିନାଶ ପାଇଁ ନାରାୟଣାସ୍ତ୍ର ଛାଡ଼ାଯିବାବେଳେ—
ରାମସ୍ତୁ ତସ୍ଯାଥ ଵିଲକ୍ଷ୍ଯ କମ୍ପଂ ବାଣୈଶ୍ଚତୁର୍ଭିର୍ନିଜଘାନ ଵାହାନ୍
ତାପରେ ରାମ, ତାଙ୍କର ଅସ୍ଥିରତା ଦେଖି, ଚାରିଟି ତୀରରେ ଘୋଡ଼ାଗୁଡ଼ିକୁ ମାରିଦେଲେ।
ବାଣେନ ଚୈକେନ ପ୍ରସହ୍ଯ ସାରଥିଂ ନିପାତ୍ଯ ଭୂମୌ ରଥମାର୍ଦ୍ଦଯତ୍ତ୍ରିଭିଃ
ଏବଂ ଗୋଟିଏ ତୀରରେ ସାରଥିକୁ ଜୋରଦାର ଭାବେ ଭୂମିରେ ପତିତ କରି, ତିନୋଟି ତୀରରେ ରଥକୁ ଭଙ୍ଗ କଲେ।
ସ ଭିନ୍ନଶୀର୍ଷୋ ରୁଧିରଂ ଵମନ୍ମୁହୁର୍ମର୍ଚ୍ଛାମଵାପ୍ଯାଥ ମମାର ଚ କ୍ଷଣାତ୍
ତାଙ୍କର ମୁଣ୍ଡ ଫାଟିଯାଇ, ବାରମ୍ବାର ରକ୍ତ ଝରି, ସେ ଅଚେତନ ହୋଇ ପଡ଼ିଲେ ଏବଂ କ୍ଷଣମାତ୍ରରେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କଲେ।
ତସ୍ମିନ୍ନିପତିତେ ରାଜ୍ଞି ଚନ୍ଦ୍ରଵଂଶସମୁଦ୍ଭଵେ
ସେହି ଚନ୍ଦ୍ରବଂଶୀ ରାଜା ପଡ଼ିଯିବା ସମୟରେ—
ମଙ୍ଗଲେ ନୃପତିଶ୍ରେଷ୍ଠେ ରାମୋ ହର୍ଷମୁପାଗତଃ
ସେହି ଶୁଭ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ, ରାଜାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ନିହତ ହେବା ପରେ, ରାମ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ।
ଉପୋଦ୍ଧାତପାଦେ ଭାର୍ଗଵଚରିତେ ଅଷ୍ଟାତ୍ରିଂଶତ୍ତମୋ ଽଧ୍ଯାଯଃ
ଉପୋଦ୍ଧାତ ପାଦରେ ଭାର୍ଗବ ଚରିତର ଅଠାଇଶତମ ଅଧ୍ୟାୟ ଏଠି ସମାପ୍ତ।
ରାଜେନ୍ଦ୍ରାନ୍ପ୍ରେରଯାମାସ କାର୍ତ୍ତଵୀର୍ଯୋ ମହାବଲଃ
ବଡ଼ ଶକ୍ତିଶାଳୀ କାର୍ତ୍ତବୀର୍ୟ ରାଜାମାନଙ୍କୁ ପଠାଇଲେ।
ନିଷଧାଧିପତିଶ୍ଚୈଵ ମଗଧାଧିପତିସ୍ତଥା
ନିଷଧ ରାଜା ଏବଂ ମଗଧ ରାଜା ମଧ୍ୟ—
ଵର୍ଷନ୍ତଃ ଶରଜାଲାନି ନାନାଯୁଦ୍ଧଵିଶାରଦାଃ
ସେମାନେ ବିଭିନ୍ନ ଯୁଦ୍ଧ କଳାରେ ପାରଙ୍ଗତ ଥିଲେ ଏବଂ ତୀରର ବର୍ଷା କରୁଥିଲେ।
ପିନାକହସ୍ତଃ ସ ଭୃଗୁର୍ଜ୍ଵଲଦଗ୍ନିଶିଖୋପମଃ
ସେ ଭୃଗୁ, ପିନାକ ଧନୁଷ ଧରି, ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଅଗ୍ନିର ଶିଖା ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ।
ତଦସ୍ତ୍ରଂ ଭାର୍ଗଵେ ଦ୍ରେଣ କ୍ଷିପ୍ତଂ ସଂଗ୍ରାମମୂର୍ଦ୍ଧନି
ଭାର୍ଗବ ଦ୍ରେଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଛାଡ଼ାଯାଇଥିବା ସେହି ଅସ୍ତ୍ର ଯୁଦ୍ଧର ଚୂଡ଼ାମଣିରେ ପଡ଼ିଲା।
ତତଃ କ୍ରୁଦ୍ଧୋ ମହାଭାଗୋ ରାମଃ ଶତ୍ରୁଵିଦାରଣଃ
ତାପରେ ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ନଶ୍ଟ କରୁଥିବା ମହାତ୍ମା ରାମ ଅତ୍ୟନ୍ତ କ୍ରୋଧିତ ହେଲେ।
ବୃହଦ୍ବଲଂ ଚ ଗଦଯା ଵିଦର୍ଭଂ ମୁଷ୍ଟିନା ତଥା
ସେ ବୃହଦ୍ବଳଙ୍କୁ ଗଦା ଦ୍ୱାରା ଆଘାତ କଲେ ଏବଂ ବିଦର୍ଭଙ୍କୁ ମୁଷ୍ଟିରେ ମାରିଲେ।
ମାଗଧଞ୍ଚରଣାଘାତୈରସ୍ତ୍ରଜାଲେନ ସୈନିକାନ୍
ସେ ମାଗଧଙ୍କୁ ପାଦର ଆଘାତରେ ଦମନ କଲେ ଏବଂ ସେନାକୁ ଅସ୍ତ୍ରର ଜାଲରେ ଅଟକାଇଲେ।
ଦୁଦ୍ରାଵ କାର୍ତ୍ତଵୀର୍ଯଂ ଚ ଜାମଦଗ୍ନ୍ଯୋ ମହାବଲଃ
ମହାବଳୀ ଜାମଦଗ୍ନ୍ୟପୁତ୍ର କାର୍ତ୍ତବୀର୍ୟଙ୍କୁ ଭଗାଇଦେଲେ।
କାର୍ଯ୍ଯାକାର୍ଯଵିଧାନଜ୍ଞାଃ ପୃଷ୍ଟେ କୃତ୍ଵା ଚ ହୈହଯମ୍
ଯେଉଁ ହୈହୟ ନ୍ୟାୟ ଅନ୍ୟାୟ ବୁଝିପାରନ୍ତି, ସେମାନେ ପଛକୁ ହଟିଗଲେ।
କାନ୍ଯକୁବ୍ଜାଶ୍ଚ ଶତଶଃ ସୌରାଷ୍ଟ୍ରାଵନ୍ତଯସ୍ତଥା
କାନ୍ୟକୁବ୍ଜର ଶତଶଃ ମଣିଷ ଏବଂ ସୌରାଷ୍ଟ୍ର ଓ ଅବନ୍ତିର ଲୋକମାନେ ମଧ୍ୟ ଥିଲେ।
ଶରଜାଲାଵୃତସ୍ତେଷାଂ ରାମଃ ସଂଗ୍ରାମମୂର୍ଦ୍ଧନି
ଯୁଦ୍ଧର ମଧ୍ୟଭାଗରେ ଶରବୃଷ୍ଟିରେ ଘେରାଯାଇଥିବା ରାମ ଥିଲେ।
ସସ୍ମାର ରାମଚରିତଂ ଯଦୁକ୍ତଂ ହରିଣେନ ଵୈ
ସେ ରାମଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପକୁ ସ୍ମରଣ କଲେ, ଯାହା ପୂର୍ବରୁ ହରି କହିଥିଲେ।
ଏତସ୍ମିନ୍ନେଵ କାଲେ ତୁ ରାମଃ ଶସ୍ତ୍ରାସ୍ତ୍ରକୋଵିଦଃ
ସେଇ ସମୟରେ ଅସ୍ତ୍ର ଶସ୍ତ୍ରରେ ପାରଙ୍ଗତ ରାମ ଥିଲେ।
ଉଦତିଷ୍ଠଦ୍ରଣାକାଙ୍କ୍ଷୀ ନୀହାରାଦିଵ ଭାସ୍କରଃ
ସେ ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ଉତ୍ସୁକ ହୋଇ ମିଷ୍ଟରୁ ବାହାରୁଥିବା ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଉଠିଲେ।
ଦ୍ଵାଦଶାକ୍ଷୌହିଣୀସ୍ତତ୍ର ଚିଚ୍ଛେଦ ଲଘୁଵିକ୍ରମଃ
ସେ ତାଙ୍କ ଦ୍ରୁତ ପ୍ରଭାବରେ ସେଠାରେ ବାରଟି ଅକ୍ଷୌହିଣୀ ସେନାକୁ ଧ୍ୱଂସ କଲେ।