ମାର୍ଗେ ଦଦର୍ଶ ରାଜେନ୍ଦ୍ରୋ ଵିପରୀତାନି ଭୂପତେ
ପଥରେ, ରାଜା ଅନେକ ଅଦ୍ଭୁତ ଅପଶକୁନ ଦେଖିଲେ, ହେ ଭୂପତି।
ମୁକ୍ତକେଶାଂ ଛିନ୍ନନାସାଂ ରୁଦତୀଂ ଚ ଦିଗଂବରାମ୍
ଖୋଲା କେଶ, କଟା ନାକ, କାନ୍ଦୁଥିବା ଓ ନିର୍ବସ୍ତ୍ର ଏକ ଜଣେ ଜିଅ।
କୁଚୈଲଂ ପତିତଂ ଭଗ୍ନଂ ନଗ୍ନଂ କାଷାଯଵାସସମ୍
ଛିଣା, ପଡ଼ିଯାଇଥିବା, ଭାଙ୍ଗିଯାଇଥିବା, ନଗ୍ନ ଓ କାଷାୟ ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧିଥିବା।
ଗୋଧାଂ ଚ ଶଶକଂ ଶଲ୍ଯଂ ରିକ୍ତକୁମ୍ଭଂ ସରୀମୃପମ୍
ଏକ ଗୋଧି, ଏକ ଶଶକ, ଏକ କାଁଟା, ଖାଲି ଘଡ଼ା ଓ ଏକ ମୃତଦେହ।
ସ୍ଵଦକ୍ଷିଣେ ଶୃଗାଲଂ ଚ କୁର୍ଵନ୍ତଂ ଭୈର୍ଵଂ ରଵମ୍
ତାଙ୍କର ଡାହାଣ ପଟେ ଏକ ଶିଆଳ ଭୟଙ୍କର ଚିତ୍କାର କରୁଥିଲା।
ଦୃଷ୍ଟ୍ଵାପି ପ୍ରଯଯୌ ଯୋଦ୍ଧୁଂ କାଲପାଶାଵୃତୋ ହଝାତ୍
ଏହା ସବୁ ଦେଖିଲେ ମଧ୍ୟ ସେ କାଳର ଫାନ୍ଦରେ ବନ୍ଧା ଯୁଦ୍ଧ କରିବାକୁ ଚାଲିଗଲେ।
ଵଟଚ୍ଛାଯାସମାସୀନୋ ରାମୋ ଽପଶ୍ଯଦୁପାଗତମ୍
ବଟବୃକ୍ଷର ଛାୟାରେ ବସିଥିବା ରାମ, ସେଠାରେ ତାଙ୍କୁ ଆସୁଥିବା ଦେଖିଲେ।
ସହସ୍ରାକ୍ଷୌହିଣୀଯୁକ୍ତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ବଭୂଵ ହ
ସେ ହଜାର ଅକ୍ଷୌହିଣୀ ସେନା ସହିତ ଆସୁଥିବାକୁ ଦେଖିଲେ।
ଯଦ୍ଦୃଷ୍ଟିଗୋଚରୋ ଜାତଃ କାର୍ତଵୀର୍ଯୋ ନୃପାଧମଃ
କାର୍ତ୍ତବୀର୍ୟ, ରାଜାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସବୁଠାରୁ ନିମ୍ନ, ରାମଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟି ସାମ୍ନାରେ ଆସିଲେ।
ଵ୍ଯଞ୍ଜୃଭତାରିନାଶାଯସିଂହଃ କ୍ରୁଦ୍ଧୋ ଯଥା ତଥା
ଯେପରି ରାଗିଥିବା ସିଂହ ହାତୀମାନେ ନାଶ କରିବାକୁ ଆସେ, ସେପରି।
ଚକଂପିରେ ଭୃଶଂ ସର୍ଵେ ମୃତ୍ଯୋରିଵ ଶରୀରିଣଃ
ମୃତ୍ୟୁ ସାମ୍ନାରେ ଦେହଧାରୀମାନେ ଯେପରି ଭୟରେ କାପିଥାନ୍ତି, ସେପରି ସମସ୍ତେ ଭୟଭୀତ ହେଲେ।
ତତସ୍ତତଶ୍ଛିନ୍ନଭୁଜୋରୁକଙ୍ଘରା ନାଗା ହଯାଃ ଶୂରନରା ନିପେତୁଃ
ତାପରେ ଏଠା ସେଠା କାଟା ହାତ, ଜଂଘା ଓ ପାଦ ଥିବା ହାତୀ, ଘୋଡ଼ା ଓ ସୁରବୀରମାନେ ପଡ଼ିଗଲେ।
ତଥୈଵ ରାମୋ ଽପି ମନୋନିଲୌଜା ଵିମର୍ଦ୍ଦଯାମାସ ନୃପସ୍ଯ ସେନାମ୍
ସେହିପରି ରାମ ମଧ୍ୟ ମନ ଓ ପବନର ଶକ୍ତି ସହିତ ରାଜାଙ୍କ ସେନାକୁ ଚୁର୍ମାର କରିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ।
ଉଦ୍ଯମ୍ଯ ଚାପଂ ମହଦାସ୍ଥିତୋ ରଥଂ ସୃଜ୍ଯଂ ଚ କୃତ୍ଵା କିଲମନ୍ସ୍ଯରାଜଃ
ମତ୍ସ୍ୟ ରାଜା ବଡ଼ ରଥ ଉପରେ ଚଢ଼ି, ଧନୁଷ ଉଠାଇ, ସଜାଗ ହୋଇ ଦଢ଼ିଆ ଭାବେ ଦଁଡାଇ ରହିଲେ।
ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ତମାଯାନ୍ତମଥୋ ମହାତ୍ମା ରାମୋ ଗୃହୀତ୍ଵା ଧନୁଷଂ ମହୋଗ୍ରମ୍
ସେ ଆଗକୁ ଆସୁଥିବାକୁ ଦେଖି, ମହାତ୍ମା ରାମ ତାଙ୍କର ଭୟଙ୍କର ଏବଂ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଧନୁଷ ଧରିଲେ।
ସ ଚାପି ରାଜାତିବଲୋ ମନସ୍ଵୀ ସସର୍ଜ ରାମାଯ ତୁ ପର୍ଵତାସ୍ତ୍ରମ୍
ସେହି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଓ ଦୃଢ଼ ମନର ରାଜା ରାମଙ୍କ ଉପରେ ପର୍ବତାସ୍ତ୍ର ଛାଡ଼ିଲେ।
ରାମୋ ଽପି ତତ୍ରାତିବଲଂ ଵିଦିତ୍ଵା ତଂ ମତ୍ସ୍ଯରାଜଂ ଵିଵିଧାସ୍ତ୍ରପୂଗୈଃ
କିନ୍ତୁ ରାମ, ମତ୍ସ୍ୟ ରାଜାଙ୍କର ବଡ଼ ଶକ୍ତି ବୁଝି, ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ଅସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ପ୍ରତିଉତ୍ତର ଦେଲେ।
ନାରାଯଣାସ୍ତ୍ରେ ଭୃଗୁଣା ପ୍ରଯୁକ୍ତେ ରାମେଣ ରାଜନ୍ନୃପତେର୍ଵଧାଯ
ଭୃଗୁବଂଶୀ ରାମଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ରାଜାଙ୍କ ବିନାଶ ପାଇଁ ନାରାୟଣାସ୍ତ୍ର ଛାଡ଼ାଯିବାବେଳେ—
ରାମସ୍ତୁ ତସ୍ଯାଥ ଵିଲକ୍ଷ୍ଯ କମ୍ପଂ ବାଣୈଶ୍ଚତୁର୍ଭିର୍ନିଜଘାନ ଵାହାନ୍
ତାପରେ ରାମ, ତାଙ୍କର ଅସ୍ଥିରତା ଦେଖି, ଚାରିଟି ତୀରରେ ଘୋଡ଼ାଗୁଡ଼ିକୁ ମାରିଦେଲେ।
ବାଣେନ ଚୈକେନ ପ୍ରସହ୍ଯ ସାରଥିଂ ନିପାତ୍ଯ ଭୂମୌ ରଥମାର୍ଦ୍ଦଯତ୍ତ୍ରିଭିଃ
ଏବଂ ଗୋଟିଏ ତୀରରେ ସାରଥିକୁ ଜୋରଦାର ଭାବେ ଭୂମିରେ ପତିତ କରି, ତିନୋଟି ତୀରରେ ରଥକୁ ଭଙ୍ଗ କଲେ।
ସ ଭିନ୍ନଶୀର୍ଷୋ ରୁଧିରଂ ଵମନ୍ମୁହୁର୍ମର୍ଚ୍ଛାମଵାପ୍ଯାଥ ମମାର ଚ କ୍ଷଣାତ୍
ତାଙ୍କର ମୁଣ୍ଡ ଫାଟିଯାଇ, ବାରମ୍ବାର ରକ୍ତ ଝରି, ସେ ଅଚେତନ ହୋଇ ପଡ଼ିଲେ ଏବଂ କ୍ଷଣମାତ୍ରରେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କଲେ।
ତସ୍ମିନ୍ନିପତିତେ ରାଜ୍ଞି ଚନ୍ଦ୍ରଵଂଶସମୁଦ୍ଭଵେ
ସେହି ଚନ୍ଦ୍ରବଂଶୀ ରାଜା ପଡ଼ିଯିବା ସମୟରେ—
ମଙ୍ଗଲେ ନୃପତିଶ୍ରେଷ୍ଠେ ରାମୋ ହର୍ଷମୁପାଗତଃ
ସେହି ଶୁଭ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ, ରାଜାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ନିହତ ହେବା ପରେ, ରାମ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ।
ଉପୋଦ୍ଧାତପାଦେ ଭାର୍ଗଵଚରିତେ ଅଷ୍ଟାତ୍ରିଂଶତ୍ତମୋ ଽଧ୍ଯାଯଃ
ଉପୋଦ୍ଧାତ ପାଦରେ ଭାର୍ଗବ ଚରିତର ଅଠାଇଶତମ ଅଧ୍ୟାୟ ଏଠି ସମାପ୍ତ।
ରାଜେନ୍ଦ୍ରାନ୍ପ୍ରେରଯାମାସ କାର୍ତ୍ତଵୀର୍ଯୋ ମହାବଲଃ
ବଡ଼ ଶକ୍ତିଶାଳୀ କାର୍ତ୍ତବୀର୍ୟ ରାଜାମାନଙ୍କୁ ପଠାଇଲେ।
ନିଷଧାଧିପତିଶ୍ଚୈଵ ମଗଧାଧିପତିସ୍ତଥା
ନିଷଧ ରାଜା ଏବଂ ମଗଧ ରାଜା ମଧ୍ୟ—
ଵର୍ଷନ୍ତଃ ଶରଜାଲାନି ନାନାଯୁଦ୍ଧଵିଶାରଦାଃ
ସେମାନେ ବିଭିନ୍ନ ଯୁଦ୍ଧ କଳାରେ ପାରଙ୍ଗତ ଥିଲେ ଏବଂ ତୀରର ବର୍ଷା କରୁଥିଲେ।
ପିନାକହସ୍ତଃ ସ ଭୃଗୁର୍ଜ୍ଵଲଦଗ୍ନିଶିଖୋପମଃ
ସେ ଭୃଗୁ, ପିନାକ ଧନୁଷ ଧରି, ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଅଗ୍ନିର ଶିଖା ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ।
ତଦସ୍ତ୍ରଂ ଭାର୍ଗଵେ ଦ୍ରେଣ କ୍ଷିପ୍ତଂ ସଂଗ୍ରାମମୂର୍ଦ୍ଧନି
ଭାର୍ଗବ ଦ୍ରେଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଛାଡ଼ାଯାଇଥିବା ସେହି ଅସ୍ତ୍ର ଯୁଦ୍ଧର ଚୂଡ଼ାମଣିରେ ପଡ଼ିଲା।
ତତଃ କ୍ରୁଦ୍ଧୋ ମହାଭାଗୋ ରାମଃ ଶତ୍ରୁଵିଦାରଣଃ
ତାପରେ ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ନଶ୍ଟ କରୁଥିବା ମହାତ୍ମା ରାମ ଅତ୍ୟନ୍ତ କ୍ରୋଧିତ ହେଲେ।