ମୂଲୈଃ ଫଲୈଶ୍ଚ ରୋହୈଶ୍ଚଗୃହ୍ଣନ୍ପୁଷ୍ଟାଶ୍ଚ ଯତ୍ଫଲମ୍
ମୂଳ, ଫଳ ଓ ତରଳ ଦ୍ୱାରା ସେମାନେ ଧରିଲେ, ଏବଂ ଯେଉଁଫଳ ମିଳିଲା, ତାହାରେ ପୋଷିତ ହେଲେ।
ଋତୁପୁଷ୍ପଫଲାସ୍ତା ଵୈ ଓଷଧ୍ଯୋ ଜଜ୍ଞିରେ ତ୍ଵିହ
ଋତୁ ଅନୁଯାୟୀ ଫୁଲ ଓ ଫଳ ସହିତ ଏଠାରେ ଔଷଧିଗୁଡିକ ଜନ୍ମିଥିଲା।
ତତସ୍ତାସାଂ ଚ ପୃତ୍ତ୍ଯର୍ଥୈ ଵାର୍ତୋପାଯଂ ଚକାର ହ
ପରେ, ସେମାନଙ୍କ ପୋଷଣ ପାଇଁ, ଜୀବିକାର ବ୍ୟବସ୍ଥା କରିଲେ।
ତତଃ ପ୍ରଭୃତି ଚୌଷଧ୍ଯଃ କୃଷ୍ଟପଚ୍ଯାସ୍ତୁ ଜଜ୍ଞିରେ
ସେହି ସମୟରୁ ଆରମ୍ଭ କରି, ଚାଷ ହୋଇଥିବା ଔଷଧିଗୁଡିକ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା।
ମର୍ଯାଦାଂ ସ୍ଥାପଯାମାସ ଯଯାରକ୍ଷତ୍ପରସ୍ପରମ୍
ସେ ଏମିତି ଏକ ମର୍ଯ୍ୟାଦା ନିର୍ମାଣ କଲେ, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ସେମାନେ ପରସ୍ପରକୁ ରକ୍ଷା କରିପାରିଲେ।
ଇତରେଷାଂ କୃତତ୍ରାଣାନ୍ ସ୍ଥାପଯାମାସ କ୍ଷତ୍ରିଯାନ୍
ଅନ୍ୟମାନଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରିବା ପାଇଁ, ସେ କ୍ଷତ୍ରିୟମାନେ ନିଯୁକ୍ତ କଲେ।
ସତ୍ଯଂ ବୂତ ଯଥାଭୂତଂ ଧ୍ରୁଵଂ ଵୋ ବ୍ରହ୍ମଣାସ୍ତୁ ତାଃ
ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସତ୍ୟ, ଯଥାର୍ଥ ଏବଂ ଚିରସ୍ଥାୟୀ ତୁମ ପାଇଁ ସ୍ଥାପିତ ହେଉ।
କ୍ରୀତାନି ନାଶଯଂତି ସ୍ମ ପୃଥିଵ୍ଯାଂ ତେ ଵ୍ଯଵସ୍ଥିତାଃ
ପୃଥିବୀରେ ଯେଉଁମାନେ ବସିଥିଲେ, ସେମାନେ ଅର୍ଜିତ ଜିନିଷଗୁଡିକୁ ନଷ୍ଟ କରିଦେଲେ।
ସେଵଂତଶ୍ଚ ଦ୍ରଵଂତଶ୍ଚ ପରିଚର୍ଯାସୁ ଯେ ରତାଃ
ଯେଉଁମାନେ ସେବା କରିବାରେ ଏବଂ କାମକାଜ ପାଇଁ ଦୌଡ଼ିବାରେ ଆନନ୍ଦ ପାଉଥିଲେ।
ତେଷାଂ କର୍ମାଣି ଧର୍ମାଂଶ୍ଚ ବ୍ରହ୍ମା ତୁ ଵ୍ଯଦଧାତ୍ପ୍ରଭୁଃ
ବ୍ରହ୍ମା ପ୍ରଭୁ ସେମାନଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟ ଏବଂ ଧର୍ମ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ କରିଥିଲେ।
ପୁନଃ ପ୍ରଜାସ୍ତୁ ତା ମୋହାଦ୍ଧର୍ମ୍ମଂ ତଂ ନାନ୍ଵପାଲଯନ୍
ପୁଣି ମୋହରେ ପଡି, ପ୍ରଜାମାନେ ସେ ଧର୍ମକୁ ଅନୁସରଣ କଲେ ନାହିଁ।
ବ୍ରହ୍ମା ବୁଦ୍ଧା ତୁ ତତ୍ସର୍ଵଂ ଯାଥାତଥ୍ଯେନ ସ ପ୍ରଭୁଃ
ବ୍ରହ୍ମା ପ୍ରଭୁ ଜ୍ଞାନୀ ହୋଇ, ସମସ୍ତ କଥାକୁ ଯଥାର୍ଥ ଭାବରେ ବୁଝିଲେ।
ଯାଜନାଧ୍ଯାପନେ ବ୍ରହ୍ମା ତଥା ଦାନପ୍ରତିଗ୍ରହମ୍
ବ୍ରହ୍ମା ଯଜ୍ଞ, ଶିକ୍ଷାଦାନ, ଦାନ ଏବଂ ଦାନ ଗ୍ରହଣ କାର୍ଯ୍ୟ ଦେଇଥିଲେ।
ପାଶୁପାଲ୍ଯଂ ଚ ଵାଣିଜ୍ଯଂ କୃଷିଂ ଚୈଵ ଵିଶାଂ ଦଦୌ
ପଶୁପାଳନ, ବ୍ୟବସାୟ ଏବଂ ଚାଷ ମଧ୍ୟ ବ୍ରହ୍ମା ଲୋକଙ୍କୁ ଦେଇଥିଲେ।
ସାମାନ୍ଯାନି ଚ କର୍ମାଣି ବ୍ରହ୍ମକ୍ଷତ୍ରଵିଶାଂ ପୁନଃ
ବ୍ରହ୍ମଣ, କ୍ଷତ୍ରିୟ ଏବଂ ବୈଶ୍ୟମାନଙ୍କୁ ପୁଣି ସାଧାରଣ କାର୍ଯ୍ୟ ଦେଇଥିଲେ।
କର୍ମାଜୀଵଂ ତୁ ଵୈ ଦତ୍ତ୍ଵା ତେଷାମିହ ପରସ୍ପରମ୍
ସେମାନଙ୍କୁ ଏଠାରେ ପରସ୍ପର କାର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଜୀବିକା ଦେଇଥିଲେ।
ପ୍ରାଜାପତ୍ଯଂ ଦ୍ଵିଜାତୀନାଂ ସ୍ମୃତଂ ସ୍ଥାନଂ କ୍ରିଯାଵତାମ୍
ଦ୍ୱିଜାତି ଏବଂ କ୍ରିୟାଶୀଳ ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ପ୍ରଜାପତିଙ୍କର ସ୍ଥାନ ସ୍ମୃତିରେ ରହିଛି।
ଵୈଶ୍ଯାନାଂ ମାରୁତଂ ସ୍ଥାନଂ ସ୍ଵସ୍ଵକର୍ମୋପଜୀଵିନାମ୍
ବୈଶ୍ୟମାନଙ୍କ ପାଇଁ, ନିଜ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଜୀବନ ଯାପନ କରୁଥିବା ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ମାରୁତର ସ୍ଥାନ ଦିଆଯାଇଛି।
ସ୍ଥାନାନ୍ଯେତାନି ଵର୍ଣାନାଂ ଯୋଗ୍ଯାଚାରଵତାଂ ସତାମ୍
ଯେଉଁମାନେ ନ୍ୟାୟ ଏବଂ ଯୋଗ୍ୟ ଆଚରଣ କରନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏହି ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ଜାତିର ସ୍ଥାନ ଅଛି।
ତତଃ ସ୍ଥିତେଷୁ ଵର୍ଣେଷୁ ସ୍ଥାପଯାମାସ ହ୍ଯାଶ୍ରମାନ୍
ଯେତେବେଳେ ଜାତିଗୁଡିକ ସ୍ଥିର ହେଲା, ବ୍ରହ୍ମା ଆଶ୍ରମଗୁଡିକୁ ସ୍ଥାପନ କଲେ।
ଆଶ୍ରମାଶ୍ଚତୁରୋ ହ୍ଯେତାନ୍ପୂର୍ଵଵତ୍ସ୍ଥାପଯନ୍ପ୍ରଭୁଃ
ପ୍ରଭୁ ପୂର୍ବରୁ ଯେପରି, ସେହିଭଳି ଚାରିଟି ଆଶ୍ରମକୁ ସ୍ଥାପନ କଲେ।
କୃତକର୍ମ୍ମ କୃତାଵାସା ଆଶ୍ରମାଦୁପଭୁଞ୍ଜତେ
ଯେଉଁମାନେ ନିଜ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଛନ୍ତି ଏବଂ ଆଶ୍ରମରେ ବସନ୍ତି, ସେମାନେ ତାହାର ଫଳ ଉପଭୋଗ କରନ୍ତି।
ନିର୍ଦ୍ଦିଦେଶ ତତସ୍ତେଷାଂ ବ୍ରହ୍ମା ଧର୍ମାନ୍ପ୍ରଭା ଷତେ
ବ୍ରହ୍ମା ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଧର୍ମଗୁଡିକୁ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବରେ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ କଲେ।
ଚତୁର୍ଵର୍ଣାତ୍ମକଃ ପୂର୍ଵଂ ଗୃହସ୍ଥସ୍ଯାଶ୍ରମଃ ସ୍ଥିତଃ
ପୂର୍ବରୁ ଗୃହସ୍ଥ ଆଶ୍ରମ ଚାରିଟି ଜାତିରେ ସ୍ଥାପିତ ହୋଇଥିଲା।
ଯଥାକ୍ରମଂ ଚ ଵକ୍ଷ୍ଯାମି ଵ୍ରତୈଶ୍ଚ ନିଯମୈସ୍ତଥା
ମୁଁ ବ୍ରତ ଓ ନିୟମ ସହିତ କ୍ରମକ୍ରମେ ସବୁ କଥା ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରିବି।
ଇତ୍ଯେଷ ଵୈ ଗୃହସ୍ଥସ୍ଯ ସମାସାଦ୍ଧର୍ମସଂଗ୍ରହଃ
ଏହିଭଳି ଗୃହସ୍ଥଙ୍କ ପାଇଁ କ୍ଷୁଦ୍ର ଭାବରେ ଧର୍ମର ସଂଗ୍ରହ ହେଉଛି।
ଗୁରୁଶୁଶ୍ରୂଷଣଂ ଭୈକ୍ଷ୍ଯଂଵିଦ୍ଯାର୍ଥୀ ବ୍ରହ୍ମଚାରିଣଃ
ଶିକ୍ଷା ଆଶା କରୁଥିବା ବ୍ରହ୍ମଚାରୀଙ୍କର କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ହେଉଛି ଗୁରୁଙ୍କର ସେବା କରିବା ଓ ଭିକ୍ଷା ମାଗିବା।
ଉଭେ ସଂଧ୍ଯେ ଵଗାହଶ୍ଚ ହୋମଶ୍ଚାରଣ୍ଯଵାସିନାମ୍
ଅରଣ୍ୟବାସୀଙ୍କ ପାଇଁ ଉଭୟ ସନ୍ଧ୍ୟା, ସ୍ନାନ ଓ ହୋମ କରିବା ନିୟମ ଅଛି।
ଅପ୍ରମାଦୋ ଽଵ୍ଯଵାଯଶ୍ଚ ଦଯା ଭୂତେଷୁ ଚ କ୍ଷମା
ସତର୍କତା, କାମନାରୁ ଦୂର ରହିବା, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ପ୍ରତି ଦୟା ଓ ଖ୍ଷମା ରଖିବା।
ଦଶଲକ୍ଷଣକୋ ହ୍ଯେଷ ଧର୍ମଃ ପ୍ରୋକ୍ତଃ ସ୍ଵଯଂଭୂଵା
ଏହି ଦଶ ପ୍ରକାରର ଧର୍ମକୁ ସ୍ୱୟଂଭୂ ଘୋଷଣା କରିଛନ୍ତି।