ତସ୍ମାଦତୀତମଖିଲଂ ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵା କୃତ୍ଯଂ ଵିଚିନ୍ତଯ
ସେଥିପାଇଁ, ଯାହା ହୋଇଗଲା ତାହାକୁ ଛାଡ଼ି, ଏବେ କଣ କରିବା ଉଚିତ ଭାବିବା।
ରାମଃ ସଂସ୍ତଂଭଯାମାସ ଶନୈରାତ୍ମାନମାତ୍ମନା
ରାମ ନିଜେ ନିଜକୁ ଶାନ୍ତ କରିବାକୁ ଦୀରେ ଦୀରେ ଚେଷ୍ଟା କଲେ।
ତ୍ରିଃସପ୍ତକୃତ୍ଵୋ ହସ୍ତାଭ୍ଯାମୁଦରଂ ସମତାଡଯତ୍
ସେ ନିଜ ହାତରେ ଏକେଇସ୍ ଥର ଗୋଡ଼ିକୁ ପିଟିଲେ।
ରୁଦତୀମଲମଂବେତି ସାଂତ୍ଵଯାମାସ ମାତରମ୍
ସେ ମାଆଙ୍କୁ ସାନ୍ତ୍ୱନା ଦେଇ କହିଲେ, 'ଏବେ ଆଉ କନ୍ଦିବା ନୁହେଁ।'
ତ୍ରିଃସପ୍ତକୃତ୍ଵୋ ଯଦିଦଂ ତ୍ଵଯା ଵକ୍ଷଃ ସମାହତମ୍
ତୁମେ ଏପରି ଭାବରେ ଏକେଇସ୍ ଥର ତୁମ ଛାତିକୁ ପିଟିଲୁ—
ହନିଷ୍ଯେ ଭୁଵି ସର୍ଵତ୍ର ସତ୍ଯମେତଦ୍ବ୍ରଵିମି ତେ
ମୁଁ ପୃଥିବୀରେ ସବୁଠାରେ ହତ୍ୟା କରିବି—ଏହି କଥା ସତ୍ୟ, ମୁଁ ତୁମକୁ ଦେଉଛି।
ନାସ୍ତ୍ଯେଵ ନୂନମାଯାତମତିକ୍ରାନ୍ତସ୍ଯ ଵସ୍ତୁନଃ
ଯାହା ଚାଲିଗଲା, ସେଥିରେ ଆଉ ଫେରି ଆସିବା ନାହିଁ।
କୃଚ୍ଛ୍ରାଦ୍ଧୈର୍ଯଂ ସମାଲଂବ୍ଯ ତଥେତି ପ୍ରତ୍ଯଭାଷତ
ବଡ଼ କଷ୍ଟରେ ନିଜକୁ ଶାନ୍ତ କରି, ସେ କହିଲେ, 'ଏହିପରି ହେଉ।'
ଅଗ୍ନୌ ସତ୍କର୍ତ୍ତୁମାରେଭେ ଦେହଂ ରାଜନ୍ଯଥଵିଧି
ସେ ରାଜାଙ୍କ ଦେହକୁ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ଅଗ୍ନିରେ ସଂସ୍କାର କରିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ।
ପୁତ୍ରାନ୍ସର୍ଵାନ୍ସମାହୂଯ ତ୍ଵିଦଂ ଵଚନମବ୍ରଵୀତ୍
ସେ ସମସ୍ତ ପୁଅମାନେକୁ ଡାକି ଏହି କଥା କହିଲେ—
ଅନୁଗନ୍ତୁମିହେଚ୍ଛାମି ତନ୍ମେ ଽନୁଜ୍ଞାତୁମର୍ହଥ
ମୁଁ ଏଠାରେ ସେଠିକୁ ଅନୁସରିବାକୁ ଚାହେଁ; ଦୟାକରି ଏହା ପାଇଁ ମୋତେ ଅନୁମତି ଦିଅ।
ଭର୍ତ୍ରା ଵିରହିତା ତେନ ପ୍ରଵର୍ତ୍ତିଷ୍ଯେ ଵିନିନ୍ଦିତା
ମୋର ସ୍ୱାମୀ ବିନା, ଲୋକମାନେ ନିନ୍ଦା କରିଲେ ମଧ୍ୟ, ମୁଁ ଏହିପରି ଆଗେ ବଢ଼ିବି।
ଯଥା ତେନ ପ୍ରଵର୍ତ୍ତିଷ୍ଯେ ପରତ୍ରାପି ସହାନିଶମ୍
ମୁଁ ଯେପରି ସେଠି ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ସହ ଏହିପରି ଆଗେ ବଢ଼ିବି, ପରଲୋକରେ ମଧ୍ୟ ସେଠି ସଦା ସେଠି ସହିତ ରହିବି।
ଭର୍ତୁର୍ମମ ଭଵିଷ୍ଯାମି ପିତୃଲୋକପ୍ରିଯାତିଥିଃ
ମୁଁ ମୋ ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ପିତୃଲୋକରେ ପ୍ରିୟ ଅତିଥି ହେବି।
ପ୍ରତିଭୂଯ ନ ଵକ୍ତଵ୍ଯଂ ଯଦି ମତ୍ପ୍ରିଯମିଚ୍ଛଥ
ଯଦି ତୁମେ ମୋର ମନର ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରିବାକୁ ଚାହୁଁଛ, ତେବେ ଏଥିରେ ବିରୋଧ କରିବାକୁ ଉଚିତ ନୁହେଁ।
ଅଗ୍ନିଂ ପ୍ରଵିଶ୍ଯ ଭର୍ତ୍ତାରମନୁଗନ୍ତୁଂ ମନୋଦଧେ
ମୁଁ ମନରେ ନିଶ୍ଚୟ କରି, ସ୍ୱାମୀଙ୍କୁ ଅନୁସରିବାକୁ ଚାହିଁ, ଅଗ୍ନିକୁ ପ୍ରବେଶ କଲି।
ସମାଭାଷ୍ଯାତିଗଂଭୀରା ଵାଗୁଵାଚାଶରୀରୀଣୀ
ତାପରେ ଗଭୀର ଏବଂ ଦେହ ନଥିବା ଏକ ସ୍ପଷ୍ଟ କଣ୍ଠସ୍ୱର ଶୁଣାଗଲା।
ମା କାର୍ଷୀଃ ସାହସଂ ଭଦ୍ରେ ପ୍ରଵକ୍ଷ୍ଯାମି ପ୍ରିଯଂ ତଵ
ହେ ଭଦ୍ରେ, ତୁମେ ଅତି ଦୁଃସାହସ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ; ମୁଁ ତୁମ ପ୍ରିୟ କଥା କହିବି।
ନ ମର୍ତ୍ତଵ୍ଯନ୍ତ୍ଵଯା ସର୍ଵୋ ଜୀଵନ୍ଭଦ୍ରାଣି ପଶ୍ଯତି
ତୁମେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ; ସମସ୍ତେ ଯେଉଁମାନେ ବଞ୍ଚିଛନ୍ତି, ସେମାନେ ଶୁଭ ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖନ୍ତି।
ନିମିତ୍ତମନ୍ତରୀକୃତ୍ଯ କିଞ୍ଚିଦେଵ ଶୁଚିସ୍ମିତେ
ହେ ଶୁଚିସ୍ମିତେ, କିଛି ଉପଲକ୍ଷ୍ୟ କରି,
ଭଵିତ୍ରୀ ଚିରରାତ୍ରାଯ ବହୁକଲ୍ଯାଣ ଭାଜନମ୍
ତୁମେ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବଞ୍ଚିବା ଏବଂ ବହୁ ମଙ୍ଗଳର ଭାଣ୍ଡାର ହେବ।
ତଦ୍ଵାକ୍ଯଗୌରଵାଦ୍ଧର୍ଷମଵାପୁସ୍ତନଯାଶ୍ଚ ତେ
ସେଇ ଶବ୍ଦର ଗୁରୁତ୍ୱ ଦେଖି, ତୁମ ପୁଅମାନେ ପୁନି ଆତ୍ମବଳ ଲାଗିଲେ।
ଶାଯଯିତ୍ଵା ନିଵାତେ ତୁ ପରିତଃ ସମୁପାଵିଶନ୍
ତାଙ୍କୁ ଏକ ନିରାପଦ ସ୍ଥାନରେ ଶୁଆଇ ଦେଇ, ସମସ୍ତେ ଚାରିପାଖରେ ବସିଲେ।
ନିମତ୍ତାନି ଶୁଭାନ୍ଯାସନ୍ନନେକାନି ମହାନ୍ତି ଚ
ଅନେକ ଶୁଭ ଓ ବଡ଼ ଶୁଭ ସଙ୍କେତ ଦେଖାଦେଲା।
ନିଷେଦୁଃ ସହିତା ମାତ୍ରା କାଙ୍କ୍ଷନ୍ତୋ ଜୀଵିତଂ ପିତୁଃ
ମାଆ ସହିତ ସମସ୍ତେ ବସି, ପିତାଙ୍କ ଜୀବନ ପାଇଁ ଆଶା କରୁଥିଲେ।
ଵିଧେର୍ବଲେନ ମତିମାଂସ୍ତତ୍ରାଗଚ୍ଛଦ୍ଯଦୃଚ୍ଛଯା
ଭାଗ୍ୟର ଶକ୍ତିରେ, ସେ ଜଣେ ବୁଦ୍ଧିମାନ ଅପେକ୍ଷା କରିନଥିବାବେଳେ ସେଠାକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ।
ସର୍ଵଶାସ୍ତ୍ରାର୍ଥଵିତ୍ପ୍ରାଜ୍ଞଃ ସକଲାସୁରଵନ୍ଦିତଃ
ସେ ସମସ୍ତ ଶାସ୍ତ୍ରର ଅର୍ଥ ଜାଣିଥିଲେ, ବୁଦ୍ଧିମାନ ଏବଂ ସମସ୍ତ ଦେବତା ଓ ଦାନବମାନେ ତାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କରୁଥିଲେ।
ଯଥାହତାନ୍ମୃତାନ୍ଦେଵୈରୁତ୍ଥାପଯତି ଦାନଵାନ୍
ଦେବତାମାନେ ଯେଉଁ ଦାନବମାନେକୁ ମାରିଦେଇଥିଲେ, ସେ ସେମାନେକୁ ପୁନି ଜୀବନ ଦେଇଥିଲେ।
ପ୍ରଣୀତମନୁଜୀଵନ୍ତି ସର୍ଵେ ଽଦ୍ଯାପୀହ ପାର୍ଥିଵାଃ
ଏଠାରେ ସମସ୍ତ ରାଜାମାନେ ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଯାହା ଦିଆଯାଇଛି, ସେଠାରୁ ଜୀବନ ଯାପନ କରୁଛନ୍ତି।
ଦଦର୍ଶ ତଦଵସ୍ଥାଂସ୍ତାନ୍ସର୍ଵାନ୍ଦୁଃଖପରିପ୍ଲୁତାନ୍
ସେ ସମସ୍ତଙ୍କର ଅବସ୍ଥା ଦେଖିଲେ, ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ଦୁଃଖରେ ଡୁବିଯାଇଥିଲେ।