ଯଦି ତେ ଽନୁମତଂ କୃତ୍ଯମାଖ୍ଯେଯମନୁଜୀଵିଭିଃ
ଯଦି ଏହି କାମ ତୁମେ ଅନୁମତି ଦେଉଛ, ତେବେ ତୁମ ସେବକମାନେ ଏହା କୁହନ୍ତୁ।
ବ୍ରହ୍ମସ୍ଵଂ ନାପହର୍ତଵ୍ଯମିତି ମେ ଶଙ୍କତେ ମନଃ
ମୋ ମନରେ ସନ୍ଦେହ ହେଉଛି, ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କର ସମ୍ପତି ନେବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ଗର୍ଗୋ ମତିମତାଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠୋ ଗର୍ହଯନ୍ନିଵ ଭୂପତେ
ମହାପଣ୍ଡିତ ଗର୍ଗ, ରାଜାଙ୍କୁ ଦୃଢ଼ ଭାବେ ଉପାଳମ୍ବ କରି କହିଲେ,
ବ୍ରହ୍ମସ୍ଵସଦୃଶଂ ଲୋକେ ଦୁର୍ଜରଂ ନେହ ଵିଦ୍ଯତେ
ଏହି ସଂସାରରେ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କର ସମ୍ପତି ପରି ଦୁଃସହ କିଛି ନାହିଁ।
କୁଲଂ ସମୂଲଂ ଦହତି ବ୍ରହ୍ମସ୍ଵାରଣିପାଵକଃ
ବ୍ରାହ୍ମଣ ସମ୍ପତିର ଅଗ୍ନି ପରିବାରକୁ ମୂଳସହିତ ଧ୍ୱଂସ କରିଦିଏ।
ପୁତ୍ରପୌତ୍ରାନ୍ତଫଲଦଂ ଵିପାକକଟୁ ପାର୍ଥିଵ
ଏହାର ଫଳ ତୀବ୍ର ଏବଂ ଏହା ପୁଅ-ନାତି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଯାଇଥାଏ, ରାଜା।
କିନ୍ନାମାସନ୍ନ କୁରୁତେ ନେତ୍ରାସ ଦ୍ଵିପ୍ରଲୋଭିତମ୍
ଅନ୍ୟର ଧନ ପାଇଁ ଲୋଭରେ ଯାହାଙ୍କର ଦୃଷ୍ଟି ଅନ୍ଧା ହୋଇଯାଏ, ସେଠାରେ କଣସି ଅପକ୍ଷା ରହେ କି?
ଆଦାନଂ ଚିନ୍ତଯାନୋ ହି ବାହ୍ମଣେଷ୍ଵଭିଵାଞ୍ଛତି
ନେବାକୁ ଚିନ୍ତା କରି, ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କର ଧନକୁ ଆଶା କରେ।
ମା କୃଥାସ୍ତଦ୍ଧି ଲୋକେଷୁ ଯଶୋହାନିକରଂ ତଵ
ଏହା କରିନିଅ, କାରଣ ଏହା ତୁମର ମାନ୍ୟତା କୁ ଲୋକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କ୍ଷୟ କରିଦିଏ।
ଯଶାଂଶି କର୍ମଣାନେନ ସଂପ୍ରତଂ ମାଵ୍ଯନୀଵଶଃ
ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଏବେ ତୁମର ମାନ୍ୟତା ଅଂଶ କୁ ନଷ୍ଟ କରନ୍ତୁ ନାହିଁ।
ତତ୍ପ୍ରସାଦସମୁନ୍ନଦ୍ଧା ମଜ୍ଜଯଂ ତ୍ଯନଯୋନ୍ମୁଖାଃ
ସେହି କୃପାରେ ଉତ୍ସାହିତ ହୋଇ, ସେମାନେ ନାଶ ପାଇବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରି ଆପଣେ ଡୁବୁଛନ୍ତି।
ତନ୍ମତାନୁପ୍ରଵୃତ୍ତିଶ୍ଚ ରାଜା ସଦ୍ଯୋ ଵିଷୀଦତି
ତାଙ୍କର ପରାମର୍ଶ ଅନୁସାରେ କାର୍ଯ୍ୟ କଲେ, ରାଜା ସହସା ଦୁଃଖରେ ପଡ଼ନ୍ତି।
ଆତ୍ମନା ସହ ଦୁର୍ବୁଦ୍ଧିର୍ଲୋହନୌରିଵ ମଜ୍ଜଯେତ୍
ଖରାପ ବୁଦ୍ଧି ଥିବା ଲୋକ ନିଜେ ନିଜକୁ ଏକ ଲୋହା ନୌକା ପରି ଡୁବାଇ ଦେଇଥାଏ।
ମତମସ୍ଯ ସୁଦୁର୍ବୁଦ୍ଧେର୍ନାନୁଵର୍ତ୍ତିତୁମର୍ହସି
ଏହି ଅତ୍ୟନ୍ତ ଖରାପ ବୁଦ୍ଧି ଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କର ମତ ଅନୁସରଣ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ଆକ୍ଷିପ୍ଯ ମନ୍ତ୍ରୀ ରାଜାନମିଦଂ ଭୂଯୋ ହ୍ଯଭାଷତ
ମନ୍ତ୍ରୀ ରାଜାଙ୍କୁ ଦୋଷାରୋପ କରି, ପୁନି ଏହି କଥା କହିଲେ—
ମହାନ୍ତି ରାଜକାର୍ଯାଣି ଦ୍ଵିଜୈର୍ଵେତ୍ତୁଂ ନ ଶକ୍ଯତେ
ବଡ଼ ବଡ଼ ରାଜକାର୍ଯ୍ୟ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ବୁଝିପାରିବେ ନାହିଁ।
ଵିନା ଵୈ ଭୋଜନାଦାନେ କାର୍ଯଂ ଵିପ୍ରୋ ନ ଵିନ୍ଦତି
ଖାଦ୍ୟ ଓ ଦାନ ନ ମିଳିଲେ, ବ୍ରାହ୍ମଣ କୌଣସି କାମ ସଫଳ କରିପାରନ୍ତି ନାହିଁ।
ପ୍ରତିସଂଗ୍ରାହଯଣୀଯଶ୍ଚ ନାଧିକଂ ସାଧିତଂ କ୍ଵଚିତ୍
ତାଙ୍କୁ ଯେତେ ଦେବା ଉଚିତ୍, ସେତେ ଦିଅ; ତାହାଠାରୁ ଅଧିକ କେବେ ଦେବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ନୋଚେଦ୍ରାଜ୍ଯଂ ପରିତ୍ଯଜ୍ଯ ଗଚ୍ଛସ୍ଵତପସେ ଵନମ୍
ନହେଲେ, ରାଜ୍ୟ ଛାଡ଼ି ତପସ୍ୟା ପାଇଁ ଅରଣ୍ୟକୁ ଯାଅ।
ପ୍ରସହ୍ଯ ହରଣେ ଵାପି ନାଧର୍ମସ୍ତେ ଭଵିଷ୍ଯତି
ଯଦି ଜୋରକରି ନେଉଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ତୁମର କୌଣସି ଅଧର୍ମ ହେବ ନାହିଁ।
ଦତ୍ତ୍ଵା ମୂଲ୍ଯଂ ଗଵାଶ୍ଵାଦ୍ଯମୃଷେର୍ଥେନୁଃ ପ୍ରଗୃହ୍ଯତାମ୍
ଗାଁ, ଘୋଡ଼ା କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ ଧନ ଦେଇ, ଋଷିଙ୍କ ଗାଁକୁ ନେଇଯିଅ।
ତପୋଧନାନାଂ ହି କୁତୋ ରତ୍ନସଂଗ୍ରହଣାଦରଃ
ଯେଉଁମାନେ ତପସ୍ୟାରେ ଧନୀ, ସେମାନେ ରତ୍ନ ସଂଗ୍ରହ କରିବାର ଆଗ୍ରହ କେଉଁଠୁ ଆସିବ?
ତସ୍ମାତ୍ତେ ସର୍ଵଥା ଧେନୁଂ ଯାଚିତଃ ସଂପ୍ରଦାସ୍ଯତି
ସେହିପରି, ତୁମେ ଅନୁରୋଧ କରିଲେ ସେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଗାଁ ଦେଇଦେବେ।
ସଂଗୃହ୍ଯ ଵିତ୍ତଂ ଵିପୁଲଂ ଧେନୁଂ ତାଂ ପ୍ରତିଦାସ୍ଯତି
ଅଧିକ ଧନ ପାଇଲେ, ସେ ଗାଁଟିକୁ ଫେରାଇ ଦେଇଦେବେ।
ଇତି ମେ ଵର୍ତ୍ତତେ ବୁଦ୍ଧିଃ କଥଂ ଵା ମନ୍ଯତେ ଭଵାନ୍
ମୋର ବୁଦ୍ଧି ଏଭଳି ଅଛି; ଆପଣଙ୍କର ମତ କଣ?
ଦତ୍ତ୍ଵା ଚାଭୀପ୍ସିତଂ ତସ୍ମୈ ତାଂ ଗାମାନଯ ମନ୍ତ୍ରିକ
ସେଠାରେ ଯେଉଁ ଜିନିଷ ଚାହିଁଛନ୍ତି, ଦେଇ, ସେଇ ଗାଁକୁ ଆଣ, ମନ୍ତ୍ରୀ।
ନିଵୃତ୍ଯ ପ୍ରଯଯୌ ଶୀଘ୍ରଂ ଜମଦଗ୍ନେରଥାଶ୍ରମମ୍
ତାପରେ, ସେ ଚାଲିଯାଇ ଶୀଘ୍ରେ ଜମଦଗ୍ନିଙ୍କ ଆଶ୍ରମକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ।
ସମିଦାନଯନାର୍ଥାଯ ରାମୋ ଽପି ପ୍ରଯଯୌ ଵନମ୍
ରାମ ମଧ୍ୟ ପବିତ୍ର କାଠ ଆଣିବାକୁ ଅରଣ୍ୟକୁ ଗଲେ।
ପ୍ରଣମ୍ଯ ମୁନିଶାର୍ଦୂଲମିଦଂ ଵଚନମବ୍ରଵୀତ୍
ମୁନିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି, ସେ ଏହି କଥା କହିଲେ।
ରତ୍ନଭୂତା ଚ ଧେନୁଃ ସା ଭୁଵି ଦୋଗ୍ଧ୍ରୀଷ୍ଵନୁତ୍ତମା
ଏହି ଗାଈଟି ମଣିର ଭଳି ଥିଲା, ପୃଥିବୀରେ ଦୁଧ ଦେବା ମଧ୍ୟରେ ସେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଥିଲା।