ଅନଭ୍ଯସ୍ତଂ ହି ରାଜେନ୍ଦ୍ର ନନୁ ସର୍ଵଂ ହି ଦୁଷ୍କରମ୍
ହେ ରାଜାଧିରାଜ, ଯାହା ଅଭ୍ୟାସ ହୋଇନାହିଁ, ସେ କାମ ସବୁଠାରୁ କଠିନ।
ଆପ୍ତସ୍ତୁ ଭଵତୋ ନୂନଂ ସା ଗୌରଵସମୁନ୍ନତିଃ
ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ, ଆପଣ ସେଇ ମହାନ ସମ୍ମାନ ଓ ଗରିମାକୁ ଲାଭ କରିଛନ୍ତି।
ପ୍ରହସନ୍ନିଵ ତଂ ଭୂଯୋ ଵଚନଂ ପ୍ରତ୍ଯଭାଷତ
ହସି ହସି ସେ ପୁଣି ତାଙ୍କୁ ଏହି କଥା କହିଲେ।
ଅସ୍ମାଭିମହିମା ଯେନ ଵିସ୍ମିତଂ ସକଲଂ ଜଗତ୍
ଯାହାର ମହିମାରେ ସମଗ୍ର ବିଶ୍ୱ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଚକିତ।
ଇତୋ ନ ଗନ୍ତୁମିଚ୍ଛନ୍ତି ସୈନିକା ମେ ମହାମୁନେ
ହେ ମହାମୁନି, ମୋର ସେନାମାନେ ଏଠାରୁ ଯିବାକୁ ଚାହୁଁନାହାନ୍ତି।
ଧ୍ରିଯନ୍ତେ ସର୍ଵଦା ନୂନମଚିନ୍ତ୍ଯଂ ବ୍ରହ୍ମଵର୍ଚସମ୍
ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ, ଅଚିନ୍ତ୍ୟ ବ୍ରହ୍ମ ତେଜ ସଦା ଅବିଚଳ ରହିଥାଏ।
ଧ୍ରୁଵଂ କର୍ତ୍ତୁଂ ହି ଲୋକାନାମଵସ୍ଥାତ୍ରିତଯଂ କ୍ରମାତ୍
ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ, ସମସ୍ତ ଲୋକର ତିନି ପ୍ରକାର ଅବସ୍ଥାକୁ କ୍ରମରେ ସ୍ଥାପିତ କରିବା ଦରକାର।
ଗମିଷ୍ଯାମି ପୁରୀଂ ବ୍ରହ୍ମନ୍ନନୁଜାନାତୁ ମାଂ ଭଵାନ୍
ହେ ବ୍ରହ୍ମନ୍, ମୁଁ ସହରକୁ ଯିବି; ଦୟାକରି ମୋତେ ଅନୁମତି ଦିଅନ୍ତୁ।
ସଂଭାଵଯିତ୍ଵା ନିତରାଂ ତଥେତି ପ୍ରତ୍ଯଭାଷତ
ସେ ତାଙ୍କୁ ଯଥାଯଥ ଆଦର ଦେଇ, 'ଏହିପରି ହେଉ' ବୋଲି ଉତ୍ତର ଦେଲେ।
ସୈନ୍ଯୈଃ ପରିଵୃତଃ ସର୍ଵୈଃ ସଂପ୍ରତସ୍ଥେ ପୁରୀଂ ପ୍ରତି
ସମସ୍ତ ସେନା ସହିତ ସେ ସହର ପାଇଁ ଚାଲିଗଲେ।
ଅହୋ ଽସ୍ଯ ତପସଃ ସିଦ୍ଧିର୍ଲୋକ ଵିସ୍ମଯଦାଯିନୀ
ଆହା, ତାଙ୍କର ତପସ୍ୟାର ସିଦ୍ଧି ସମଗ୍ର ଜଗତକୁ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରେ ପକାଇଦେଉଛି।
କିଂ ମେ ସକଲରାଜ୍ଯେନ ଯୋଗର୍ଦ୍ଧ୍ଯା ଵାପ୍ଯନଲ୍ପଯା
ମୋତେ ସମସ୍ତ ରାଜ୍ୟ କିମ୍ବା ବଡ଼ ଯୋଗ ଶକ୍ତିର କଣ ଦରକାର?
ଅନଯୋତ୍ପାଦିତା ନୂନଂ ସଂପତ୍ସ୍ଵର୍ଗସଦାମପି
ନିଶ୍ଚୟ ଏହି ଗୋମାତା ଦ୍ୱାରା ସ୍ୱର୍ଗରେ ବସୁଥିବା ଲୋକମାନଙ୍କର ସମ୍ପଦ ମଧ୍ୟ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଛି।
ଅସ୍ଯା ଧେନୋରହଂ ମନ୍ଯେ କଲାଂ ନାର୍ହତି ଷୋଡଶୀମ୍
ମୁଁ ଭାବୁଛି, ଏହି ଗୋମାତାଙ୍କର ଏକ ଷୋଳଂଶ ଅଂଶ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ମୁଁ ଯୋଗ୍ୟ ନୁହେଁ।
ଚନ୍ଦ୍ରଗୁପ୍ତୋ ଽବ୍ରଵୀନ୍ମନ୍ତ୍ରୀ କୃତାଞ୍ଜଲି ପୁଟସ୍ତଦା
ତାପରେ ଚାଣକ୍ୟ, ହାତ ଜୋଡି, ତାଙ୍କୁ କହିଲେ।
ରକ୍ଷିତେନ ଚ ରାଜ୍ଯେନ ପୁର୍ଯା ଵା କିଂ ଫଲଂ ତଵ
ସୁରକ୍ଷିତ ରାଜ୍ୟ କିମ୍ବା ସହର ରଖିଲେ ତୁମ ପାଇଁ କଣ ଉପକାର ହେବ?
ଵର୍ତ୍ତତେ ନାର୍ଦ୍ଧମପି ତେ ରାଜ୍ଯଂ ଶୂନ୍ଯଂ ତଵ ପ୍ରଭୋ
ହେ ପ୍ରଭୁ, ତୁମର ରାଜ୍ୟ ଶୂନ୍ୟ ହୋଇଯାଇଛି; ତୁମ ପାଖରେ ଅର୍ଦ୍ଧ ମଧ୍ୟ ରହିନାହିଁ।
ଭଵନାନି ମନୋଜ୍ଞାନି ମନୋଜ୍ଞାଶ୍ଚ ତଥା ସ୍ତ୍ରିଯଃ
ମହଳଗୁଡ଼ିକ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆନନ୍ଦଦାୟକ ଏବଂ ସେଠାରେ ଥିବା ମହିଳାମାନେ ମଧ୍ୟ ଆକର୍ଷକ।
ଧେନୋ ତସ୍ଯାଂ କ୍ଷଣେନୈଵ ଵିଲୀନଂ ପଶ୍ଯତୋ ମମ
କିନ୍ତୁ ମୋ ଚକ୍ଷୁ ପାଖରେ, ସେ ସବୁ କିଛି ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ସେଇ ଗୋମାତା ଭିତରକୁ ଲୀନ ହୋଇଗଲା।
ଏଵଂପ୍ରଭାଵା ସା ଯସ୍ଯ ତସ୍ଯ କିଂ ଦୁର୍ଲଂ ଭଵେତ୍
ଏପରି ଶକ୍ତି ଯାହା ପାଖରେ ଅଛି, ସେଠାରେ କଣସି କଥା ଦୁର୍ଲଭ ହେବ କି?
ଯଦି ତେ ଽନୁମତଂ କୃତ୍ଯମାଖ୍ଯେଯମନୁଜୀଵିଭିଃ
ଯଦି ଏହି କାମ ତୁମେ ଅନୁମତି ଦେଉଛ, ତେବେ ତୁମ ସେବକମାନେ ଏହା କୁହନ୍ତୁ।
ବ୍ରହ୍ମସ୍ଵଂ ନାପହର୍ତଵ୍ଯମିତି ମେ ଶଙ୍କତେ ମନଃ
ମୋ ମନରେ ସନ୍ଦେହ ହେଉଛି, ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କର ସମ୍ପତି ନେବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ଗର୍ଗୋ ମତିମତାଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠୋ ଗର୍ହଯନ୍ନିଵ ଭୂପତେ
ମହାପଣ୍ଡିତ ଗର୍ଗ, ରାଜାଙ୍କୁ ଦୃଢ଼ ଭାବେ ଉପାଳମ୍ବ କରି କହିଲେ,
ବ୍ରହ୍ମସ୍ଵସଦୃଶଂ ଲୋକେ ଦୁର୍ଜରଂ ନେହ ଵିଦ୍ଯତେ
ଏହି ସଂସାରରେ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କର ସମ୍ପତି ପରି ଦୁଃସହ କିଛି ନାହିଁ।
କୁଲଂ ସମୂଲଂ ଦହତି ବ୍ରହ୍ମସ୍ଵାରଣିପାଵକଃ
ବ୍ରାହ୍ମଣ ସମ୍ପତିର ଅଗ୍ନି ପରିବାରକୁ ମୂଳସହିତ ଧ୍ୱଂସ କରିଦିଏ।
ପୁତ୍ରପୌତ୍ରାନ୍ତଫଲଦଂ ଵିପାକକଟୁ ପାର୍ଥିଵ
ଏହାର ଫଳ ତୀବ୍ର ଏବଂ ଏହା ପୁଅ-ନାତି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଯାଇଥାଏ, ରାଜା।
କିନ୍ନାମାସନ୍ନ କୁରୁତେ ନେତ୍ରାସ ଦ୍ଵିପ୍ରଲୋଭିତମ୍
ଅନ୍ୟର ଧନ ପାଇଁ ଲୋଭରେ ଯାହାଙ୍କର ଦୃଷ୍ଟି ଅନ୍ଧା ହୋଇଯାଏ, ସେଠାରେ କଣସି ଅପକ୍ଷା ରହେ କି?
ଆଦାନଂ ଚିନ୍ତଯାନୋ ହି ବାହ୍ମଣେଷ୍ଵଭିଵାଞ୍ଛତି
ନେବାକୁ ଚିନ୍ତା କରି, ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କର ଧନକୁ ଆଶା କରେ।
ମା କୃଥାସ୍ତଦ୍ଧି ଲୋକେଷୁ ଯଶୋହାନିକରଂ ତଵ
ଏହା କରିନିଅ, କାରଣ ଏହା ତୁମର ମାନ୍ୟତା କୁ ଲୋକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କ୍ଷୟ କରିଦିଏ।
ଯଶାଂଶି କର୍ମଣାନେନ ସଂପ୍ରତଂ ମାଵ୍ଯନୀଵଶଃ
ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଏବେ ତୁମର ମାନ୍ୟତା ଅଂଶ କୁ ନଷ୍ଟ କରନ୍ତୁ ନାହିଁ।