ଗାତ୍ରାଲ୍ହାଦଵିଵର୍ଦ୍ଧନ୍ଯାଂ ଵେଲାଯାଂ ମନ୍ଦଵାଯୁନା
ସେଇ ସମୟରେ ମନୋହର ପବନ ଶରୀରରେ ସୁଖ ବଢ଼ାଉଥିଲା,
ସ୍ଵାଧ୍ଯା ଯଦକ୍ଷୈର୍ବହୁଭିରଜିନାଂବରଧାରିଭିଃ
ଏବଂ ଅନେକ ଅଜିନ ଚାମର ପିନ୍ଧିଥିବା ମନ୍ୟମାନେ ଅକ୍ଷୟ ଦ୍ୱାରା ସ୍ୱାଧ୍ୟାୟ ପାଠ କରୁଥିଲେ,
ପ୍ରୈଷେଷୂଚ୍ଚାର୍ଯମାଣେଷୁ ହୂଯମାନେଷୁ ଵହ୍ନିଷୁ
ଯେତେବେଳେ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରିତ ହେଉଥିଲା ଏବଂ ଅଗ୍ନିକୁ ହୋମ କରାଯାଉଥିଲା,
ଜ୍ଵଲଦଗ୍ନିଶିଖାକାରେ ତମସ୍ତପନତେଜସି
ଏହିପରି ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଅଗ୍ନିର ଶିଖା ପରି ତେଜ ଅନ୍ଧକାରକୁ ଦୂର କରୁଥିଲା,
ସଵିତର୍ଯୁଦଯଂ ଯାତି ନୈଶେ ତମସି ନଶ୍ଯତି
ସୂର୍ଯ୍ୟ ଉଦୟ ହେଉଥିଲେ ଏବଂ ରାତିର ଅନ୍ଧକାର ଅଦୃଶ୍ୟ ହୋଇଯାଉଥିଲା।
କୃତମୈତ୍ରାଦିକୋ ରାଜା ମୃଗଯାଂ ହୈହଯେଶ୍ଵରଃ
ମିତ୍ରତା ଓ ଖ୍ୟାତିରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହୈହୟ ରାଜା ଶିକାରକୁ ବେରୁଥିଲେ,
ବଲୈଃ ସର୍ଵୈଃ ସମୁଦିତୈଃ ସଵାଜିରଥକୁଞ୍ଜରୈଃ
ସେ ସମସ୍ତ ସେନା, ଘୋଡ଼ା, ରଥ ଓ ହାତୀ ସହିତ ଏକତ୍ରିତ ହୋଇ ଯାଉଥିଲେ,
ମହତା ବଲଭାରେଣ ନମଯନ୍ଵସୁଧାତଲମ୍
ବଡ଼ ସେନାର ଭାରରେ ପୃଥିବୀ ତଳକୁ ଝୁକିଯାଉଥିଲା,
ସ୍ଵବଲୌଘପଦକ୍ଷେପପ୍ରକ୍ଷୁଣ୍ଣାଵନିରେଣୁଭିଃ
ତାଙ୍କ ସେନାର ଅନେକ ପଦଚାଳନାରେ ମାଟିର ଧୂଳି ଉଡ଼ିଯାଉଥିଲା,
ସଂପ୍ରଵଶ୍ଯ ଵନଂ ଘୋରଂ ଵିନ୍ଧ୍ଯୋଦ୍ରେର୍ବଲସଂଚଯୈଃ
ସେ ରାଜା ନିଜ ସେନା ସହିତ ଭୟଙ୍କର ବିନ୍ଧ୍ୟ ପାହାଡ଼ର ଜଙ୍ଗଲକୁ ପ୍ରବେଶ କରିଥିଲେ,
ପରିଵାର୍ଯ ଵନଂ ତତ୍ତୁ ସ ରାଜା ନିଜସୈନିକୈଃ
ସେ ରାଜା ନିଜ ସେନା ସହିତ ସେଇ ଜଙ୍ଗଲକୁ ଚାରିପାଖରେ ଘେରି ନେଇଥିଲେ,
ଆକର୍ଣକୃଷ୍ଟକୋଦଣ୍ଡଯୋଧମୁକ୍ତୈଃ ଶିତେଷୁଭିଃ
କାନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଟାଣିଥିବା ଧନୁରୁ ଛାଡ଼ାଯାଇଥିବା ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣରେ,
ଉଦଗ୍ରଵେଗପାଦାତଖଡ୍ଗଖଣ୍ଡିତଵିଗ୍ରହାଃ
ଦ୍ରୁତଗତିର ପଦାତିମାନଙ୍କ ଖଡ଼ଗରେ ଯୋଦ୍ଧାମାନଙ୍କ ଦେହ ଭାଙ୍ଗିଯାଉଥିଲା,
ପ୍ରଚଣ୍ଡଶାକ୍ତିକୋନ୍ମୁକ୍ତଶକ୍ତିନିର୍ଭିନ୍ନମସ୍ତକାଃ
ଭୟଙ୍କର ଶକ୍ତିରେ ଛାଡ଼ାଯାଇଥିବା ବଳିୟା ଶୁଳରେ ସେମାନଙ୍କ ମୁଣ୍ଡ ଫାଟିଯାଉଥିଲା।
ନାରାଚା ଵିଦ୍ଧସର୍ଵାଙ୍ଗାଃ ସିଂହର୍କ୍ଷଶରଭାଦଯଃ
ସିଂହ, ଭାଲୁ, ଶରଭ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପଶୁମାନେ, ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଦେହରେ ବାଣ ଲାଗି ଅତି ଯନ୍ତ୍ରଣାରେ ଥିଲେ।
ଏଵଂ ସଵାଗୁରୈଃ କୈଶ୍ଚିତ୍ପତଦ୍ଭିଃ ପତିତୈରପି
ଏଭଳି କେହି ଜାଲରେ, କେହି ଝରୁଥିବା କିମ୍ବା ପଡ଼ିଥିବା ଅସ୍ତ୍ରରେ ଆଘାତ ପାଇଥିଲେ।
ଆତ୍ତୈର୍ଵିକ୍ରୋଶମାନୈଶ୍ଚ ଭୀତୈଃ ପ୍ରାଣଭଯାତୁରୈଃ
କେତେକେ ଅସ୍ତ୍ର ଧରି ଜୀବନ ଭୟରେ ଭୟଭୀତ ହୋଇ ଚିତ୍କାର କରୁଥିଲେ।
ଵରାହସିଂହଶାର୍ଦୂଲଶ୍ଵାଵିଚ୍ଛଶକୁଲାନି ଚ
ବନ୍ୟଶୂକର, ସିଂହ, ବାଘ, ନେଲା ଓ ଶିଆଳମାନେ ସେଠାରେ ଥିଲେ।
କୃଷ୍ଣସାରାନ୍ଦ୍ଵୀପିମୃଗାନ୍ରକ୍ତଖଡ୍ଗମୃଗାନଵି
କଳାହରିଣ, ଦ୍ୱୀପରେ ଥିବା ମୃଗ, ରକ୍ତବର୍ଣ୍ଣ ଖଡ୍ଗମୃଗ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପଶୁମାନେ ମଧ୍ୟ ଥିଲେ।
ବାଲାନ୍ସ୍ତନନ୍ଧଯାନ୍ଯୂନଃ ସ୍ଥଵିରାନ୍ମିଥୁନାନ୍ଗଣାନ୍
ଶିଶୁ, ଦୁଧପିଉଥିବା, ଅଧୂରା, ବୃଦ୍ଧ ଓ ଦମ୍ପତି ଦଳମାନେ ସେଠାରେ ଥିଲେ।
ଏଵଂ ହତ୍ଵା ମୃଗାନ୍ ଘୋରାନ୍ହିଂସ୍ରପ୍ରାଯାନଶେଷତଃ
ଏଭଳି ଭୟଙ୍କର ଏବଂ ଅଧିକାଂଶ ହିଂସ୍ର ପଶୁମାନେ ପ୍ରାୟ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ମାରାଯାଇଥିଲେ।
ମଧ୍ଯେ ଦିନକରେ ପ୍ରାପ୍ତେ ସସୈନ୍ଯଃ ସ ତଦା ନୃପଃ
ମଧ୍ୟାହ୍ନ ସମୟରେ, ସେ ରାଜା ତାଙ୍କ ସେନା ସହିତ ଥିଲେ।
ଅଵତୀଯ ତତସ୍ତସ୍ଯାସ୍ତୋଯେ ସବଲଵାହନଃ
ତାପରେ ସେ ତାଙ୍କ ସେନା ଓ ଯାନସାମଗ୍ରୀ ସହିତ ସେଇ ପାଣିରେ ଅବତରିଲେ।
ସ୍ନାତ୍ଵା ପୀତ୍ଵା ଚ ସଲିଲଂ ସ ତସ୍ଯାଃ ସୁଖଶୀତଲମ୍
ସେ ଶୀତଳ ଓ ସୁଖଦାୟକ ପାଣିରେ ସ୍ନାନ କରି ଓ ପିଇ ନେଲେ।
ଵିକ୍ରୀଡ୍ଯ ତୋଯେ ସୁଚିରମୁତ୍ତୀର୍ଯ ସବଲୋ ନୃପଃ
ରାଜା ତାଙ୍କ ସେନା ସହିତ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପାଣିରେ ଖେଳି, ପରେ ବାହାରିଲେ।
ଆଲଂବପାନେ ତିଗ୍ମାଂଶୌ ସସୈନ୍ଯଃ ସାନୁଗୋ ନୃପଃ
ତୀବ୍ର ରବିକିରଣରେ, ସେ ରାଜା ସେନା ଓ ଅନୁଚରମାନେ ସହିତ ଦଁଡାଇ ଥିବାବେଳେ ପାଣି ପିଇଥିଲେ।
ସ ଗଚ୍ଛନ୍ନେଵ ଦଦୃଶେ ନର୍ମଦା ତୀରମାଶ୍ରିତମ୍
ସେ ଯାଉଥିବାବେଳେ ନର୍ମଦା ନଦୀର କୂଳ ଦେଖିଲେ।
ତତୋ ନିଵୃତ୍ଯ ସୈନ୍ଯାନି ଦୂରେ ଽଵସ୍ଥାପ୍ଯ ପାର୍ଥିଵଃ
ତାପରେ ସେ ରାଜା ସେନାକୁ ଦୂରେ ରଖି ଦେଲେ।
ଗତ୍ଵା ତଦାଶ୍ରମଂ ରମ୍ଯଂ ପୁରୋହିତସମନ୍ଵିତଃ
ପୁରୋହିତଙ୍କ ସହିତ ସେ ସେଇ ଶୋଭାମୟ ଆଶ୍ରମକୁ ଗଲେ।
ଅଭିନଂ ଦ୍ଯାଶଷା ତଂ ଵୈ ଜମଦଗ୍ନିର୍ନୃପୋତ୍ତମମ୍
ସେଠାରେ ଜମଦଗ୍ନି ଏହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରାଜାଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ।