ଆଶ୍ଲିଷ୍ଯ ନେତ୍ରସଲିଲୈର୍ନନ୍ଦନ୍ତୌ ପର୍ଯଷିଞ୍ଚତାମ୍
ସେମାନେ ତାଙ୍କୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରି, ଆନନ୍ଦରେ ଚକିତ ହୋଇ ଚକୁ ଲୁହରେ ତାଙ୍କୁ ଭିଜାଇଲେ।
ଵିକ୍ଷନ୍ତୌ ତସ୍ଯ ଚାଙ୍ଗାନି ପରିସ୍ପୃଶ୍ଯାପତୁର୍ମୁଦମ୍
ତାଙ୍କ ଦେହକୁ ଦେଖି ଏବଂ ସ୍ପର୍ଶ କରି, ସେମାନେ ଅପାର ଖୁସି ଅନୁଭବ କଲେ।
କିଂ କୃତଂ ପୁତ୍ର କୋ ଵାଯଂ କୁତ୍ର ଵା ତ୍ଵମୁପସ୍ଥିତଃ
‘ପୁଅ, କଣ କରିଛୁ? ଏହିଁ କିଏ, ଏବଂ କେଉଁଠୁ ଆସିଛୁ?’
ତ୍ଵଯେତଦଖିଲଂ ଵତ୍ସ କଥ୍ଯତାଂ ତଥ୍ଯମାଵଯୋଃ
‘ବଟେ, ଏହି ସବୁ କଥା ଆମକୁ ସଠିକ୍ ଭାବେ କହିଦେ।’
ଉପୋଦ୍ଧାତପାଦେର୍ଽଜୁନୋପାଖ୍ଯାନେ ଭାର୍ଗଵଚରିତେ ପଞ୍ଚଵିଂଶତିତମୋ ଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏଠାରେ ଅର୍ଜୁନଙ୍କ କଥାରେ, ଭାର୍ଗବଙ୍କ ଚରିତରେ, ପ୍ରସଙ୍ଗ ଆରମ୍ଭ ଅଂଶର ପଞ୍ଚବିଂଶତିତମ ଅଧ୍ୟାୟ ଶେଷ ହେଲା।
ତଯୋରକଥଯତ୍ସର୍ଵମାତ୍ମନା ଯଦନୁଷ୍ଠିତମ୍
ସେ ଦୁହେଁକୁ ନିଜେ କରିଥିବା ସମସ୍ତ କଥା ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ କହିଦେଲେ।
ଶଂଭୋର୍ନିଦେଶାତ୍ତୀର୍ଥାନାମଟନଂ ଚ ଯଥାକ୍ରମମ୍
ଶିବଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ କେମିତି ତୀର୍ଥ ଦର୍ଶନ କଲେ, ସେଥିରେ ଯଥାକ୍ରମେ ବିବରଣୀ ଦେଲେ।
ହରପ୍ରସାଦାଦତ୍ରାପି ହ୍ଯକୃତଵ୍ରଣଦର୍ଶନମ୍
ହରଙ୍କ କୃପାରେ, ଏଠି ଅସୁସ୍ଥ ଘାଉ ଦର୍ଶନ କରିଥିବା କଥା ମଧ୍ୟ ସେ କହିଦେଲେ।
କଥଯାମାସ ତଦ୍ରାମଃ ପିତ୍ରୋଃ ସଂପ୍ରୀଯମାଣଯୋଃ
ରାମ ଏହି ସମସ୍ତ କଥା ତାଙ୍କ ଖୁସି ହୋଇଥିବା ପିତାମାତାଙ୍କୁ କହିଲେ।
ହୃଷ୍ଟୌ ହର୍ଷାନ୍ତରଂ ଭୂଯୋ ରାଜନ୍ନାପ୍ନୁଵତାଵୁଭୌ
ହେ ରାଜା, ସେମାନେ ଦୁହେଁ ଆଉ ଅଧିକ ଆନନ୍ଦରେ ଭରିଗଲେ।
ପ୍ରକୁର୍ଵଂସ୍ତଦ୍ଵିଧେଯାତ୍ମା ଭ୍ରାତୄଣାଂ ଚାଵିଶେଷତଃ
ସେ ନିଜ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ପ୍ରତି ନିଷ୍ଠାଶୀଳ ଥିଲେ ଏବଂ ଭାଇମାନେ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ସମାନ ଭାବେ କରିଥିଲେ।
ଇତ୍ଯେଷ ମୃଗଯାଂ ଗାନ୍ତୁଂ ଚତୁରଙ୍ଗବଲାନ୍ଵିତଃ
ଏଭଳି ଭାବରେ, ସେ ଚାରି ପ୍ରକାର ସେନା ସହିତ ସୀକାର କରିବାକୁ ଯାତ୍ରା କଲେ।
ତାରାଜାଲଦ୍ଯୁତିହରୈଃ ସମନ୍ତାଦରୁଣାଂଶୁଭିଃ
ତାରାମାଳାର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତାକୁ ମାଟିଦେଉଥିବା ଲାଲ ରଶ୍ମିରେ ସେ ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ ଘିରିଥିଲେ।
ପ୍ରାଭାତିକେ ଗନ୍ଧଵହେ କୁମୁଦାକରସଂସ୍ପୃଶି
ସୁଗନ୍ଧିତ ପ୍ରଭାତରେ, କମଳପୁଷ୍ପର ଝିଲିକ ଛୁଇଁ ଥିଲା।
ଵ୍ଯାହରନ୍ସ୍ଵାକୁଲା ଵାଚୋ ମନଃଶ୍ରୋତ୍ରସୁଖାଵହାଃ
ଉତ୍ସାହରେ ଭ୍ରମିତ ହୋଇଥିବା ମଧୁର କଥାମାନେ ମନ ଓ କାନକୁ ଆନନ୍ଦ ଦେଉଥିଲା।
ତତ୍ତୋଯେ ମୁନିଵୃନ୍ଦେଷୁ ଗୃଣାତ୍ସୁବ୍ରହ୍ମ ଶାଶ୍ଵତମ୍
ସେ ଜଳରେ, ଋଷିମାନେ ଥିବା ସ୍ଥାନରେ, ଶାଶ୍ୱତ ପରମବ୍ରହ୍ମଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କଲେ।
ଆଶମଂ ପ୍ରତି ଗଚ୍ଛତ୍ସୁ ମୁନିମୁଖ୍ଯେଷୁ କର୍ମିଷୁ
ଯେତେବେଳେ ପ୍ରଧାନ ଋଷିମାନେ କର୍ମରେ ଲିନ ହୋଇ ନିଜ ଆଶ୍ରମକୁ ଫେରୁଥିଲେ,
ହୋମାର୍ଥଂ ମୁନିକଲ୍ପାଭିର୍ଦୁହ୍ଯମାନାସୁ ଧେନୁଷୁ
ଏବଂ ଯେତେବେଳେ ତାପସମାନ କୃଷ୍ଣାଗାଉମାନେ ହୋମ ପାଇଁ ଦୁହାଯାଉଥିଲେ,
ଅଗ୍ନିହୋତ୍ରାକୁଲେ ଜାତେ ସର୍ଵଭୂତସୁଖାଵହେ
ଯେତେବେଳେ ଅଗ୍ନିହୋତ୍ରକୁ ନିର୍ମିତ ଏକ ବଂଶ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କୁ ଆନନ୍ଦ ଦେଉଥିଲା,
ଵାଶତ୍ସୁ ନୀଡାନ୍ନିଷ୍ପତ୍ଯ ପତତ୍ରିଷୁ ସମନ୍ତତଃ
ଏବଂ ପକ୍ଷୀମାନେ ନିଜ ଗୁହା ଛାଡ଼ି ସବୁଦିଗରେ ଡାକୁଥିଲେ,
ଗାତ୍ରାଲ୍ହାଦଵିଵର୍ଦ୍ଧନ୍ଯାଂ ଵେଲାଯାଂ ମନ୍ଦଵାଯୁନା
ସେଇ ସମୟରେ ମନୋହର ପବନ ଶରୀରରେ ସୁଖ ବଢ଼ାଉଥିଲା,
ସ୍ଵାଧ୍ଯା ଯଦକ୍ଷୈର୍ବହୁଭିରଜିନାଂବରଧାରିଭିଃ
ଏବଂ ଅନେକ ଅଜିନ ଚାମର ପିନ୍ଧିଥିବା ମନ୍ୟମାନେ ଅକ୍ଷୟ ଦ୍ୱାରା ସ୍ୱାଧ୍ୟାୟ ପାଠ କରୁଥିଲେ,
ପ୍ରୈଷେଷୂଚ୍ଚାର୍ଯମାଣେଷୁ ହୂଯମାନେଷୁ ଵହ୍ନିଷୁ
ଯେତେବେଳେ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରିତ ହେଉଥିଲା ଏବଂ ଅଗ୍ନିକୁ ହୋମ କରାଯାଉଥିଲା,
ଜ୍ଵଲଦଗ୍ନିଶିଖାକାରେ ତମସ୍ତପନତେଜସି
ଏହିପରି ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଅଗ୍ନିର ଶିଖା ପରି ତେଜ ଅନ୍ଧକାରକୁ ଦୂର କରୁଥିଲା,
ସଵିତର୍ଯୁଦଯଂ ଯାତି ନୈଶେ ତମସି ନଶ୍ଯତି
ସୂର୍ଯ୍ୟ ଉଦୟ ହେଉଥିଲେ ଏବଂ ରାତିର ଅନ୍ଧକାର ଅଦୃଶ୍ୟ ହୋଇଯାଉଥିଲା।
କୃତମୈତ୍ରାଦିକୋ ରାଜା ମୃଗଯାଂ ହୈହଯେଶ୍ଵରଃ
ମିତ୍ରତା ଓ ଖ୍ୟାତିରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହୈହୟ ରାଜା ଶିକାରକୁ ବେରୁଥିଲେ,
ବଲୈଃ ସର୍ଵୈଃ ସମୁଦିତୈଃ ସଵାଜିରଥକୁଞ୍ଜରୈଃ
ସେ ସମସ୍ତ ସେନା, ଘୋଡ଼ା, ରଥ ଓ ହାତୀ ସହିତ ଏକତ୍ରିତ ହୋଇ ଯାଉଥିଲେ,
ମହତା ବଲଭାରେଣ ନମଯନ୍ଵସୁଧାତଲମ୍
ବଡ଼ ସେନାର ଭାରରେ ପୃଥିବୀ ତଳକୁ ଝୁକିଯାଉଥିଲା,
ସ୍ଵବଲୌଘପଦକ୍ଷେପପ୍ରକ୍ଷୁଣ୍ଣାଵନିରେଣୁଭିଃ
ତାଙ୍କ ସେନାର ଅନେକ ପଦଚାଳନାରେ ମାଟିର ଧୂଳି ଉଡ଼ିଯାଉଥିଲା,
ସଂପ୍ରଵଶ୍ଯ ଵନଂ ଘୋରଂ ଵିନ୍ଧ୍ଯୋଦ୍ରେର୍ବଲସଂଚଯୈଃ
ସେ ରାଜା ନିଜ ସେନା ସହିତ ଭୟଙ୍କର ବିନ୍ଧ୍ୟ ପାହାଡ଼ର ଜଙ୍ଗଲକୁ ପ୍ରବେଶ କରିଥିଲେ,