କୃତକୃତ୍ଯୋ ଗୁରୁଜନଂ ଦ୍ରଷ୍ଟୁଂ ଗନ୍ତୁମିଯେଷ ସଃ
କାମ୍ୟ ସଫଳ କରି, ସେ ବଡ଼ମାନେଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଯିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କଲେ।
ଵିଵେଶ କନ୍ଦରଂ ରାମୋ ଭାଵିକର୍ମପ୍ରଚୋଦିତଃ
ଭବିଷ୍ୟତ କର୍ମର ପ୍ରେରଣାରେ, ରାମ ଗୁହାକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ।
ଵ୍ଯାଘ୍ରେଣ ଵିପ୍ରତନଯଂ ରୁଦନ୍ତଂ ଭୀତଭୀତଵତ୍
ଏକ ବାଘ ଭୟଭୀତ ଓ କନ୍ଦୁଥିବା ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ପୁଅକୁ ଧରିନେଲା।
ତିଷ୍ଠତିଷ୍ଠେତି ତଂ ଵ୍ଯାଘ୍ରଂ ଵଦନ୍ନୁଚ୍ଚୈରଥାନ୍ଵଯାତ୍
ସେ ବାଘକୁ ଉଚ୍ଚ ସ୍ୱରରେ 'ଥମ୍ବ, ଥମ୍ବ' ବୋଲି ଡାକି, ପଛୁଆଇଲେ।
ଆସସାଦ ଵନେ ଘୋରଂ ଶାର୍ଦୂଲମତିଭୀଷଣମ୍
ବନରେ ସେ ଏକ ଭୟଙ୍କର ଓ ଅତି ଭୀଷଣ ବାଘ ସହିତ ସାକ୍ଷାତ ହେଲେ।
ନିପପାତ ଦ୍ଵିଜସୁତସ୍ତ୍ରସ୍ତଃ ପ୍ରାଣଭଯାତୁରଃ
ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ପୁଅ ଭୟରେ ଓ ପ୍ରାଣ ଆଶଙ୍କାରେ ଭୂଇଁକୁ ପଡିଗଲେ।
ତୃଣମୂଲଂ ସମାଦାଯ କୁଶାସ୍ତ୍ରେଣାଭ୍ଯମନ୍ତ୍ରଯତ୍
ସେ ତୃଣ ମୂଳ ନେଇ, କୁଶ ଗଛରେ ମନ୍ତ୍ର ପଢ଼ିଲେ।
ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ନନାଦସୁଭୃଶଂ ରୋଦସୀ କମ୍ପଯନ୍ନିଵ
ସେଠାରେ ଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିକୁ ଦେଖି, ବାଘ ଭୟଙ୍କର ଗର୍ଜନ କଲା, ଯେପରି ଦିଗବିଦିଗ ହିଲିଯାଏ।
ଅକୃତଵ୍ରଣମେଵାଶୁ ମୋକ୍ଷଯାମାସ ତଂ ଦ୍ଵିଜମ୍
ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ କୌଣସି ଆଘାତ ନଦେଇ, ତୁରନ୍ତ ଛାଡ଼ିଦେଲେ।
ଗାନ୍ଧର୍ଵଂ ଵପୁରାସ୍ଥାଯ ରାମମାହେତି ସାଦରମ୍
ସେ ଦେବମାନବ ଆକୃତି ଧାରଣ କରି, ସମ୍ମାନର ସହିତ 'ହେ ରାମ, ମୁଁ ଧନ୍ୟ' ବୋଲି କହିଲେ।
ଗଚ୍ଛାମି ମୋଚିତଃ ଶାପାତ୍ତ୍ଵଯାହମଧୁନା ଦିଵମ୍
'ତୁମେ ମୋତେ ଶାପରୁ ମୁକ୍ତ କରିଛ, ଏବେ ମୁଁ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯାଉଛି।'
ପତିତଂ ଦ୍ଵିଜପୁତ୍ରଂ ତଂ କୃପଯା ଵ୍ଯଵପଦ୍ଯତ
ଦୟାବଶତଃ ସେ ଭୂଇଁ ପଡିଥିବା ବ୍ରାହ୍ମଣ ପୁଅଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ।
ପରମୃଶତ୍ତଦଙ୍ଗାନି ଶନୈରୁଜ୍ଜୀଵଯନ୍ନୃପ
ହେ ରାଜା, ସେ ତାଙ୍କର ଅଙ୍ଗଗୁଡ଼ିକୁ ସାବୁଧାନରେ ଛୁଇଁ, ତାଙ୍କୁ ପୁନଃ ଜୀବନ ଦେଲେ।
ଵିଲୋକଯନ୍ଦଦର୍ଶାଗ୍ରେ ଭୃଗୁଶ୍ରେଷ୍ଠମଵସ୍ଥିତମ୍
ଚାରିପାଖ ଦେଖି, ସେ ସାମ୍ନାରେ ବିଶିଷ୍ଟ ଭୃଗୁ ଋଷିଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ।
ଗତଭୀରାହ କସ୍ତ୍ଵଂ ଭୋଃ କଥଂ ଵେହ ସମାଗତଃ
ଭୟ ହଟିଗଲା ପରେ, ସେ ପଚାରିଲେ, 'ଆପଣ କିଏ, ଏଠାକୁ କିପରି ଆସିଲେ?'
ତରକ୍ଷୁର୍ଭୀଷଣାକାରଃ ସାକ୍ଷାନ୍ମୃତ୍ଯୁରିଵାପରଃ
ଭୟଙ୍କର ଆକୃତି ଧାରଣ କରିଥିବା ତାରକ୍ଷୁ, ମୃତ୍ୟୁ ସ୍ୱୟଂ ଆସିଥିବା ପରି ଦେଖାଦେଲେ।
ହତେ ଽପି ତସ୍ମିନ୍ନଖିଲା ଭାନ୍ତି ଵୈ ତନ୍ମଯା ଦିଶଃ
ସେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ସମସ୍ତ ଦିଗ ତାଙ୍କ ଉପସ୍ଥିତିରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହେଉଥିଲା।
ପରମାପଦମାପନ୍ନଂ ତ୍ଵଂ ମାଂ ସମୁପଜୀଵଯନ୍
ମୁଁ ଯେଉଁଥିରେ ଅତି ବଡ଼ ଦୁଃଖରେ ପଡ଼ିଥିଲି, ତୁମେ ମୋତେ ରକ୍ଷା କରିଛ।
ପୁତ୍ରସ୍ତସ୍ଯାସ୍ମି ତୀର୍ଥାର୍ଥୀ ଶାଲଗ୍ରାମମଯାସିଷମ୍
ମୁଁ ତାଙ୍କର ପୁଅ, ପୁଣ୍ୟ ତୀର୍ଥ ଦେଖିବାକୁ ଚାହାଁଥିଲି, ଶାଳଗ୍ରାମକୁ ଗଲିଥିଲି।
ନାନାମୁନିଗଣୈର୍ଜୁଷ୍ଟଂ ପୁଣ୍ଯଂ ବଦରିକାଶ୍ରମମ୍
ନାନା ମୁନିମାନେ ଅଛନ୍ତି, ଏମିତି ପବିତ୍ର ବଦରିକା ଆଶ୍ରମକୁ ମୁଁ ଗଲିଥିଲି।
ପ୍ରଵିଶନ୍ଗହନଂ ରମ୍ଯଂ ପ୍ରଦେଶାଲୋକନାକୁଲମ୍
ମୁଁ ଏକ ଘନ ଓ ଆନନ୍ଦମୟ ଜଙ୍ଗଲକୁ ପ୍ରବେଶ କଲି, ଯେଉଁଠି ବିଭିନ୍ନ ଦୃଶ୍ୟର ଭିଡ଼ ଥିଲା।
ତତୋ ଦିଷ୍ଟଵଶେନାହଂ ପ୍ରାଦ୍ରଵଂ ଭଯପୀଡିତଃ
ତାପରେ, ଭାଗ୍ୟର ଚାପରେ, ଭୟରେ ଆତୁର ହୋଇ ମୁଁ ସେଠାରୁ ପଳାଇଗଲି।
ଇତ୍ଯେଷ ମମ ଵୃତ୍ତାନ୍ତଃ ସାକଲ୍ଯେନୋଦିତସ୍ତଵ
ଏହିପରି ଭାବେ, ମୋର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କଥା ତୁମକୁ କହିଦେଲି।
କଥଯାମାସ ରାଜେନ୍ଦ୍ର ରାମସ୍ତସ୍ମୈ ଯଥାକ୍ରମମ୍
ହେ ରାଜା, ରାମ ତାଙ୍କୁ ସମସ୍ତ କଥା କ୍ରମକ୍ରମେ କହିଲେ।
ସ୍ଥିତ୍ଵା ନାତିଚିରଂ କାଲମଥ ଗନ୍ତୁମିଯେଷ ସଃ
ସେ ଅତିକିଛି ସମୟ ରହିଲେନି, ପରେ ଚାଲିଯିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କଲେ।
ନିଷ୍କ୍ରମ୍ଯାଵସଥଂ ପିତ୍ରୋଃ ସଂପ୍ରତସ୍ଥେ ମୁଦାନ୍ଵିତଃ
ସେ ଘରୁ ବାହାରି, ଆନନ୍ଦରେ ମାତାପିତାଙ୍କ ଘରକୁ ଯିବାକୁ ଯାତ୍ରା କଲେ।
ରାମେଣ ରକ୍ଷିତଶ୍ଚାଭୁଦ୍ଯସ୍ମାଦ୍ଧ୍ଯାଘ୍ରଂ ଵିନିଘ୍ନତା
ରାମ ଯିଏ ବାଘକୁ ମାରିଥିଲେ, ସେ ତାଙ୍କ ରକ୍ଷା କଲେ।
ଵିପ୍ରପୁତ୍ରସ୍ଯ ରାଜେନ୍ଦ୍ର ତଦେତତ୍ସୋ ଽକୃତଵ୍ରଣଃ
ହେ ରାଜା, ଏହି ହେଉଛନ୍ତି ଋଷିପୁତ୍ର, ଯିଏ କୌଣସି ଆଘାତ ପାଇନଥିଲେ।
ବଭୂଵ ମିତ୍ରମତ୍ଯର୍ଥଂ ସର୍ଵାଵସ୍ଥାସୁ ପାର୍ଥିଵ
ସେ ସମସ୍ତ ପରିସ୍ଥିତିରେ ବହୁତ ନିଷ୍ଠାବାନ୍ ବନ୍ଧୁ ହେଲେ, ହେ ରାଜା।
ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଖ୍ଯାତିଂ ଚ ସୋ ଽଭ୍ଯେତ୍ଯ ଵିନଯେନାଭ୍ଯଵାଦଯତ୍
ତାଙ୍କର ଖ୍ୟାତି ଦେଖି, ସେ ନମ୍ରତା ସହିତ ସାମ୍ନାକୁ ଆସି ଶୁଭେଚ୍ଛା ଜଣାଇଲେ।