ସ୍ଵହସ୍ତେନ କଥଂ ରାମ ମାତରଂ କୃତ୍ତଵାନସି
ହେ ରାମ, କିପରି ତୁମେ ନିଜ ହାତରେ ତୁମ ମାଆଙ୍କୁ କାଟିଦେଲେ?
ତ୍ଵଂ ପୁନର୍ଧାର୍ମିକୋ ଭୂତ୍ଵା କାମତୋ ଽନ୍ଯାନ୍ଵିନିନ୍ଦସି
ପୁଣି ଧର୍ମିକ ହୋଇ, ତୁମେ ଇଚ୍ଛାମତେ ଅନ୍ୟମାନେଙ୍କୁ ନିନ୍ଦା କରୁଛ।
ଅପର୍ଯାପ୍ତମହଂ ନନ୍ଯଂ ପରଂ ଦୋଷଵିମର୍ଶନାମ୍
ମୁଁ ଅପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ, ଅନ୍ୟ କେହି ନୁହଁ; ମୁଁ ଅନ୍ୟମାନେଙ୍କ ଦୋଷ ଖୋଜୁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି।
ତର୍ହି ଗର୍ହଯ ମାଂ କାମଂ ନିରୁପ୍ଯ ମନସା ସ୍ଵଯମ୍
ତେବେ, ଯଦି ଚାହଁ, ନିଜ ମନରେ ଭାବି ମୋତେ ନିନ୍ଦା କର କିମ୍ବା ଯେପରି ଇଚ୍ଛା।
କ୍ରିଯତେ ପ୍ରାଣିହନନଂ ନିଜଧର୍ମତଯା ମଯା
ମୁଁ ନିଜର ଧର୍ମ ବୋଲି ଜୀବ ହନନ କରୁଛି।
ଵର୍ତ୍ତାମି ସାପି ମେ ଵୃତ୍ତିର୍ଵିଧାତ୍ରା ଵିହିତା ପୁରା
ମୋର ଏହି ବ୍ୟବହାର ମଧ୍ୟ ଆଦିଠାରୁ ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ।
ହନିଷ୍ଯେ ଚେତ୍ତଦଧିକଂ ତର୍ହି ଯୁଜ୍ଯେଯମେନସା
ଯଦି ଏହାଠାରୁ ଅଧିକ ହନନ କରିବି, ତେବେ ନିଶ୍ଚୟ ମୁଁ ପାପରେ ଲିପ୍ତ ହେବି।
ତଦେତତ୍ସଂପ୍ରଧାର୍ଯ ତ୍ଵଂ ନିନ୍ଦଵା ମାଂ ପ୍ରଶଂସ ଵା
ଏହି ସବୁ ଭାବି, ଚାହିଁଲେ ମୋତେ ନିନ୍ଦା କର କିମ୍ବା ପ୍ରଶଂସା କର।
ତଦେଵ ତେନ କର୍ତ୍ତଵ୍ଯମାପଦ୍ଯପି କଥଞ୍ଚନ
ସେଇ କାମଟି ତାଙ୍କ ପାଇଁ କରିବା ଉଚିତ, ଯେପରି ଦୁଃଖ କିମ୍ବା ଅସୁବିଧା ଆସିଲେ ମଧ୍ୟ।
ଅହଂ ତୁ ସର୍ଵଭାଵେନ ମିତ୍ରାଦିଭରଣେ ରତଃ
ମୁଁ ସମସ୍ତ ମନ ଦେଇ ମିତ୍ର ଓ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କୁ ସହାଯୋଗ କରିବାରେ ଲାଗି ରହିଛି।
ଭୂତ୍ଵା ତୁ ଧାର୍ମିକସ୍ତ୍ଵଂ ତୁ ତପଶ୍ଚର୍ତୁମିହାଗତଃ
ତୁମେ ଧର୍ମିକ ହୋଇ ଏଠାକୁ ତପସ୍ୟା କରିବାକୁ ଆସିଛ।
ଯଥାଜିହ୍ଵଂ ଭଵେନ୍ନାତ୍ର ଵଚସାପି ସମୀହିତୁମ୍
ଯେପରି ଜିଭା ଚଳେ, ସେପରି କଥା ହେବା ଉଚିତ; ଏଠାରେ କଥାକୁ ମଧ୍ୟ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିପାରିବା ଯାଉନାହିଁ।
ତସ୍ମାଦଲଂ ତେ ତପସା ନିଷ୍ଫଲେନ ଭୃଗୂଦ୍ଵହ
ସେଥିପାଇଁ, ଭୃଗୁଙ୍କ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତୁମର ଏହି ତପସ୍ୟା ଅର୍ଥହୀନ; ଏବେ ଏହାକୁ ଛାଡ଼।
ଯାହି ରାମ ତ୍ଵମନ୍ଯତ୍ର ଯତ୍ର ଵା ନ ଵିଦୁର୍ଜନାଃ
ରାମ, ତୁମେ ଅନ୍ୟ କେଉଁଠିକି ଯାଅ, ଯେଉଁଠାରେ ଲୋକମାନେ ତୁମକୁ ଚିହ୍ନିନାହାନ୍ତି।
ନିରୂପ୍ଯ ମନସା ଭୂଯସ୍ତମୁଵାଚାଭିଵିସ୍ମିତମ୍
ମନରେ ଭଲଭାବେ ଚିନ୍ତା କରି, ସେ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରେ ଭରିଯାଇ ତାଙ୍କୁ କହିଲେ।
ଇନ୍ଦ୍ରସ୍ଯେଵାନୁଭାଵେନ ଵପୁରାଲକ୍ଷ୍ଯତେ ତଵ
ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଏଇ ତେଜସ୍ୱୀ ଗୁଣରେ, ତୁମର ଆକୃତି ଚିହ୍ନିବା ଯାଉନାହିଁ।
ସର୍ଵଜ୍ଞସ୍ଯୈଵ ତେ ଵାଣୀ ଶ୍ରୂଯତେ ଽତିମନୋହରା
ସମସ୍ତ କଥା ଜାଣିଥିବା ତୁମର କଥା ଅତି ଆକର୍ଷକ ଶୁଣାଯାଉଛି।
ଈଶାନସ୍ତପନୋ ବ୍ରହ୍ମା ଵାଯୁଃ ସୋମୋ ଗୁରୁର୍ଗୁହଃ
ଇଶାନ, ସୂର୍ଯ୍ୟ, ବ୍ରହ୍ମା, ବାୟୁ, ସୋମ, ଗୁରୁ ଓ ଗୁହା—
ଅନୁଭାଵେନ ଜାତିସ୍ତେ ହୃଦିଶଙ୍କାଂ ତନୋତି ମେ
ତୁମର ଏହି ତେଜରେ, ତୁମର ଜନ୍ମ ନେଇ ମୋ ହୃଦୟରେ ସନ୍ଦେହ ଉପଜିଛି।
କୋ ଵା ତ୍ଵଂ ଵପୁଷାନେନ ବ୍ରୂହି ମାଂ ସମୁପାଗତଃ
ଏହି ଆକୃତିରେ ତୁମେ କିଏ, ଯିଏ ମୋ ପାଖକୁ ଆସିଛ? ମୋତେ କୁହ।
ପରମାତ୍ମାତ୍ମସଂଭୂତିରାତ୍ମାରାମଃ ସନାତନଃ
ପରମାତ୍ମା, ନିଜରୁ ଜନ୍ମିତ, ନିଜରେ ଆନନ୍ଦିତ, ଚିରନ୍ତନ—
ଵପୁଷାନେନ ସଂଯୁକ୍ତେ ଭଵାନ୍ଭଵିତୁମର୍ହତି
ଏହି ଆକୃତି ସହିତ ତୁମେ ସେଠି ହେବାକୁ ଯୋଗ୍ୟ।
ଜାତ୍ଯର୍ଥସୌଷ୍ଠଵୋପେତା ଵାଣୀ ଚୌଦାର୍ଯଶାଲିନୀ
ତୁମର କଥାରେ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଜନ୍ମ, ଅର୍ଥ ଓ ଉଦାରତା ରହିଛି।
ପ୍ରତ୍ଯକ୍ଷତାମୁପଗତୋ ସଂଦେହୋ ଽସ୍ମତ୍ପରୀକ୍ଷଯା
ମୋ ପରୀକ୍ଷାରେ, ସନ୍ଦେହ ସାମ୍ନାସାମ୍ନି ହୋଇଯାଇଛି।
ତସ୍ମାତ୍ତୁଭ୍ଯଂ ନମସ୍ତସ୍ମୈ ସୁରୁପଂ ସଂପ୍ରଦର୍ଶଯ
ତେଣୁ, ମୁଁ ତୁମକୁ ନମସ୍କାର କରେ; ତୁମର ସତ୍ୟ ଆକୃତି ଦେଖାଅ।
ମମାନେକଵିଧା ଶଙ୍କାମୁଚ୍ଯେତ ଯେନ ମାନସୀ
ଯାହା ଦ୍ୱାରା ମୋ ମନର ଅନେକ ପ୍ରକାର ସନ୍ଦେହ ଦୂର ହେବ।
ପ୍ରଣାଶଯ ସ୍ଵରୂପସ୍ଯ ଗ୍ରହଣାଦେଵ କେଵଲମ୍
ନିଜ ଆକୃତିକୁ ଧରିଲେ ମାତ୍ର ତାହାର ନାଶ ହୁଏ।
କସ୍ତ୍ଵଂ ମେ ଦର୍ଶଯାତ୍ମାନଂ ବଦ୍ଧୋ ଽଯଂ ତେ ମଯାଞ୍ଜଲିଃ
ତୁମେ କିଏ? ମୋତେ ତୁମ ନିଜ ରୂପ ଦେଖାଅ; ମୁଁ ହାତ ଜୋଡି ତୁମ ପାଖରେ ଅନୁରୋଧ କରୁଛି।
ଉପଵିଶ୍ଯ ତତୋ ଭୂମୌ ଧ୍ଯାନମାସ୍ତେ ସମାହିତଃ
ତାପରେ ସେ ଭୂମିରେ ବସି, ମନ ଏକାଗ୍ର କରି ଧ୍ୟାନରେ ଲିନ ହେଲେ।
ନିରୁଦ୍ଧପ୍ରାଣସଂଚାରୋ ଦଧ୍ଯୌ ଚିରମୁଦାରଧୀଃ
ସେ ଉତ୍ତମ ବୁଦ୍ଧି ଥିବା ଲୋକ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଧରି ଶ୍ୱାସ ଚଳାଚଳ ରୋକି ଧ୍ୟାନ କଲେ।