ଉପାସିତଂ ସତ୍ଯଵତ୍ଯା ଯଥା ଦକ୍ଷିଣାଯଽଧ୍ଵରମ୍
ସତ୍ୟବତୀ ତାଙ୍କୁ ସେପରି ସେବା କରୁଥିଲେ, ଯେପରି ଦକ୍ଷିଣା ଅଗ୍ନି ଯଜ୍ଞରେ ସେବା କରେ।
ସୁଚିରଂ ତଂ ଵିମର୍ଶେତାଂ ସମାଜ୍ଞାପୂର୍ଵଦର୍ଶନୌ
ଏକ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ଆଜ୍ଞା ମାନି ଏକାଠି ହୋଇ ସେମାନେ ଆଲୋଚନା କରିଥିଲେ।
ବାଲୋ ଽଯଂ ବଲଵାନ୍ଭାତିଗାଂଭୀର୍ଯାତ୍ପ୍ରଶ୍ରଯେଣ ଚ
ଏହି ଶିଶୁଟି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଦେଖାଯାଉଛନ୍ତି, ଗମ୍ଭୀରତା ଓ ନମ୍ରତାର ଆଭାରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ।
ଆସସାଦ ଶନୈ ରାମଃ ସମୀପେ ଵିନଯାନ୍ଵିତଃ
ରାମ ନମ୍ରତାରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ ହଳୁହଳୁ ସାମ୍ନାକୁ ଆସିଲେ।
ସଂସ୍ପୃଶଂଶ୍ଚରଣୌ ମୂର୍ଧ୍ନା ହସ୍ତାଭ୍ଯାଂ ଚାଭ୍ଯଵାଦଯତ୍
ସେ ମୁଣ୍ଡ ଓ ହାତ ଦ୍ୱାରା ଚରଣ ସ୍ପର୍ଶ କରି, ସମ୍ମାନ ଜଣାଇଲେ।
ଆଶୀର୍ଭିରଭିନନ୍ଦେତାଂ ପୃଥକ୍ ପୃଥଗୁଭାଵପି
ସେମାନେ ପ୍ରତ୍ୟେକେ ନିଜ ନିଜ ଭାବରେ ଆଶୀର୍ବାଦ କଲେ।
ଵୀକ୍ଷନ୍ତୌ ତନ୍ମୁଖାଂଭୋଜଂ ପରଂ ହର୍ଷମଵାପତୁଃ
ତାଙ୍କର ପଦ୍ମପ୍ରଭା ମୁହଁକୁ ଦେଖି, ସେମାନେ ଦୁଇଏ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆନନ୍ଦ ଅନୁଭବ କଲେ।
ଅନାମଯମପୃଚ୍ଛେତାଂ ତାଵୁଭୌ ଦଂପତୀ ତଦା
ତାପରେ, ସେ ଦୁଇ ଦମ୍ପତି ତାଙ୍କ ସୁସ୍ଥତା ବିଷୟରେ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ।
ଅନାଯାସେନ ତେ ଵୃତ୍ତିର୍ଵର୍ତତେ ଚାଥ କର୍ହିଚିତ୍
ସେମାନେ ପଚାରିଲେ, 'ତୁମର ଜୀବିକା ଏବେ ସହଜରେ ଚାଲିଛି କି?'
ତଥା ସ୍ଵାନୁଗତଂ ପିତ୍ରୋର୍ଭ୍ରାତୄଣାଂ ଚୈଵ ଚେଷ୍ଟିତମ୍
ସେମାନେ ଏହିପରି ତାଙ୍କର ପିତାମାତା ଓ ଭାଇମାନଙ୍କର ମଙ୍ଗଳ ଓ ଚରିତ୍ର ବିଷୟରେ ମଧ୍ୟ ପଚାରିଲେ।
ପ୍ରୀଯମାଣୋ ଽଵସଦ୍ରାମଃ ପିତୁଃ ପିତ୍ରୋର୍ନ୍ନିଵେଶନେ
ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ, ରାମ ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କ ଘରେ ରହିଲେ।
ଉଵାସ କତିଚିନ୍ମାସାଂସ୍ତଚ୍ଛୁଶ୍ରୂଷାପରାଯଣଃ
ସେ କିଛି ମାସ ତାଁଠାରେ ରହି, ସେମାନଙ୍କ ସେବାରେ ନିଷ୍ଠା ଦେଖାଇଲେ।
ପିତାମହଗୁରୋର୍ଗନ୍ତୁମିଯେଷାଶ୍ରଯମାଶ୍ରମମ୍
ସେ ତାଙ୍କ ପିତାମହ ଓ ଗୁରୁଙ୍କ ଆଶ୍ରମକୁ ଯିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କଲେ।
ଯଥା ଚାଭ୍ଯାଂ ପ୍ରଦିଷ୍ଟେନ ଯଯା ଵୌର୍ଵାଶ୍ରମଂ ପ୍ରତି
ଉଭୟଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଅନୁଯାୟୀ ସେ ଔର୍ବ ଆଶ୍ରମକୁ ଯିବାକୁ ପ୍ରସ୍ଥାନ କଲେ।
ସପ୍ରହର୍ଷଂ ତଦାଜ୍ଞାତଃ ପ୍ରଯଯାଵାଶ୍ରମଂ ଭୃଗୋଃ
ସେମାନଙ୍କର ଆନନ୍ଦମୟ ଅନୁମତି ପାଇ, ସେ ଭୃଗୁଙ୍କ ଆଶ୍ରମକୁ ଚାଲିଗଲେ।
ଦଦର୍ଶ ଶାନ୍ତଚେତୋଭିର୍ମୁନିଭିଃ ସର୍ଵତୋ ଵୃତମ୍
ସେ ଦେଖିଲେ ଯେ, ଶାନ୍ତ ମନବଳି ମୁନିମାନେ ଚାରିପାଖରେ ଘେରି ରହିଛନ୍ତି।
ତରୁଭିଃ ସଂଵୃତଂ ପ୍ରୀତଃ ଫଲପୁଷ୍ପୋତ୍ତରାନ୍ଵିତୈଃ
ଫଳ ଓ ଫୁଲରେ ଭରିଥିବା ବୃକ୍ଷମାନେ ଦ୍ୱାରା ଆଶ୍ରମଟି ଢାକାଯାଇଥିବା ଦେଖି ସେ ଖୁସି ହେଲେ।
ବ୍ରହ୍ମଘୋଷୈଶ୍ଚ ଵିଵିଧୈଃ ସର୍ଵତଃ ପ୍ରତିନାଦିତମ୍
ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ ବିଭିନ୍ନ ବ୍ରହ୍ମଧ୍ୱନିରେ ଆଶ୍ରମଟି ଗଞ୍ଜିଉଥିଲା।
ନିରସ୍ତନିଖିଲାଘୌଘଂ ଵନାନ୍ତରଵିସର୍ପିଣା
ବନ ମଧ୍ୟରେ ପବିତ୍ରତା ବ୍ୟାପି ଥିବାରୁ ସମସ୍ତ ପାପ ଦୂର ହୋଇଯାଉଥିଲା।
ଅଭିତଃ ଶୋଭିତଂ ରାଜନ୍ରମ୍ଯୈର୍ମୁନିକୁମାରକୈଃ
ହେ ରାଜନ୍, ମନୋହର ମୁନିଶିଶୁମାନେ ଚାରିପାଖରେ ଥିବାରୁ ଆଶ୍ରମଟି ଅତ୍ୟନ୍ତ ସୁନ୍ଦର ଦେଖାଯାଉଥିଲା।
ଶୋଭିତଂ ମୁନିକଲ୍ଯାଭିଶ୍ଚରନ୍ତୀଭିରିତସ୍ତତଃ
ମହାନ ଋଷିମାନେ ଏଠାରେ ସେଠାରେ ଘୁରୁଥିବା ଦେଖି, ସେଠି ସବୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଶୋଭା ପାଇଥିଲା।
ଉଟଜାଙ୍ଗଣପର୍ଯନ୍ତତରୁଚ୍ଛାଯାସ୍ଵଧିଷ୍ଠିତମ୍
ଉଟା ଆଙ୍ଗଣ ଚାରିପାଖରେ ଗଛର ଛାୟା ତଳେ ସେଠି ବସିଥିଲେ।
ପ୍ରାରବ୍ଧତାଣ୍ଡଵଂ କେକୀମଯୂରୈର୍ମଧୁରସ୍ଵରୈଃ
ମୟୂରମାନେ ମିଠା ସ୍ୱରରେ ତାଣ୍ଡବ ନୃତ୍ୟ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ।
ଅନାଲୀଢାତପଚ୍ଛାଯାଶୁଷ୍ଯନ୍ନୀଵାରରାଶିଭିଃ
ସେଠି ଛାୟା କିମ୍ବା ତାପ ଛୁଅନ୍ତିନଥିବା ଶୁଷ୍କ ଘାସର ତଳ ଭରିଥିଲା।
ଅଭ୍ଯସ୍ଯମାନଚ୍ଛନ୍ଦୌଘଂ ଚିନ୍ତ୍ଯମାନଗମୋଦିତମ୍
ବିଭିନ୍ନ ଛନ୍ଦ ପାଠ ହେଉଥିବା, ଚିନ୍ତନ କରୁଥିବା ଲୋକମାନେ ଆନନ୍ଦ ଅନୁଭବ କରୁଥିଲେ।
ପ୍ରାରବ୍ଧପିତୃଦେଵେଜ୍ଯଂ ସର୍ଵଭୂତମନୋହରମ୍
ପିତୃ ଓ ଦେବତାଙ୍କୁ ଅର୍ପଣ କରାଯାଉଥିବା ଯଜ୍ଞ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା, ଯାହା ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଆକର୍ଷିତ କରୁଥିଲା।
ତପୋଵୃଦ୍ଧିକରଂ ପୁଣ୍ଯଂ ସର୍ଵସତ୍ତ୍ଵସୁଖାସ୍ପଦମ୍
ଏହି ସ୍ଥାନ ତପସ୍ୟା ବୃଦ୍ଧି କରେ, ପବିତ୍ର ଓ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ସୁଖର ଆଶ୍ରୟ।
ପ୍ରସୂନସୌରଭଭ୍ରାମ୍ଯନ୍ମଧୁପାରାଵନାଦିତମ୍
ପୁଷ୍ପର ସୁଗନ୍ଧରେ ମତ୍ତ ମଧୁମାକ୍ଷୀମାନେ ଗୁଞ୍ଜରଣ କରୁଥିଲେ।
ଏଵଂଵିଧଗୁଣୋପେତଂ ପଶ୍ଯନ୍ନାଶ୍ରମମୁତ୍ତମମ୍
ଏପରି ଗୁଣରେ ଭରିଥିବା ଉତ୍ତମ ଆଶ୍ରମକୁ ସେ ଦେଖିଲେ।
ସଂପ୍ରଵିଶ୍ଯଶ୍ରମୋପାନ୍ତଂ ରାମଃ ସ୍ଵପ୍ରପିତାମହମ୍
ରାମ ଆଶ୍ରମର ନିକଟକୁ ପ୍ରବେଶ କରି, ନିଜ ପ୍ରପିତାମହଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଗଲେ।